ทำลายความเข้าใจผิดว่า “119 วันคือระยะทดลองงานตามกฎหมาย” และอธิบายผลทางสิทธิเมื่อเลิกจ้างระหว่างทดลองงาน
เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง
พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17, 118, 119; CCC มาตรา 582; แนวฎีกา
- ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรก
- สัญญาทดลองงานโดยหลักถือเป็นสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาสำหรับเรื่อง notice ตามกฎหมาย
- 120 วันเป็น threshold สำคัญของค่าชดเชย ไม่ใช่ maximum probation
- การประเมินไม่ผ่าน
- notice/pay in lieu
- สิทธิค่าจ้าง วันลา OT และ SSO
- A probationary worker is an employee from day one and receives wages, overtime, leave, and social-security rights when the relevant conditions apply.
- The 120-day point is a severance threshold, not a statutory maximum probation period.
- A probation failure still requires separate assessment of notice, pay in lieu, severance, and any section 119 ground.
- Measure service through the effective termination date, not only the assessment date.
หลักตัดสินที่ต้องใช้
- ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรกและมีสิทธิค่าจ้าง OT ลา และประกันสังคมตามเงื่อนไข
- 120 วันเป็นเกณฑ์เริ่มสิทธิค่าชดเชย ไม่ใช่ระยะทดลองงานสูงสุดตามกฎหมาย
- การเลิกจ้างเพราะไม่ผ่านทดลองงานยังต้องตรวจการบอกกล่าว/สินจ้างแทน และค่าชดเชยถ้าถึงเกณฑ์
- นับอายุงานถึงวันที่มีผลเลิกจ้างจริง ไม่ใช่วันที่แจ้งผลประเมินอย่างเดียว
- A probationary worker is an employee from day one and receives wages, overtime, leave, and social-security rights when the relevant conditions apply.
- The 120-day point is a severance threshold, not a statutory maximum probation period.
- A probation failure still requires separate assessment of notice, pay in lieu, severance, and any section 119 ground.
- Measure service through the effective termination date, not only the assessment date.
มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ตั้ง probation ตามเหตุผลธุรกิจ ไม่ใช่เพื่อหลบสิทธิ; มีเกณฑ์ประเมินและ evidence; หากเลิกจ้างต้องพิจารณา notice + severance + เหตุ ม.119 แยกกัน
- ตั้ง probation ตามเหตุผลธุรกิจ ไม่ใช่เพื่อหลบสิทธิ
- มีเกณฑ์ประเมินและ evidence
- หากเลิกจ้างต้องพิจารณา notice + severance + เหตุ ม.119 แยกกัน
- ทำ version control เอกสารที่เป็นสภาพการจ้างและระบุวันที่มีผลให้ชัด
- ประเมินว่าการเปลี่ยนแปลงกระทบสาระสำคัญหรือเป็นการใช้อำนาจบริหารโดยชอบก่อนออกคำสั่ง
- Turn the rules for probation into an owned workflow with controlled documents, deadlines, review, and a traceable HRIS or payroll result.
- Version-control every document that forms an employment condition and state its effective date
- Assess whether a change affects a material condition or is a lawful management instruction before issuing it
เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน
- ข้อเสนอจ้าง สัญญา และคำบรรยายงาน
- ข้อบังคับ นโยบาย และข้อตกลงสภาพการจ้างฉบับที่มีผล
- หนังสือแจ้ง เปลี่ยนแปลง หรือขอความยินยอม
- หลักฐานการสื่อสาร การตอบรับ และวันที่มีผล
- Offer, contract, and job description
- Effective work rules, policies, and employment-condition agreements
- Notice, amendment, or consent record
- Communication, acknowledgement, and effective-date evidence
มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน
“ไม่ผ่านทดลองงาน” ไม่ใช่ ground ที่ลบสิทธิ statutory โดยตัวมันเอง
- “ไม่ผ่านทดลองงาน” ไม่ใช่ ground ที่ลบสิทธิ statutory โดยตัวมันเอง
- เปรียบเทียบเอกสารก่อนและหลัง รวมถึงวิธีปฏิบัติที่ทำต่อเนื่องจริง
- อย่าเซ็นรับรองว่าเห็นด้วยหากเอกสารมีไว้เพียงยืนยันการรับทราบ—ขอให้ระบุสถานะให้ชัด
- Check the facts, applicable conditions, dates, documents, and calculation or decision record for probation before accepting or challenging the outcome.
