HR-LAB · KNOWLEDGE

ประกันสังคม

ให้ HR และพนักงานเข้าใจ lifecycle ผู้ประกันตน ม.33 ตั้งแต่ขึ้นทะเบียน ฐานเงินสมทบ สิทธิ ไปจนพ้นสภาพ

เริ่มอ่านบทความ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569
KNOWLEDGEความรู้
UPDATED14 ส.ค. 69
SLIDESพร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง

ให้ HR และพนักงานเข้าใจ lifecycle ผู้ประกันตน ม.33 ตั้งแต่ขึ้นทะเบียน ฐานเงินสมทบ สิทธิ ไปจนพ้นสภาพ

มุมบริษัทและฝ่าย HRเปลี่ยนหลักกฎหมายเป็นขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ เอกสาร และจุดตรวจมุมลูกจ้างเห็นเงื่อนไขสิทธิ หลักฐานที่ต้องเก็บ และช่องทางทักท้วง
NOW

ข้อมูลปัจจุบันที่ต้องใช้ก่อนอ่านต่อ

01

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

พ.ร.บ.ประกันสังคมและกฎ/ประกาศ SSO ล่าสุด

  1. ใครเป็นผู้ประกันตน ม.33
  2. การขึ้นทะเบียน/แจ้งเข้าออก
  3. ฐานค่าจ้างขั้นต่ำ-สูงสุดและอัตราเงินสมทบปัจจุบัน
  4. สิทธิประโยชน์หลัก
  5. นายจ้าง/ลูกจ้าง/รัฐ
  6. พ้นสภาพแล้วสัมพันธ์กับ ม.39/ม.40 อย่างไร
  7. e-Service/หลักฐาน

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. มาตรา 33 ครอบคลุมลูกจ้างตามกฎหมายประกันสังคมและนายจ้างต้องขึ้นทะเบียน/แจ้งเข้าออกตามกำหนด
  2. ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ฐานค่าจ้างสูงสุดช่วง 2569–2571 คือ 17,500 บาท; อัตราปกติฝ่ายลูกจ้าง 5% จึงสูงสุด 875 บาทต่อเดือนก่อนตรวจมาตรการลดเฉพาะช่วง
  3. สิทธิ 7 กรณีและเงื่อนไขจำนวนเดือนสมทบต่างกัน จึงต้องตรวจประวัติรายกรณี
  4. หลังสิ้นสุดมาตรา 33 การสมัครมาตรา 39 มีเงื่อนไขและระยะเวลา ไม่เกิดอัตโนมัติ
02

มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

อย่าคิดจาก “เงินเดือน” อย่างเดียวโดยไม่ตรวจนิยามค่าจ้างของ SSO; deadline และข้อมูลเข้าออกต้องแม่น

  1. อย่าคิดจาก “เงินเดือน” อย่างเดียวโดยไม่ตรวจนิยามค่าจ้างของ SSO
  2. deadline และข้อมูลเข้าออกต้องแม่น
  3. เก็บ effective date ของอัตรา เพดาน และแบบยื่นไว้กับกฎ Payroll ทุกเวอร์ชัน
  4. กระทบยอดยอดหักจากลูกจ้าง ยอดสมทบนายจ้าง แบบยื่น และใบเสร็จทุกงวด

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน
  2. ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด
  3. แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการ
  4. หนังสือแจ้งสิทธิหรือคำสั่งที่เป็นฐานการหัก
03

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

เงินหักไม่ใช่ภาษี; ตรวจสถานะ/ฐานเงินสมทบและสิทธิด้วยตนเองได้

  1. เงินหักไม่ใช่ภาษี
  2. ตรวจสถานะ/ฐานเงินสมทบและสิทธิด้วยตนเองได้
  3. ตรวจฐานที่ใช้หักกับสลิปและประวัติในระบบทางการ ไม่ดูเฉพาะยอดสุทธิ
  4. แยกภาษี เงินสมทบ เงินสะสม และการอายัด เพราะสิทธิและช่องทางแก้ไขต่างกัน

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “ประกันสังคม” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง ใครเป็นผู้ประกันตน ม.33 เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง การขึ้นทะเบียน/แจ้งเข้าออก เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง ฐานค่าจ้างขั้นต่ำ-สูงสุดและอัตราเงินสมทบปัจจุบัน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง สิทธิประโยชน์หลัก เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
04

