ลูกจ้างบาดเจ็บหรือเจ็บป่วยเพราะงาน ต้องทำอะไร ใครจ่ายค่ารักษา และลูกจ้างได้เงินระหว่างหยุดงานเท่าไร
นายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบกองทุนเงินทดแทนแต่ฝ่ายเดียว ห้ามหักจากลูกจ้าง เมื่อลูกจ้างประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน ต้องจัดการรักษาทันทีและแจ้งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วันนับแต่วันที่ทราบ กองทุนจ่ายค่ารักษาพยาบาลตามเกณฑ์ และค่าทดแทนร้อยละ 70 ของค่าจ้างรายเดือนเมื่อหยุดงานเกิน 3 วัน
ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้
พ.ร.บ.เงินทดแทน พ.ศ. 2537 และฉบับที่ 2 พ.ศ. 2561; SSO/WCF
บทความนี้ครอบคลุม
- ใครอยู่ในความคุ้มครอง
- นายจ้างจ่ายเงินสมทบฝ่ายเดียว
- การแจ้งเหตุภายใน 15 วัน
- ค่ารักษาพยาบาล
- ค่าทดแทนประเภทต่าง ๆ
- ความเกี่ยวเนื่องกับงาน
หลักตัดสินที่ต้องใช้
- นายจ้างจ่ายเงินสมทบกองทุนเงินทดแทนตามอัตราของประเภทกิจการ ห้ามหักจากค่าจ้างลูกจ้าง
- ลูกจ้างที่ประสบอันตราย เจ็บป่วย ทุพพลภาพ ตาย หรือสูญหายเนื่องจากการทำงาน ได้รับความคุ้มครอง
- นายจ้างแจ้งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วันนับแต่วันที่ทราบเหตุ
- หยุดงานติดต่อกันเกิน 3 วัน ได้ค่าทดแทนร้อยละ 70 ของค่าจ้างรายเดือน ตั้งแต่วันแรกที่หยุดงาน
- วันหยุดงานเพราะบาดเจ็บจากงานไม่ใช่วันลาป่วย และไม่ขึ้นกับยอดลาป่วยคงเหลือ
ตัดสินใจทีละขั้น
ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก
- 01เหตุเกิดขณะทำงาน หรือเนื่องจากการทำงานหรือคำสั่งของนายจ้างหรือไม่ใช่ไปข้อถัดไปไม่ใช่อาจไม่ใช่สิทธิเงินทดแทน ใช้สิทธิประกันสังคมหรือลาป่วยแทน
- 02นายจ้างแจ้ง สปส. ภายใน 15 วันนับแต่ทราบแล้วหรือไม่ใช่ไปข้อถัดไปไม่ใช่แจ้งทันทีพร้อมเอกสาร การแจ้งช้ามีโทษและทำให้สิทธิล่าช้า
- 03ลูกจ้างหยุดงานติดต่อกันเกิน 3 วันหรือไม่ใช่ได้ค่าทดแทนร้อยละ 70 ของค่าจ้างรายเดือน ตั้งแต่วันแรกไม่ใช่ได้ค่ารักษาพยาบาลตามเกณฑ์ ไม่มีค่าทดแทนการขาดรายได้
มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

มี incident workflow ที่ชัด: ช่วยชีวิตและรักษาก่อน แจ้งเหตุภายใน 15 วัน เก็บข้อเท็จจริงของเหตุไว้ และรายงานค่าจ้างกับเงินสมทบตามกำหนด อย่ารอหาคนผิดก่อนดำเนินการเรื่องสิทธิ
- ทำขั้นตอนรับเหตุพร้อมผู้รับผิดชอบและเบอร์ฉุกเฉิน
- ทำปฏิทินแจ้งเหตุ 15 วัน
- แยกรหัสวันหยุดงานจากบาดเจ็บจากงาน
- รายงานค่าจ้างและชำระเงินสมทบตามกำหนด
เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ
- แบบแจ้งการประสบอันตรายต่อสำนักงานประกันสังคม
- บันทึกเหตุการณ์ พยาน และภาพถ่าย
- ใบรับรองแพทย์และใบเสร็จค่ารักษา
- หลักฐานค่าจ้างของลูกจ้าง
- รายงานค่าจ้างและใบเสร็จเงินสมทบประจำปี
มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน
สิทธิไม่ได้ขึ้นกับว่ายังมีวันลาป่วยเหลือหรือไม่ จุดสำคัญคือความเกี่ยวเนื่องกับงานและหลักฐาน แจ้งหัวหน้าทันที เก็บเอกสารแพทย์ และบอกสถานพยาบาลว่าเป็นการบาดเจ็บจากการทำงาน
- แจ้งหัวหน้าทันทีเมื่อบาดเจ็บหรือเริ่มมีอาการจากงาน
- บอกสถานพยาบาลว่าเป็นเหตุจากการทำงาน
- เก็บใบรับรองแพทย์และใบเสร็จทั้งหมด
เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข
- ทักท้วงยอดหักหรือสถานะสมาชิกกับฝ่ายเงินเดือนเป็นลายลักษณ์อักษร และขอหลักฐานการนำส่งรายบุคคล
- ติดต่อหน่วยงานเจ้าของเรื่องโดยตรง: ประกันสังคม กองทุน กรมสรรพากร กรมบังคับคดี หรือ กยศ. ตามประเภทเงิน
- ถ้าเป็นการหักค่าจ้างที่ไม่มีฐานกฎหมาย ให้ยื่นเรื่องสิทธิแรงงานกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานแยกต่างหาก
ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด
- ทันทีที่เกิดเหตุช่วยชีวิต ส่งรักษา และแจ้งสถานพยาบาลว่าเป็นเหตุจากงาน
- ภายใน 15 วันนายจ้างแจ้งสำนักงานประกันสังคมพร้อมเอกสาร
- ระหว่างหยุดงานติดตามใบรับรองแพทย์และค่าทดแทน
- กลับเข้าทำงานประเมินงานที่เหมาะสมและปรับมาตรการป้องกัน
ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง
มือถูกเครื่องจักรหนีบ หยุด 20 วัน
พนักงานผลิตเงินเดือน 15,000 บาท บาดเจ็บขณะทำงาน แพทย์ให้หยุด 20 วัน
