HR-LAB · KNOWLEDGE

การลาคลอดและสิทธิเกี่ยวกับการตั้งครรภ์

เป็นหน้าอ้างอิงปัจจุบันหลัง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568

เริ่มอ่านบทความ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569
KNOWLEDGEความรู้
UPDATED14 ส.ค. 69
SLIDESพร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง

เป็นหน้าอ้างอิงปัจจุบันหลัง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568

มุมบริษัทและฝ่าย HRเปลี่ยนหลักกฎหมายเป็นขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ เอกสาร และจุดตรวจมุมลูกจ้างเห็นเงื่อนไขสิทธิ หลักฐานที่ต้องเก็บ และช่องทางทักท้วง
NOW

ข้อมูลปัจจุบันที่ต้องใช้ก่อนอ่านต่อ

01

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 + บทคุ้มครองหญิงตั้งครรภ์ + SSO สำหรับสิทธิประกันสังคม

  1. มีผล 7 ธ.ค. 2568
  2. ลาคลอดไม่เกิน 120 วัน/ครรภ์
  3. นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน
  4. วันที่ตรวจครรภ์รวมในสิทธิตามตัวบท
  5. สิทธิลาเพิ่มเติมเพื่อดูแลบุตรที่เจ็บป่วย/พิการ/มีความผิดปกติ 15 วันตามเงื่อนไขและค่าจ้าง 50%
  6. คู่สมรสลาช่วยคู่สมรสซึ่งคลอดบุตรได้ไม่เกิน 15 วันโดยได้รับค่าจ้าง และต้องใช้สิทธิภายใน 90 วันนับแต่วันคลอดตามเงื่อนไขกฎหมาย
  7. สิทธิประกันสังคมแยกจากเงินที่นายจ้างจ่าย
  8. ข้อจำกัดงานหญิงตั้งครรภ์และการเลิกจ้างเพราะตั้งครรภ์

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. ตั้งแต่ 7 ธันวาคม 2568 ลาคลอดได้ไม่เกิน 120 วันต่อครรภ์ รวมวันตรวจครรภ์ก่อนคลอด และนายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน
  2. สิทธิลาดูแลบุตรเพิ่มเติม 15 วันและค่าจ้าง 50% ใช้เมื่อบุตรมีภาวะตามกฎหมายและมีใบรับรองแพทย์
  3. คู่สมรสมีสิทธิลา 15 วันพร้อมค่าจ้างภายใน 90 วันนับแต่วันคลอดตามเงื่อนไขกฎหมาย
  4. เงินสงเคราะห์การคลอด/หยุดงานจากประกันสังคมเป็นคนละสิทธิกับค่าจ้างที่นายจ้างจ่าย
02

มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

อัปเดต policy/HRIS/payroll จากตัวเลขเก่า 98/45; เก็บเอกสารเท่าที่กฎหมายกำหนด; วาง replacement โดยไม่ลดสิทธิ

  1. อัปเดต policy/HRIS/payroll จากตัวเลขเก่า 98/45
  2. เก็บเอกสารเท่าที่กฎหมายกำหนด
  3. วาง replacement โดยไม่ลดสิทธิ
  4. แยกสิทธิขั้นต่ำตามกฎหมายออกจากวันลาหรือวันหยุดที่บริษัทให้เพิ่ม
  5. ตั้งระบบให้เก็บวันที่ขอ วันที่เกิดเหตุ วันที่อนุมัติ และยอดสิทธิคงเหลือย้อนหลังได้

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ปฏิทินวันหยุดและตารางงานที่ประกาศใช้
  2. คำขอ/การแจ้งลาและหลักฐานส่ง
  3. เอกสารประกอบเฉพาะสิทธิ เช่น ใบรับรองแพทย์
  4. ยอดสิทธิสะสม การอนุมัติ และผลใน Payroll
  5. ปฏิทิน ตารางงาน คำขอ และยอดสิทธิก่อน–หลังรายการ
03

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

แยกสิทธิจากนายจ้างกับ SSO และรู้เอกสาร/ช่วงเวลาใช้สิทธิ

  1. แยกสิทธิจากนายจ้างกับ SSO และรู้เอกสาร/ช่วงเวลาใช้สิทธิ
  2. ตรวจว่าวันที่ลาเป็นวันทำงานหรือวันหยุดและสิทธิส่วนใดได้รับค่าจ้าง
  3. เก็บหลักฐานแจ้งลาให้ตรงช่องทางและเวลาที่ข้อบังคับกำหนด

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การลาคลอดและสิทธิเกี่ยวกับการตั้งครรภ์” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง มีผล 7 ธ.ค. 2568 เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง ลาคลอดไม่เกิน 120 วัน/ครรภ์ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง วันที่ตรวจครรภ์รวมในสิทธิตามตัวบท เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
04

