HR-LAB · KNOWLEDGE

สัญญาจ้างมีกำหนดระยะเวลา

แยก “สัญญาที่เขียนวันจบ” จาก “fixed-term ที่เข้าเงื่อนไขยกเว้นค่าชดเชย”

เริ่มอ่านบทความ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569
KNOWLEDGEความรู้
UPDATED14 ส.ค. 69
SLIDESพร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง

แยก “สัญญาที่เขียนวันจบ” จาก “fixed-term ที่เข้าเงื่อนไขยกเว้นค่าชดเชย”

มุมบริษัทและฝ่าย HRเปลี่ยนหลักกฎหมายเป็นขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ เอกสาร และจุดตรวจมุมลูกจ้างเห็นเงื่อนไขสิทธิ หลักฐานที่ต้องเก็บ และช่องทางทักท้วง
01

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17 และมาตรา 118 วรรคเรื่องงานมีกำหนดระยะเวลา; CCC; แนวฎีกา

  1. definite vs indefinite
  2. การครบกำหนด
  3. notice
  4. งานโครงการเฉพาะที่ไม่ใช่งานปกติของธุรกิจ/งานครั้งคราว/งานตามฤดูกาลตามองค์ประกอบกฎหมาย
  5. ต้องทำเป็นหนังสือตั้งแต่เริ่ม
  6. ระยะเวลางานที่กฎหมายกำหนด
  7. ต่อสัญญาหรือทำงานต่อหลังครบกำหนด
  8. เลิกก่อนครบกำหนด

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. การกำหนดวันสิ้นสุดในสัญญาไม่ได้ทำให้พ้นค่าชดเชยเสมอ ต้องเข้าองค์ประกอบข้อยกเว้นมาตรา 118
  2. ข้อยกเว้นมุ่งงานโครงการเฉพาะที่ไม่ใช่งานปกติของธุรกิจ งานครั้งคราว หรือฤดูกาลที่มีวันสิ้นสุด/ความสำเร็จแน่นอน
  3. งานต้องแล้วเสร็จภายในไม่เกิน 2 ปีและทำสัญญาเป็นหนังสือตั้งแต่เริ่มจ้างตามองค์ประกอบ
  4. ต่อสัญญาซ้ำ ทำงานต่อ หรือเลิกก่อนครบกำหนดอาจเปลี่ยนผลเรื่องระยะเวลาและความรับผิด
02

มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

ไม่ควรใช้สัญญา 1 ปีหมุนซ้ำเพื่อสรุปว่าไม่มี severance; ตรวจ nature of work ก่อนเลือก contract type

  1. ไม่ควรใช้สัญญา 1 ปีหมุนซ้ำเพื่อสรุปว่าไม่มี severance
  2. ตรวจ nature of work ก่อนเลือก contract type
  3. ทำ version control เอกสารที่เป็นสภาพการจ้างและระบุวันที่มีผลให้ชัด
  4. ประเมินว่าการเปลี่ยนแปลงกระทบสาระสำคัญหรือเป็นการใช้อำนาจบริหารโดยชอบก่อนออกคำสั่ง

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ข้อเสนอจ้าง สัญญา และคำบรรยายงาน
  2. ข้อบังคับ นโยบาย และข้อตกลงสภาพการจ้างฉบับที่มีผล
  3. หนังสือแจ้ง เปลี่ยนแปลง หรือขอความยินยอม
  4. หลักฐานการสื่อสาร การตอบรับ และวันที่มีผล
  5. ปฏิทิน ตารางงาน คำขอ และยอดสิทธิก่อน–หลังรายการ
03

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

วันสิ้นสุดที่เขียนไว้ไม่ได้ตัดค่าชดเชยโดยอัตโนมัติ

  1. วันสิ้นสุดที่เขียนไว้ไม่ได้ตัดค่าชดเชยโดยอัตโนมัติ
  2. เปรียบเทียบเอกสารก่อนและหลัง รวมถึงวิธีปฏิบัติที่ทำต่อเนื่องจริง
  3. อย่าเซ็นรับรองว่าเห็นด้วยหากเอกสารมีไว้เพียงยืนยันการรับทราบ—ขอให้ระบุสถานะให้ชัด

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “สัญญาจ้างมีกำหนดระยะเวลา” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง definite vs indefinite เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง การครบกำหนด เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง notice เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง งานโครงการเฉพาะที่ไม่ใช่งานปกติของธุรกิจ/งานครั้งคราว/งานตามฤดูกาลตามองค์ประกอบกฎหมาย เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
04

