HR-LAB · KNOWLEDGE

การทำงานในวันหยุดและค่าทำงานในวันหยุด

แก้ความเข้าใจผิดว่า “ทำวันหยุด = 3 เท่า” ทุกกรณี

เริ่มอ่านบทความ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569
KNOWLEDGEความรู้
UPDATED14 ส.ค. 69
SLIDESพร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง

แก้ความเข้าใจผิดว่า “ทำวันหยุด = 3 เท่า” ทุกกรณี

มุมบริษัทและฝ่าย HRเปลี่ยนหลักกฎหมายเป็นขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ เอกสาร และจุดตรวจมุมลูกจ้างเห็นเงื่อนไขสิทธิ หลักฐานที่ต้องเก็บ และช่องทางทักท้วง
NOW

ข้อมูลปัจจุบันที่ต้องใช้ก่อนอ่านต่อ

01

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 25, 56–57, 62–66 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง

  1. วันหยุดประจำสัปดาห์/ตามประเพณี/พักผ่อน
  2. ลูกจ้างที่มีสิทธิค่าจ้างวันหยุดอยู่แล้ว vs ไม่มี
  3. “ค่าทำงานในวันหยุด” กับ “ค่าล่วงเวลาในวันหยุด” เป็นคนละรายการ
  4. อัตราเพิ่มตามสถานะ
  5. ความยินยอมและงานที่กฎหมายให้ทำวันหยุดได้

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. ค่าทำงานในวันหยุดคือชั่วโมงภายในช่วงเทียบเท่าเวลาปกติของวันนั้น ส่วน OT วันหยุดคือชั่วโมงที่เกินช่วงดังกล่าว
  2. ลูกจ้างรายเดือนมีค่าจ้างของวันหยุดอยู่แล้ว จึงได้รับเพิ่มไม่น้อยกว่า 1 เท่าสำหรับงานในช่วงปกติของวันหยุด; ลูกจ้างรายวันที่ไม่มีสิทธิค่าจ้างวันหยุดนั้นได้รับไม่น้อยกว่า 2 เท่ารวมวัน
  3. OT วันหยุดทั่วไปจ่ายไม่น้อยกว่า 3 เท่า ไม่ใช่เอา 3 เท่าไปใช้กับทุกชั่วโมงของวันหยุด
  4. ต้องตรวจประเภทวันหยุด ความยินยอม ข้อยกเว้นของงาน และกฎเฉพาะงานเฝ้าดูแลสถานที่ก่อนคำนวณ
02

มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

payroll ต้องรู้ประเภทวันหยุดและฐานสิทธิของลูกจ้างก่อนคูณอัตรา; ตั้ง code แยก Holiday Work / Holiday OT

  1. payroll ต้องรู้ประเภทวันหยุดและฐานสิทธิของลูกจ้างก่อนคูณอัตรา
  2. ตั้ง code แยก Holiday Work / Holiday OT
  3. กระทบยอดตารางงาน เวลาจริง รายการอนุมัติ และผล Payroll ในรอบเดียวกัน
  4. แยกรหัสค่าจ้าง ค่าทำงานวันหยุด และ OT เพื่อไม่ให้ฐานหรืออัตราปะปนกัน

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. สัญญาจ้างและข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน
  2. ตารางงาน เวลาลงงาน และรายการอนุมัติ
  3. โครงสร้างค่าจ้าง payroll code และสลิปเงินเดือน
  4. ผลคำนวณพร้อมเวอร์ชันอัตราที่ใช้
  5. ปฏิทิน ตารางงาน คำขอ และยอดสิทธิก่อน–หลังรายการ
03

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

เช็กก่อนว่าตนได้รับค่าจ้างของวันหยุดนั้นอยู่แล้วหรือไม่ และชั่วโมงใดเป็นเวลาปกติของวันหยุดหรือเกิน

  1. เช็กก่อนว่าตนได้รับค่าจ้างของวันหยุดนั้นอยู่แล้วหรือไม่ และชั่วโมงใดเป็นเวลาปกติของวันหยุดหรือเกิน
  2. เก็บตารางงาน เวลาจริง สลิป และหลักฐานการสั่งหรือรับรู้การทำงานไว้ในช่วงเวลาเดียวกัน
  3. ขอรายละเอียดฐานหาร จำนวนชั่วโมง อัตราคูณ และยอดที่จ่ายเพิ่มเป็นลายลักษณ์อักษร

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การทำงานในวันหยุดและค่าทำงานในวันหยุด” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง วันหยุดประจำสัปดาห์/ตามประเพณี/พักผ่อน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง ลูกจ้างที่มีสิทธิค่าจ้างวันหยุดอยู่แล้ว vs ไม่มี เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง “ค่าทำงานในวันหยุด” กับ “ค่าล่วงเวลาในวันหยุด” เป็นคนละรายการ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง อัตราเพิ่มตามสถานะ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
04

