HR-LAB · การสิ้นสุดการจ้าง

การลาออก

ลาออกต้องแจ้งล่วงหน้าเท่าไร มีผลวันไหน บริษัท “ไม่อนุมัติ” ได้หรือไม่ ถอนใบลาออกได้ไหม และเงินอะไรที่ยังต้องได้เมื่อออก

Handout PDF
อ่านบทความ ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569 · ปรับปรุงสื่อการสอน 9 ตุลาคม 2569
1 รอบการจ่ายค่าจ้างแจ้งในหรือก่อนวันจ่าย มีผลวันจ่ายถัดไปม.17
ไม่ต้องอนุมัติลาออกเป็นการแสดงเจตนาฝ่ายเดียว
0ค่าชดเชยลาออกเองไม่ใช่การเลิกจ้างม.118
ม.67วันพักร้อนสะสมจ่ายค่าจ้างแทนวันที่สะสมไว้พ.ร.บ.
KNOWLEDGEการสิ้นสุดการจ้าง
UPDATED9 ต.ค. 69
SLIDES14 สไลด์พร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง
คำถามหลัก

พนักงานยื่นใบลาออก จะมีผลวันไหน และบริษัทต้องจ่ายอะไรบ้าง

คำตอบสั้น

สัญญาจ้างไม่มีกำหนดระยะเวลา ลูกจ้างบอกเลิกได้โดยแจ้งในหรือก่อนวันจ่ายค่าจ้างคราวหนึ่ง ให้มีผลในวันจ่ายค่าจ้างคราวถัดไป เว้นแต่ตกลงกันให้มีผลเร็วกว่า การลาออกเป็นการแสดงเจตนาฝ่ายเดียว ไม่ต้องรออนุมัติ แต่ถอนได้เมื่อนายจ้างยินยอม เมื่อออก ต้องได้ค่าจ้างถึงวันมีผล วันหยุดพักผ่อนที่สะสมไว้ และเงินกองทุนตามสิทธิ ส่วนค่าชดเชยไม่มี เพราะไม่ใช่การเลิกจ้าง

มุมบริษัทและฝ่าย HRสิ่งที่ต้องตั้งค่า ตรวจ และเก็บหลักฐานมุมลูกจ้างสิทธิที่ต้องตรวจ หลักฐาน และช่องทางทักท้วง
01

ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้

CCC มาตรา 582; พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17; สัญญา/ข้อบังคับ

บทความนี้ครอบคลุม

  • การบอกกล่าวและวันมีผล
  • ลาออกไม่ต้องรออนุมัติ
  • การถอนใบลาออก
  • ถูกบังคับให้ลาออก
  • เงินและเอกสารเมื่อออก

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. ลูกจ้างบอกเลิกสัญญาได้โดยแจ้งในหรือก่อนวันจ่ายค่าจ้างคราวหนึ่ง ให้มีผลในวันจ่ายค่าจ้างคราวถัดไป (ม.17, ป.พ.พ. ม.582)
  2. การลาออกเป็นการแสดงเจตนาฝ่ายเดียว มีผลตามวันที่ระบุโดยไม่ต้องได้รับอนุมัติ
  3. ถอนใบลาออกได้เมื่อนายจ้างยินยอม
  4. ลาออกเองโดยสมัครใจไม่มีค่าชดเชยตามมาตรา 118 แต่ได้วันหยุดพักผ่อนที่สะสมไว้ตามมาตรา 67
  5. การบีบหรือบังคับให้ลาออกอาจถูกมองเป็นการเลิกจ้าง ต้องดูข้อเท็จจริง
02

ตัดสินใจทีละขั้น

ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก

  1. 01ลูกจ้างแสดงเจตนาลาออกเองโดยสมัครใจหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่ถ้าถูกบีบให้ลาออก อาจเป็นการเลิกจ้าง ต้องตรวจข้อเท็จจริง
  2. 02แจ้งในหรือก่อนวันจ่ายค่าจ้าง ให้มีผลวันจ่ายคราวถัดไปหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่วันมีผลเลื่อนไปวันจ่ายค่าจ้างคราวถัดไปที่ถูกต้อง เว้นแต่ตกลงให้เร็วกว่า
  3. 03นายจ้างตกลงให้มีผลเร็วกว่ากำหนดหรือไม่
    ใช่มีผลตามวันที่ตกลง จ่ายค่าจ้างถึงวันนั้น
    ไม่ใช่มีผลวันจ่ายค่าจ้างคราวถัดไป และจ่ายเงินที่ถึงกำหนดในรอบปกติ
03

มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

รับหนังสือลาออกและยืนยันวันที่มีผลเป็นลายลักษณ์อักษร อย่าตอบว่า “ไม่อนุมัติจึงลาออกไม่ได้” วางแผนส่งมอบงานโดยไม่ยึดเงินที่กฎหมายต้องจ่าย และแยกการคืนทรัพย์สินออกจากการจ่ายค่าจ้าง

