HR-LAB · KNOWLEDGE

การทดลองงาน

ทำลายความเข้าใจผิดว่า “119 วันคือระยะทดลองงานตามกฎหมาย” และอธิบายผลทางสิทธิเมื่อเลิกจ้างระหว่างทดลองงาน

เริ่มอ่านบทความ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569
KNOWLEDGEความรู้
UPDATED14 ส.ค. 69
SLIDESพร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง

ทำลายความเข้าใจผิดว่า “119 วันคือระยะทดลองงานตามกฎหมาย” และอธิบายผลทางสิทธิเมื่อเลิกจ้างระหว่างทดลองงาน

มุมบริษัทและฝ่าย HRเปลี่ยนหลักกฎหมายเป็นขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ เอกสาร และจุดตรวจมุมลูกจ้างเห็นเงื่อนไขสิทธิ หลักฐานที่ต้องเก็บ และช่องทางทักท้วง
01

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17, 118, 119; CCC มาตรา 582; แนวฎีกา

  1. ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรก
  2. สัญญาทดลองงานโดยหลักถือเป็นสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาสำหรับเรื่อง notice ตามกฎหมาย
  3. 120 วันเป็น threshold สำคัญของค่าชดเชย ไม่ใช่ maximum probation
  4. การประเมินไม่ผ่าน
  5. notice/pay in lieu
  6. สิทธิค่าจ้าง วันลา OT และ SSO

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรกและมีสิทธิค่าจ้าง OT ลา และประกันสังคมตามเงื่อนไข
  2. 120 วันเป็นเกณฑ์เริ่มสิทธิค่าชดเชย ไม่ใช่ระยะทดลองงานสูงสุดตามกฎหมาย
  3. การเลิกจ้างเพราะไม่ผ่านทดลองงานยังต้องตรวจการบอกกล่าว/สินจ้างแทน และค่าชดเชยถ้าถึงเกณฑ์
  4. นับอายุงานถึงวันที่มีผลเลิกจ้างจริง ไม่ใช่วันที่แจ้งผลประเมินอย่างเดียว
02

มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

ตั้ง probation ตามเหตุผลธุรกิจ ไม่ใช่เพื่อหลบสิทธิ; มีเกณฑ์ประเมินและ evidence; หากเลิกจ้างต้องพิจารณา notice + severance + เหตุ ม.119 แยกกัน

  1. ตั้ง probation ตามเหตุผลธุรกิจ ไม่ใช่เพื่อหลบสิทธิ
  2. มีเกณฑ์ประเมินและ evidence
  3. หากเลิกจ้างต้องพิจารณา notice + severance + เหตุ ม.119 แยกกัน
  4. ทำ version control เอกสารที่เป็นสภาพการจ้างและระบุวันที่มีผลให้ชัด
  5. ประเมินว่าการเปลี่ยนแปลงกระทบสาระสำคัญหรือเป็นการใช้อำนาจบริหารโดยชอบก่อนออกคำสั่ง

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ข้อเสนอจ้าง สัญญา และคำบรรยายงาน
  2. ข้อบังคับ นโยบาย และข้อตกลงสภาพการจ้างฉบับที่มีผล
  3. หนังสือแจ้ง เปลี่ยนแปลง หรือขอความยินยอม
  4. หลักฐานการสื่อสาร การตอบรับ และวันที่มีผล
03

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

“ไม่ผ่านทดลองงาน” ไม่ใช่ ground ที่ลบสิทธิ statutory โดยตัวมันเอง

  1. “ไม่ผ่านทดลองงาน” ไม่ใช่ ground ที่ลบสิทธิ statutory โดยตัวมันเอง
  2. เปรียบเทียบเอกสารก่อนและหลัง รวมถึงวิธีปฏิบัติที่ทำต่อเนื่องจริง
  3. อย่าเซ็นรับรองว่าเห็นด้วยหากเอกสารมีไว้เพียงยืนยันการรับทราบ—ขอให้ระบุสถานะให้ชัด