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ

FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การลาคลอดและสิทธิเกี่ยวกับการตั้งครรภ์บันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerHR Operations ร่วมกับหัวหน้างาน ผู้อนุมัติการลา และ Payrollผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionตั้งแต่ 7 ธันวาคม 2568 ลาคลอดได้ไม่เกิน 120 วันต่อครรภ์ รวมวันตรวจครรภ์ก่อนคลอด และนายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน; สิทธิลาดูแลบุตรเพิ่มเติม 15 วันและค่าจ้าง 50% ใช้เมื่อบุตรมีภาวะตามกฎหมายและมีใบรับรองแพทย์; อัปเดต policy/HRIS/payroll จากตัวเลขเก่า 98/45บันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsปฏิทินวันหยุดและตารางงานที่ประกาศใช้; คำขอ/การแจ้งลาและหลักฐานส่ง; เอกสารประกอบเฉพาะสิทธิ เช่น ใบรับรองแพทย์ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineตั้งแต่ 7 ธันวาคม 2568 ลาคลอดได้ไม่เกิน 120 วันต่อครรภ์ รวมวันตรวจครรภ์ก่อนคลอด และนายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน; สิทธิลาดูแลบุตรเพิ่มเติม 15 วันและค่าจ้าง 50% ใช้เมื่อบุตรมีภาวะตามกฎหมายและมีใบรับรองแพทย์; คู่สมรสมีสิทธิลา 15 วันพร้อมค่าจ้างภายใน 90 วันนับแต่วันคลอดตามเงื่อนไขกฎหมาย; ลาคลอดไม่เกิน 120 วัน/ครรภ์; นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน; วันที่ตรวจครรภ์รวมในสิทธิตามตัวบทวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การลาคลอดและสิทธิเกี่ยวกับการตั้งครรภ์decision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceอินเทอร์เน็ตและหน้า .go.th เก่าจำนวนมากยังมีตัวเลขก่อนฉบับที่ 9แผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
05

ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง

  1. ฝากครรภ์และคลอดรวมอยู่ในเพดาน 120 วันต่อครรภ์ โดยนายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน
  2. คู่สมรสขอลาภายใน 90 วันหลังคลอด และกรณีดูแลบุตรที่มีภาวะตามกฎหมายต้องตรวจเอกสารแพทย์คนละชุดสิทธิ

ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด

  1. ตัวอย่าง 1 — ค่าจ้างรายวัน 700 บาท ลาคลอดครบ 120 วัน: วันลาตามสิทธิสูงสุดคือ 120 วัน แต่นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน = 700 × 60 = 42,000 บาท; สิทธิประกันสังคมคำนวณแยก
  2. ตัวอย่าง 2 — ค่าจ้างรายเดือน 30,000 บาทและใช้ฐานวันละ 1,000 บาท: ลาดูแลบุตรตามเงื่อนไขครบ 15 วันโดยจ่าย 50% = 1,000 × 50% × 15 = 7,500 บาท
วิธีตรวจ

เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล

อย่าทำ

อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก

06

จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

ชื่อไม่ใช่ข้อเท็จจริงชื่อตำแหน่ง รายการเงิน หรือสัญญาไม่ตัดสินสิทธิเอง
ขั้นต่ำไม่ใช่เพดานบริษัทให้สิทธิมากกว่ากฎหมายได้ แต่ห้ามต่ำกว่า
วันที่มีผลสำคัญเอกสารเก่าอาจถูกต้องในอดีตแต่ใช้กับวันนี้ไม่ได้
ข้อยกเว้นต้องมาก่อนสูตรตรวจว่าอยู่ในบังคับก่อนคำนวณหรือสรุป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ยื่นคำขอ/แจ้งลาและขอเหตุผลการอนุมัติหรือปฏิเสธเป็นลายลักษณ์อักษร โดยเก็บตารางงาน ยอดสิทธิ และเอกสารประกอบไว้ชุดเดียว
  2. ใช้กระบวนการร้องทุกข์ภายในเมื่อมีข้อโต้แย้งเรื่องสิทธิหรือการเลือกปฏิบัติ
  3. หากยังไม่ยุติ ติดต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1506 กด 3, 1546 หรือ E-Service; สิทธิเงินที่ค้างอาจใช้คำร้องพนักงานตรวจแรงงาน
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 + บทคุ้มครองหญิงตั้งครรภ์ + SSO สำหรับสิทธิประกันสังคม
  2. กระทรวงแรงงาน — สิทธิลาคลอดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9)
  3. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  4. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน

บทความที่เกี่ยวข้อง

ประกันสังคมการคุ้มครองแรงงานหญิงและหญิงตั้งครรภ์