- Compare the before-and-after documents and the actual established practice
- Do not sign as agreement when a document is intended only to acknowledge receipt; ask that its status be clear
คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง
- ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การทดลองงาน” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรก เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง สัญญาทดลองงานโดยหลักถือเป็นสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาสำหรับเรื่อง notice ตามกฎหมาย เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง 120 วันเป็น threshold สำคัญของค่าชดเชย ไม่ใช่ maximum probation เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง การประเมินไม่ผ่าน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
- Who is covered by “Probation”, and what work, status, or event creates an exclusion?
- What were the actual facts about A probationary worker is an employee from day one and receives wages, overtime, leave, and social-security rights when the relevant conditions apply. when the right arose?
- What were the actual facts about The 120-day point is a severance threshold, not a statutory maximum probation period. when the right arose?
- What were the actual facts about A probation failure still requires separate assessment of notice, pay in lieu, severance, and any section 119 ground. when the right arose?
- What were the actual facts about Measure service through the effective termination date, not only the assessment date. when the right arose?
- Which document version applied on the event date, and did actual practice match it?
Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
| FIELD | สิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้ | หลักฐานขั้นต่ำ |
|---|---|---|
| Trigger | เริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การทดลองงาน | บันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ |
| Owner | HR Business Partner/Employee Relations ร่วมกับผู้มีอำนาจลงนามและฝ่ายกฎหมายเมื่อมีผลกระทบสำคัญ | ผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม |
| Action | ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรกและมีสิทธิค่าจ้าง OT ลา และประกันสังคมตามเงื่อนไข; 120 วันเป็นเกณฑ์เริ่มสิทธิค่าชดเชย ไม่ใช่ระยะทดลองงานสูงสุดตามกฎหมาย; ตั้ง probation ตามเหตุผลธุรกิจ ไม่ใช่เพื่อหลบสิทธิ | บันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ |
| Documents | ข้อเสนอจ้าง สัญญา และคำบรรยายงาน; ข้อบังคับ นโยบาย และข้อตกลงสภาพการจ้างฉบับที่มีผล; หนังสือแจ้ง เปลี่ยนแปลง หรือขอความยินยอม | ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้ |
| Deadline | ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรกและมีสิทธิค่าจ้าง OT ลา และประกันสังคมตามเงื่อนไข; 120 วันเป็นเกณฑ์เริ่มสิทธิค่าชดเชย ไม่ใช่ระยะทดลองงานสูงสุดตามกฎหมาย; นับอายุงานถึงวันที่มีผลเลิกจ้างจริง ไม่ใช่วันที่แจ้งผลประเมินอย่างเดียว; ลูกจ้างทดลองงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่วันแรก; 120 วันเป็น threshold สำคัญของค่าชดเชย ไม่ใช่ maximum probation; สิทธิค่าจ้าง วันลา OT และ SSO | วันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ |
| Evidence | เชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การทดลองงาน | decision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน |
| Consequence | ห้ามเขียนว่า 119 วัน “กฎหมายกำหนด”; วันเริ่มงานและวันมีผลเลิกจ้างมีผลต่อการนับ 120 วัน | แผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง |
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
- เลิกวันที่ 90, 119, 120, 130
- แจ้งไม่ผ่านแต่ให้ทำต่อจนเกิน threshold
- Case 1 — Test a real probation scenario against this rule: A probationary worker is an employee from day one and receives wages, overtime, leave, and social-security rights when the relevant conditions apply. Record the facts and evidence supporting each element.
- Case 2 — Change one material fact and test the result against this rule: The 120-day point is a severance threshold, not a statutory maximum probation period. Recalculate or rerun the workflow instead of copying the first outcome.
เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล
อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก
จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน
เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข
- ขอเอกสารฉบับก่อน–หลัง เหตุผล วันที่มีผล และฐานอำนาจของการเปลี่ยนแปลง พร้อมระบุว่าลงชื่อรับทราบหรือยินยอม
- ใช้ grievance/employee relations และกระบวนการเจรจาตามกฎหมายแรงงานสัมพันธ์เมื่อเป็นสภาพการจ้าง
- หากกระทบสิทธิขั้นต่ำหรือไม่ยุติ ให้ปรึกษา DLPW; ข้อพิพาทสัญญา สภาพการจ้าง หรือคำสั่งนายจ้างอาจต้องใช้ศาลแรงงานตามฐานที่เรียกร้อง
- Request the before-and-after documents, reason, effective date, and authority for the change, and state clearly whether a signature acknowledges receipt or gives consent
- Use grievance or employee-relations channels and the Labour Relations Act process where the matter is a condition of employment
- If a statutory minimum is affected or the issue remains unresolved, consult DLPW; a contract, employment-condition, or employer-order dispute may require the labour court according to the claim
กฎหมายและเอกสารอ้างอิง
ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี
- พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17, 118, 119; CCC มาตรา 582; แนวฎีกา
- พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
- กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน