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การทดลองงาน” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรก เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง สัญญาทดลองงานโดยหลักถือเป็นสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาสำหรับเรื่อง notice ตามกฎหมาย เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง 120 วันเป็น threshold สำคัญของค่าชดเชย ไม่ใช่ maximum probation เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง การประเมินไม่ผ่าน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
04

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ

FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การทดลองงานบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerHR Business Partner/Employee Relations ร่วมกับผู้มีอำนาจลงนามและฝ่ายกฎหมายเมื่อมีผลกระทบสำคัญผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรกและมีสิทธิค่าจ้าง OT ลา และประกันสังคมตามเงื่อนไข; 120 วันเป็นเกณฑ์เริ่มสิทธิค่าชดเชย ไม่ใช่ระยะทดลองงานสูงสุดตามกฎหมาย; ตั้ง probation ตามเหตุผลธุรกิจ ไม่ใช่เพื่อหลบสิทธิบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsข้อเสนอจ้าง สัญญา และคำบรรยายงาน; ข้อบังคับ นโยบาย และข้อตกลงสภาพการจ้างฉบับที่มีผล; หนังสือแจ้ง เปลี่ยนแปลง หรือขอความยินยอมต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรกและมีสิทธิค่าจ้าง OT ลา และประกันสังคมตามเงื่อนไข; 120 วันเป็นเกณฑ์เริ่มสิทธิค่าชดเชย ไม่ใช่ระยะทดลองงานสูงสุดตามกฎหมาย; นับอายุงานถึงวันที่มีผลเลิกจ้างจริง ไม่ใช่วันที่แจ้งผลประเมินอย่างเดียว; ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรก; 120 วันเป็น threshold สำคัญของค่าชดเชย ไม่ใช่ maximum probation; สิทธิค่าจ้าง วันลา OT และ SSOวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การทดลองงานdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceห้ามเขียนว่า 119 วัน “กฎหมายกำหนด”; วันเริ่มงานและวันมีผลเลิกจ้างมีผลต่อการนับ 120 วันแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
05

ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง

  1. เลิกวันที่ 90, 119, 120, 130
  2. แจ้งไม่ผ่านแต่ให้ทำต่อจนเกิน threshold
วิธีตรวจ

เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล

อย่าทำ

อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก

06

จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

ชื่อไม่ใช่ข้อเท็จจริงชื่อตำแหน่ง รายการเงิน หรือสัญญาไม่ตัดสินสิทธิเอง
ขั้นต่ำไม่ใช่เพดานบริษัทให้สิทธิมากกว่ากฎหมายได้ แต่ห้ามต่ำกว่า
วันที่มีผลสำคัญเอกสารเก่าอาจถูกต้องในอดีตแต่ใช้กับวันนี้ไม่ได้
ข้อยกเว้นต้องมาก่อนสูตรตรวจว่าอยู่ในบังคับก่อนคำนวณหรือสรุป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ขอเอกสารฉบับก่อน–หลัง เหตุผล วันที่มีผล และฐานอำนาจของการเปลี่ยนแปลง พร้อมระบุว่าลงชื่อรับทราบหรือยินยอม
  2. ใช้ grievance/employee relations และกระบวนการเจรจาตามกฎหมายแรงงานสัมพันธ์เมื่อเป็นสภาพการจ้าง
  3. หากกระทบสิทธิขั้นต่ำหรือไม่ยุติ ให้ปรึกษา DLPW; ข้อพิพาทสัญญา สภาพการจ้าง หรือคำสั่งนายจ้างอาจต้องใช้ศาลแรงงานตามฐานที่เรียกร้อง
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17, 118, 119; CCC มาตรา 582; แนวฎีกา
  2. พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550
  3. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  4. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน

บทความที่เกี่ยวข้อง

สัญญาจ้างแรงงานการลาออกการเลิกจ้างการบอกกล่าวล่วงหน้าและสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าค่าชดเชยเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชย — มาตรา 119