  1. รับหนังสือลาออกและยืนยันวันมีผลเป็นลายลักษณ์อักษร
  2. คำนวณวันมีผลจากรอบจ่ายค่าจ้างจริง
  3. จ่ายวันพักร้อนสะสมตามมาตรา 67
  4. แยกการคืนทรัพย์สินออกจากการจ่ายค่าจ้าง

เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ

  • หนังสือลาออกพร้อมวันที่รับ
  • หนังสือยืนยันวันมีผล
  • รายการส่งมอบงานและทรัพย์สิน
  • final pay statement แยกรายการ
  • หนังสือรับรองการทำงานและ 50 ทวิ
04

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

แจ้งเป็นหนังสือและเก็บหลักฐานการยื่น การออกทันทีโดยไม่บอกกล่าวอาจมีผลตามสัญญาหรือกฎหมาย และตรวจเงินที่ต้องได้ทีละรายการเมื่อออก

  1. ยื่นใบลาออกเป็นหนังสือและเก็บหลักฐาน
  2. ตรวจวันมีผลตามรอบจ่ายค่าจ้าง
  3. ตรวจเงินที่ได้รับและขอหนังสือรับรองการทำงาน

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ขอหนังสือแจ้งเหตุ วันที่มีผล และรายการเงินแยกทีละประเภทเป็นลายลักษณ์อักษร
  2. ทักท้วงกับฝ่ายบุคคลโดยแยกค่าจ้างค้าง สินจ้างแทนการบอกกล่าว ค่าชดเชย วันหยุดคงเหลือ และกองทุน
  3. เงินตาม พ.ร.บ.ยื่นพนักงานตรวจแรงงานได้ ส่วนเลิกจ้างไม่เป็นธรรมหรือข้อพิพาทสัญญาฟ้องศาลแรงงานโดยตรง และอย่าปล่อยกำหนดเวลาสั้นผ่านไป
05

ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด

  1. วันยื่นใบลาออกรับหนังสือ ลงวันที่รับ และยืนยันวันมีผลเป็นหนังสือ
  2. ระหว่างรอมีผลวางแผนส่งมอบงานและคืนทรัพย์สิน
  3. วันมีผลปิดสิทธิในระบบ แจ้งออกประกันสังคมภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป
  4. รอบจ่ายปกติจ่ายเงินที่ถึงกำหนด ออกหนังสือรับรองการทำงานและ 50 ทวิ
06

ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง

01

แจ้งลาออกวันที่ 10 จ่ายเงินเดือนสิ้นเดือน

บริษัทจ่ายเงินเดือนทุกสิ้นเดือน พนักงานยื่นใบลาออกวันที่ 10 มีนาคม

  1. วันจ่ายค่าจ้างที่ถึงก่อน31 มี.ค.
  2. มีผลวันจ่ายคราวถัดไป30 เม.ย.
  3. ถ้านายจ้างตกลงให้ออกเร็วขึ้นตามที่ตกลง
การลาออกมีผล 30 เมษายน เว้นแต่ทั้งสองฝ่ายตกลงวันที่เร็วกว่า
02

เงินที่ต้องได้เมื่อลาออก

เงินเดือน 24,000 บาท ลาออกมีผล 30 เมษายน มีวันพักร้อนสะสมที่ตกลงยกมา 2 วัน และเป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

  1. ค่าจ้างเดือนเมษายน24,000
  2. วันพักร้อนสะสม 2 × (24,000 ÷ 30)1,600
  3. ค่าชดเชย0
  4. เงินกองทุนตามข้อบังคับกองทุน
จ่าย 25,600 บาทในรอบปกติ และดำเนินเรื่องเงินกองทุนแยกตามข้อบังคับ
07

ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

เข้าใจผิดบริษัทไม่อนุมัติ ลาออกไม่ได้
ที่ถูกต้องลาออกเป็นการแสดงเจตนาฝ่ายเดียว ไม่ต้องรออนุมัติ
เข้าใจผิดแจ้งล่วงหน้า 30 วันทุกกรณี
ที่ถูกต้องนับตามรอบจ่ายค่าจ้าง: แจ้งในหรือก่อนวันจ่าย มีผลวันจ่ายถัดไป
เข้าใจผิดยึดเงินเดือนสุดท้ายจนกว่าจะคืนของ
ที่ถูกต้องต้องจ่ายค่าจ้างตามกำหนด การคืนทรัพย์สินจัดการแยก
08

ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ

เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล

1จ่ายเงินเดือนสิ้นเดือน ยื่นลาออกวันที่ 10 มี.ค. มีผลเมื่อไร

2นายจ้าง “ไม่อนุมัติ” ใบลาออกได้หรือไม่

3ลาออกเองได้ค่าชดเชยหรือไม่

09

คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR

รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การลาออกบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerEmployee Relations ร่วมกับ Payroll ผู้มีอำนาจเลิกจ้าง และฝ่ายกฎหมายตามระดับความเสี่ยงผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาโดยหลักบอกเลิกเมื่อถึงหรือก่อนถึงกำหนดจ่ายค่าจ้าง เพื่อให้มีผลในกำหนดถัดไป โดยไม่ต้องบอกล่วงหน้าเกิน 3 เดือนตามมาตรา 17/CCC 582; ลาออกไม่ต้องรอนายจ้าง ‘อนุมัติ’ หากแสดงเจตนาชัดและทำตามกำหนด แต่ต้องรับผลหากผิดสัญญาที่ชอบ; รับหนังสือและยืนยัน effective dateบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsสัญญา ประวัติเริ่มงาน และหลักฐานอายุงานต่อเนื่อง; หนังสือลาออก/เลิกจ้างและหลักฐานส่งมอบ; เหตุผล ข้อเท็จจริง คำเตือน และหลักฐานการสอบสวนเมื่อเกี่ยวข้องต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาโดยหลักบอกเลิกเมื่อถึงหรือก่อนถึงกำหนดจ่ายค่าจ้าง เพื่อให้มีผลในกำหนดถัดไป โดยไม่ต้องบอกล่วงหน้าเกิน 3 เดือนตามมาตรา 17/CCC 582; ระบุวันส่ง วันรับ วันสุดท้าย การส่งมอบ และเงินคงค้างเป็นลายลักษณ์อักษร; notice ไม่ใช่ “30 วันทุกคน”วันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การลาออกdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequencenotice ไม่ใช่ “30 วันทุกคน”; ต้องคำนวณตามรอบค่าจ้างและกฎหมายแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

  1. resignation notice
  2. pay period
  3. effective date
  4. fixed-term vs indefinite
  5. เจตนาต้องชัดและสมัครใจ
  6. การถอนลาออก
  7. forced resignation/constructive issues
  8. คืนทรัพย์สิน/clearance ไม่ใช่เงื่อนไขลบสิทธิเงิน
  9. เงินค้าง/annual leave/PVD/EWF/ภาษีเมื่อออก

หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge

  1. สัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาโดยหลักบอกเลิกเมื่อถึงหรือก่อนถึงกำหนดจ่ายค่าจ้าง เพื่อให้มีผลในกำหนดถัดไป โดยไม่ต้องบอกล่วงหน้าเกิน 3 เดือนตามมาตรา 17/CCC 582
  2. ลาออกไม่ต้องรอนายจ้าง ‘อนุมัติ’ หากแสดงเจตนาชัดและทำตามกำหนด แต่ต้องรับผลหากผิดสัญญาที่ชอบ
  3. ห้ามหักค่าจ้างหรือเงินค้ำประกันอัตโนมัติเพราะไม่ครบ notice; ความเสียหายต้องมีฐานและพิสูจน์
  4. ระบุวันส่ง วันรับ วันสุดท้าย การส่งมอบ และเงินคงค้างเป็นลายลักษณ์อักษร
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
  1. จ่ายเงินเดือนสิ้นเดือน แจ้งวันที่ 10
  2. แจ้งวันที่ 31
  3. สัญญา fixed-term
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง

รับหนังสือและยืนยัน effective date; อย่าใช้คำว่า “ไม่อนุมัติจึงลาออกไม่ได้” อย่างง่าย; วาง handover โดยไม่ยึดเงินที่กฎหมายต้องจ่าย

  1. รับหนังสือและยืนยัน effective date
  2. อย่าใช้คำว่า “ไม่อนุมัติจึงลาออกไม่ได้” อย่างง่าย
  3. วาง handover โดยไม่ยึดเงินที่กฎหมายต้องจ่าย
  4. แยกเหตุสิ้นสุด วันที่แจ้ง วันที่มีผล และวันครบกำหนดจ่ายเป็นคนละช่อง
  5. คำนวณค่าจ้างค้าง วันลา ค่าชดเชย และสินจ้างแทนการบอกกล่าวแยกรายการ

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. สัญญา ประวัติเริ่มงาน และหลักฐานอายุงานต่อเนื่อง
  2. หนังสือลาออก/เลิกจ้างและหลักฐานส่งมอบ
  3. เหตุผล ข้อเท็จจริง คำเตือน และหลักฐานการสอบสวนเมื่อเกี่ยวข้อง
  4. ตารางคำนวณเงินทุกประเภทและหลักฐานชำระ
  5. ปฏิทิน ตารางงาน คำขอ และยอดสิทธิก่อน–หลังรายการ
  6. service timeline และรายการเงินเมื่อสิ้นสุดการจ้าง

การออกทันทีอาจมีผลตามสัญญา/กฎหมาย; ควรมีหลักฐานการแจ้ง

  1. การออกทันทีอาจมีผลตามสัญญา/กฎหมาย
  2. ควรมีหลักฐานการแจ้ง
  3. เก็บหนังสือและซอง/อีเมลที่พิสูจน์วันที่ได้รับแจ้งจริง
  4. ขอตารางแจกแจงเงินแต่ละสิทธิ อย่าตัดสินจากยอดโอนรวมเพียงยอดเดียว

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การลาออก” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง resignation notice เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง pay period เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง effective date เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง fixed-term vs indefinite เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. CCC มาตรา 582; พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17; สัญญา/ข้อบังคับ
  2. พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550
  3. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  4. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน
MORE

บทความที่เกี่ยวข้อง