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ

FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ สัญญาจ้างมีกำหนดระยะเวลาบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerHR Business Partner/Employee Relations ร่วมกับผู้มีอำนาจลงนามและฝ่ายกฎหมายเมื่อมีผลกระทบสำคัญผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionการกำหนดวันสิ้นสุดในสัญญาไม่ได้ทำให้พ้นค่าชดเชยเสมอ ต้องเข้าองค์ประกอบข้อยกเว้นมาตรา 118; ข้อยกเว้นมุ่งงานโครงการเฉพาะที่ไม่ใช่งานปกติของธุรกิจ งานครั้งคราว หรือฤดูกาลที่มีวันสิ้นสุด/ความสำเร็จแน่นอน; ไม่ควรใช้สัญญา 1 ปีหมุนซ้ำเพื่อสรุปว่าไม่มี severanceบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsข้อเสนอจ้าง สัญญา และคำบรรยายงาน; ข้อบังคับ นโยบาย และข้อตกลงสภาพการจ้างฉบับที่มีผล; หนังสือแจ้ง เปลี่ยนแปลง หรือขอความยินยอมต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineการกำหนดวันสิ้นสุดในสัญญาไม่ได้ทำให้พ้นค่าชดเชยเสมอ ต้องเข้าองค์ประกอบข้อยกเว้นมาตรา 118; ข้อยกเว้นมุ่งงานโครงการเฉพาะที่ไม่ใช่งานปกติของธุรกิจ งานครั้งคราว หรือฤดูกาลที่มีวันสิ้นสุด/ความสำเร็จแน่นอน; งานต้องแล้วเสร็จภายในไม่เกิน 2 ปีและทำสัญญาเป็นหนังสือตั้งแต่เริ่มจ้างตามองค์ประกอบ; ต้องทำเป็นหนังสือตั้งแต่เริ่ม; ไม่ควรใช้สัญญา 1 ปีหมุนซ้ำเพื่อสรุปว่าไม่มี severance; วันสิ้นสุดที่เขียนไว้ไม่ได้ตัดค่าชดเชยโดยอัตโนมัติวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ สัญญาจ้างมีกำหนดระยะเวลาdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceข้อยกเว้นค่าชดเชยของสัญญามีกำหนดระยะเวลาตีความแคบ ต้องครบลักษณะงาน ระยะเวลา และเงื่อนไขการทำเป็นหนังสือตามมาตรา 118; มีวันสิ้นสุดในสัญญาอย่างเดียวไม่พอแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
05

ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง

  1. project 18 เดือนนอกธุรกิจปกติ
  2. พนักงานคลังสัญญา 1 ปีทำงานปกติ
  3. ต่อสัญญาหลายรอบ
วิธีตรวจ

เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล

อย่าทำ

อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก

06

จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

ชื่อไม่ใช่ข้อเท็จจริงชื่อตำแหน่ง รายการเงิน หรือสัญญาไม่ตัดสินสิทธิเอง
ขั้นต่ำไม่ใช่เพดานบริษัทให้สิทธิมากกว่ากฎหมายได้ แต่ห้ามต่ำกว่า
วันที่มีผลสำคัญเอกสารเก่าอาจถูกต้องในอดีตแต่ใช้กับวันนี้ไม่ได้
ข้อยกเว้นต้องมาก่อนสูตรตรวจว่าอยู่ในบังคับก่อนคำนวณหรือสรุป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ขอเอกสารฉบับก่อน–หลัง เหตุผล วันที่มีผล และฐานอำนาจของการเปลี่ยนแปลง พร้อมระบุว่าลงชื่อรับทราบหรือยินยอม
  2. ใช้ grievance/employee relations และกระบวนการเจรจาตามกฎหมายแรงงานสัมพันธ์เมื่อเป็นสภาพการจ้าง
  3. หากกระทบสิทธิขั้นต่ำหรือไม่ยุติ ให้ปรึกษา DLPW; ข้อพิพาทสัญญา สภาพการจ้าง หรือคำสั่งนายจ้างอาจต้องใช้ศาลแรงงานตามฐานที่เรียกร้อง
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17 และมาตรา 118 วรรคเรื่องงานมีกำหนดระยะเวลา; CCC; แนวฎีกา
  2. พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550
  3. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  4. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน

บทความที่เกี่ยวข้อง

สัญญาจ้างแรงงานการเลิกจ้างการบอกกล่าวล่วงหน้าและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าค่าชดเชย