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ

FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ ประกันสังคมบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerPayroll/Compensation & Benefits ร่วมกับ Finance และผู้ดูแลการยื่นต่อหน่วยงานผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionมาตรา 33 ครอบคลุมลูกจ้างตามกฎหมายประกันสังคมและนายจ้างต้องขึ้นทะเบียน/แจ้งเข้าออกตามกำหนด; ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ฐานค่าจ้างสูงสุดช่วง 2569–2571 คือ 17,500 บาท; อัตราปกติฝ่ายลูกจ้าง 5% จึงสูงสุด 875 บาทต่อเดือนก่อนตรวจมาตรการลดเฉพาะช่วง; อย่าคิดจาก “เงินเดือน” อย่างเดียวโดยไม่ตรวจนิยามค่าจ้างของ SSOบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน; ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด; แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ฐานค่าจ้างสูงสุดช่วง 2569–2571 คือ 17,500 บาท; อัตราปกติฝ่ายลูกจ้าง 5% จึงสูงสุด 875 บาทต่อเดือนก่อนตรวจมาตรการลดเฉพาะช่วง; สิทธิ 7 กรณีและเงื่อนไขจำนวนเดือนสมทบต่างกัน จึงต้องตรวจประวัติรายกรณี; อย่าคิดจาก “เงินเดือน” อย่างเดียวโดยไม่ตรวจนิยามค่าจ้างของ SSO; อัตราและเพดานเปลี่ยนตามช่วงปี/มาตรการวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ ประกันสังคมdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceอัตราและเพดานเปลี่ยนตามช่วงปี/มาตรการแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
05

ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง

  1. ผู้ประกันตนมาตรา 33 เงินเดือน 25,000 บาทในปี 2569: ใช้ฐานสูงสุด 17,500 บาท และอัตราปกติ 5% จึงหักสูงสุด 875 บาทก่อนตรวจมาตรการลดเฉพาะช่วง
  2. ลูกจ้างออกจากงาน: ตรวจวันสิ้นสุดมาตรา 33 ประวัติส่งเงินสมทบ และเงื่อนไขสมัครมาตรา 39 แยกกัน

ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด

  1. ตัวอย่าง 1 — ค่าจ้างที่นำส่ง 25,000 บาทในปี 2569: ใช้ฐานสูงสุด 17,500 บาท × 5% = 875 บาทต่อฝ่าย ก่อนตรวจมาตรการลดอัตราเฉพาะช่วงหรือพื้นที่
  2. ตัวอย่าง 2 — ค่าจ้างที่นำส่ง 10,000 บาทและไม่มีมาตรการพิเศษ: 10,000 × 5% = 500 บาทต่อฝ่าย โดยต้องตรวจฐานขั้นต่ำและรายการที่เป็นค่าจ้างตามกฎประกันสังคมด้วย
วิธีตรวจ

เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล

อย่าทำ

อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก

06

จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

ชื่อไม่ใช่ข้อเท็จจริงชื่อตำแหน่ง รายการเงิน หรือสัญญาไม่ตัดสินสิทธิเอง
ขั้นต่ำไม่ใช่เพดานบริษัทให้สิทธิมากกว่ากฎหมายได้ แต่ห้ามต่ำกว่า
วันที่มีผลสำคัญเอกสารเก่าอาจถูกต้องในอดีตแต่ใช้กับวันนี้ไม่ได้
ข้อยกเว้นต้องมาก่อนสูตรตรวจว่าอยู่ในบังคับก่อนคำนวณหรือสรุป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ทักท้วงยอดหรือสถานะสมาชิกกับ Payroll/เจ้าของกองทุนเป็นลายลักษณ์อักษร และขอรายงานนำส่ง/ใบเสร็จ/statement รายบุคคล
  2. ติดต่อหน่วยงานเจ้าของเรื่องโดยตรง: SSO สำหรับประกันสังคมและกองทุนเงินทดแทน, ก.ล.ต./ผู้จัดการกองทุนสำหรับ PVD, กรมสรรพากรสำหรับภาษี, กรมบังคับคดีสำหรับอายัด และ กยศ. สำหรับ e-PaySLF
  3. ถ้าข้อพิพาทเกี่ยวกับการหักค่าจ้างหรือสิทธิแรงงานด้วย ให้แยกใช้ช่อง DLPW/พนักงานตรวจแรงงานจากการแก้ข้อมูลกับหน่วยงานกองทุน
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.ประกันสังคมและกฎ/ประกาศ SSO ล่าสุด
  2. พระราชบัญญัติประกันสังคมและฉบับแก้ไข — สำนักงานประกันสังคม/ราชกิจจานุเบกษา
  3. ศูนย์บริการข้อมูลภาครัฐ — สำนักงานประกันสังคมแจ้งเพดานฐานค่าจ้างใหม่ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569

บทความที่เกี่ยวข้อง

ค่าจ้างและนิยามค่าจ้างการจ่ายค่าจ้างและการหักค่าจ้างการลาป่วยการลาคลอดและสิทธิเกี่ยวกับการตั้งครรภ์กองทุนเงินทดแทนการเจ็บป่วยหรือประสบอันตรายเนื่องจากการทำงาน