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ

FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การทำงานในวันหยุดและค่าทำงานในวันหยุดบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerHR Operations ร่วมกับ Payroll และหัวหน้างานผู้อนุมัติเวลา/ค่าตอบแทนผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionค่าทำงานในวันหยุดคือชั่วโมงภายในช่วงเทียบเท่าเวลาปกติของวันนั้น ส่วน OT วันหยุดคือชั่วโมงที่เกินช่วงดังกล่าว; ลูกจ้างรายเดือนมีค่าจ้างของวันหยุดอยู่แล้ว จึงได้รับเพิ่มไม่น้อยกว่า 1 เท่าสำหรับงานในช่วงปกติของวันหยุด; ลูกจ้างรายวันที่ไม่มีสิทธิค่าจ้างวันหยุดนั้นได้รับไม่น้อยกว่า 2 เท่ารวมวัน; payroll ต้องรู้ประเภทวันหยุดและฐานสิทธิของลูกจ้างก่อนคูณอัตราบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsสัญญาจ้างและข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน; ตารางงาน เวลาลงงาน และรายการอนุมัติ; โครงสร้างค่าจ้าง payroll code และสลิปเงินเดือนต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineค่าทำงานในวันหยุดคือชั่วโมงภายในช่วงเทียบเท่าเวลาปกติของวันนั้น ส่วน OT วันหยุดคือชั่วโมงที่เกินช่วงดังกล่าว; ลูกจ้างรายเดือนมีค่าจ้างของวันหยุดอยู่แล้ว จึงได้รับเพิ่มไม่น้อยกว่า 1 เท่าสำหรับงานในช่วงปกติของวันหยุด; ลูกจ้างรายวันที่ไม่มีสิทธิค่าจ้างวันหยุดนั้นได้รับไม่น้อยกว่า 2 เท่ารวมวัน; OT วันหยุดทั่วไปจ่ายไม่น้อยกว่า 3 เท่า ไม่ใช่เอา 3 เท่าไปใช้กับทุกชั่วโมงของวันหยุด; ต้องตรวจประเภทวันหยุด ความยินยอม ข้อยกเว้นของงาน และกฎเฉพาะงานเฝ้าดูแลสถานที่ก่อนคำนวณ; วันหยุดประจำสัปดาห์/ตามประเพณี/พักผ่อนวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การทำงานในวันหยุดและค่าทำงานในวันหยุดdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceอย่าพูด “2 เท่า/3 เท่า” โดยไม่บอกว่าเป็น “เพิ่มจากอะไร” และลูกจ้างประเภทไหนแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
05

ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง

  1. รายเดือนทำวันหยุด 8 ชม.
  2. รายวันที่ไม่ได้ค่าจ้างวันหยุดบางประเภท
  3. ทำต่อเกิน 8 ชม.

ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด

  1. ตัวอย่าง 1 — ลูกจ้างรายเดือน 24,000 บาท ฐานชั่วโมงละ 100 บาท ทำงานวันหยุดในช่วงเวลาปกติ 6 ชั่วโมง และทำต่อเกินช่วงปกติ 2 ชั่วโมง: เพิ่มค่าทำงานวันหยุด 100 × 1 × 6 = 600 บาท + OT วันหยุด 100 × 3 × 2 = 600 บาท รวมเงินเพิ่ม 1,200 บาท
  2. ตัวอย่าง 2 — ลูกจ้างรายวันซึ่งไม่มีสิทธิค่าจ้างของวันหยุดประจำสัปดาห์ ฐานชั่วโมงละ 100 บาท ทำในช่วงปกติ 6 ชั่วโมงและทำเกิน 2 ชั่วโมง: 100 × 2 × 6 = 1,200 บาท + 100 × 3 × 2 = 600 บาท รวม 1,800 บาท
วิธีตรวจ

เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล

อย่าทำ

อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก

06

จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

ชื่อไม่ใช่ข้อเท็จจริงชื่อตำแหน่ง รายการเงิน หรือสัญญาไม่ตัดสินสิทธิเอง
ขั้นต่ำไม่ใช่เพดานบริษัทให้สิทธิมากกว่ากฎหมายได้ แต่ห้ามต่ำกว่า
วันที่มีผลสำคัญเอกสารเก่าอาจถูกต้องในอดีตแต่ใช้กับวันนี้ไม่ได้
ข้อยกเว้นต้องมาก่อนสูตรตรวจว่าอยู่ในบังคับก่อนคำนวณหรือสรุป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. เริ่มจากขอ time/payroll reconciliation เป็นลายลักษณ์อักษร พร้อมตารางวัน เวลา ประเภทวัน ฐานค่าจ้าง อัตรา และยอดที่เห็นต่าง
  2. หากยังไม่แก้ไข ใช้ช่องร้องทุกข์ภายใน แล้วติดต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1506 กด 3, 1546 หรือ E-Service
  3. สิทธิเงินตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานอาจใช้คำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน; ประเด็นสัญญา/คดีหรือเลิกจ้างไม่เป็นธรรมต้องเลือกช่องศาลแรงงานให้ตรงฐาน
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 25, 56–57, 62–66 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง
  2. รัฐบาลไทย/กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎ OT งานเฝ้าดูแลสถานที่หรือทรัพย์สิน
  3. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  4. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน

บทความที่เกี่ยวข้อง

การทำงานล่วงเวลา (OT)วันหยุดประจำสัปดาห์วันหยุดตามประเพณีวันหยุดพักผ่อนประจำปี (Annual Leave)