- หยุดงานเกิน 3 วันใช่
- ค่าทดแทนต่อเดือน = 15,000 × 70%10,500
- ค่าทดแทน 20 วัน ≈ 10,500 × 20 ÷ 307,000
อุบัติเหตุระหว่างเดินทางไปพบลูกค้า
พนักงานขายได้รับคำสั่งให้ไปพบลูกค้าต่างจังหวัด เกิดอุบัติเหตุระหว่างทางและหยุดงาน 2 วัน
- ทำตามคำสั่งของนายจ้างใช่
- หยุดงานเกิน 3 วันไม่
ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน
ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ
เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล
1ใครจ่ายเงินสมทบกองทุนเงินทดแทน
เฉลย A · นายจ้างจ่ายฝ่ายเดียวและห้ามหักจากลูกจ้าง
2นายจ้างต้องแจ้งเหตุต่อ สปส. ภายในกี่วันนับแต่ทราบ
เฉลย B · แจ้งภายใน 15 วันนับแต่วันที่ทราบ
3หยุดงาน 10 วันจากบาดเจ็บในงาน ได้ค่าทดแทนกี่เปอร์เซ็นต์ของค่าจ้าง
เฉลย B · หยุดเกิน 3 วันได้ร้อยละ 70 ของค่าจ้างรายเดือนตั้งแต่วันแรก
คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR
รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง
Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
| FIELD | สิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้ | หลักฐานขั้นต่ำ |
|---|---|---|
| Trigger | เริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ กองทุนเงินทดแทน | บันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ |
| Owner | Payroll/Compensation & Benefits ร่วมกับ Finance และผู้ดูแลการยื่นต่อหน่วยงาน | ผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม |
| Action | กองทุนเงินทดแทนใช้กับอันตราย เจ็บป่วย สูญหาย ทุพพลภาพ หรือตายเนื่องจากการทำงาน; ต้องแยกจากการเจ็บป่วยทั่วไปในประกันสังคม; นายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบกองทุน ไม่หักจากค่าจ้างลูกจ้าง; ห้ามหักเงินพนักงานเป็นเงินสมทบ WCF | บันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ |
| Documents | ทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน; ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด; แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการ | ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้ |
| Deadline | นายจ้างแจ้งสำนักงานประกันสังคมด้วยแบบ กท.16 ภายใน 15 วันนับแต่ทราบหรือควรทราบเหตุ; ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิยังยื่นคำร้องได้เองภายในกรอบกฎหมาย จึงไม่ควรรอการหาคนผิดก่อนเปิดเคส | วันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ |
| Evidence | เชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ กองทุนเงินทดแทน | decision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน |
| Consequence | จำนวนเงิน/เพดานสิทธิและแบบฟอร์มต้องตรวจ SSO ล่าสุด | แผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง |
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม
เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง
- ใครอยู่ในบังคับ
- นายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบ
- การประสบอันตราย/เจ็บป่วย/สูญหาย/ทุพพลภาพ/ตายเนื่องจากการทำงาน
- ประเภทเงินทดแทน
- การแจ้งเหตุและเอกสาร
- การประเมินอัตราเงินสมทบนายจ้าง
- ความสัมพันธ์กับ OSH และ SSO
- The Workmen's Compensation Fund covers work-related injury, illness, disappearance, disability, or death and must be distinguished from ordinary sickness under social security.
- The employer alone pays the fund contribution; it may not be deducted from the employee's wages.
- Benefits may include medical expenses, compensation, rehabilitation, and funeral expenses under the current conditions.
- The employer submits Form Kor Thor 16 to SSO within 15 days after knowing or when it should have known of the event. An employee or eligible person may also claim within the statutory period, so case opening should not wait for blame to be assigned.
หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge
- กองทุนเงินทดแทนใช้กับอันตราย เจ็บป่วย สูญหาย ทุพพลภาพ หรือตายเนื่องจากการทำงาน; ต้องแยกจากการเจ็บป่วยทั่วไปในประกันสังคม
- นายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบกองทุน ไม่หักจากค่าจ้างลูกจ้าง
- สิทธิอาจรวมค่ารักษาพยาบาล ค่าทดแทน ค่าฟื้นฟู และค่าทำศพตามเหตุ/เกณฑ์ปัจจุบัน
- นายจ้างแจ้งสำนักงานประกันสังคมด้วยแบบ กท.16 ภายใน 15 วันนับแต่ทราบหรือควรทราบเหตุ; ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิยังยื่นคำร้องได้เองภายในกรอบกฎหมาย จึงไม่ควรรอการหาคนผิดก่อนเปิดเคส
- The Workmen's Compensation Fund covers work-related injury, illness, disappearance, disability, or death and must be distinguished from ordinary sickness under social security.
- The employer alone pays the fund contribution; it may not be deducted from the employee's wages.
- Benefits may include medical expenses, compensation, rehabilitation, and funeral expenses under the current conditions.
- The employer submits Form Kor Thor 16 to SSO within 15 days after knowing or when it should have known of the event. An employee or eligible person may also claim within the statutory period, so case opening should not wait for blame to be assigned.
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
- อุบัติเหตุเครื่องจักร
- โรคจากการทำงาน
- อุบัติเหตุที่ต้องวิเคราะห์ว่าเกี่ยวกับงานหรือไม่
- Case 1 — Test a real workmen's compensation fund scenario against this rule: The Workmen's Compensation Fund covers work-related injury, illness, disappearance, disability, or death and must be distinguished from ordinary sickness under social security. Record the facts and evidence supporting each element.
- Case 2 — Change one material fact and test the result against this rule: The employer alone pays the fund contribution; it may not be deducted from the employee's wages. Recalculate or rerun the workflow instead of copying the first outcome.
ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด
- ตัวอย่าง 1 — สมมติฐานค่าจ้างที่อยู่ในฐานเงินสมทบรวม 1,000,000 บาทและอัตราตามประเภทกิจการ 0.5%: เงินสมทบนายจ้าง = 1,000,000 × 0.5% = 5,000 บาท; ห้ามหัก 5,000 บาทนี้จากลูกจ้าง
- ตัวอย่าง 2 — อุบัติเหตุหนึ่งเหตุอาจมีค่ารักษา ค่าทดแทน และค่าฟื้นฟูหลายรายการ: ให้คำนวณแต่ละสิทธิตามเพดาน/อัตราปัจจุบันของกองทุนแล้วรวมใน reconciliation เดียว ไม่ใช่ใช้อัตราเงินสมทบมาคำนวณสิทธิ
- Example 1 — Assumed assessable payroll THB 1,000,000 and business risk rate 0.5%: employer contribution is 1,000,000 × 0.5% = THB 5,000. None of this amount may be deducted from employees.
- Example 2 — One accident may create separate medical, compensation, and rehabilitation benefits. Calculate each benefit under its current limit and reconcile them in one claim record; do not use the employer contribution rate to calculate employee benefits.
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง
ห้ามหักเงินพนักงานเป็นเงินสมทบ WCF; มี incident workflow และรายงานค่าจ้าง/เงินสมทบตามกำหนด; เก็บหลักฐานข้อเท็จจริงของเหตุ
- ห้ามหักเงินพนักงานเป็นเงินสมทบ WCF
- มี incident workflow และรายงานค่าจ้าง/เงินสมทบตามกำหนด
- เก็บหลักฐานข้อเท็จจริงของเหตุ
- เก็บ effective date ของอัตรา เพดาน และแบบยื่นไว้กับกฎ Payroll ทุกเวอร์ชัน
- กระทบยอดยอดหักจากลูกจ้าง ยอดสมทบนายจ้าง แบบยื่น และใบเสร็จทุกงวด
- Turn the rules for workmen's compensation fund into an owned workflow with controlled documents, deadlines, review, and a traceable HRIS or payroll result.
- Store the effective date of every rate, ceiling, and filing form with each payroll-rule version
- Reconcile employee deductions, employer contributions, filings, and receipts each period
เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน
- ทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน
- ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด
- แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการ
- หนังสือแจ้งสิทธิหรือคำสั่งที่เป็นฐานการหัก
- ฐานคำนวณ สูตร และผลกระทบยอดรายบุคคล
- Employer, employee, or fund-member registration
- Contribution wage and deduction records by period
- Filed forms, receipts, and official system acknowledgements
- Entitlement notice or order supporting the deduction
- Individual calculation basis, formula, and reconciliation result
สิทธิไม่ได้ขึ้นกับการมี sick leave เหลือ; จุดสำคัญคือความเกี่ยวเนื่องกับงานและหลักฐาน
- สิทธิไม่ได้ขึ้นกับการมี sick leave เหลือ
- จุดสำคัญคือความเกี่ยวเนื่องกับงานและหลักฐาน
- ตรวจฐานที่ใช้หักกับสลิปและประวัติในระบบทางการ ไม่ดูเฉพาะยอดสุทธิ
- แยกภาษี เงินสมทบ เงินสะสม และการอายัด เพราะสิทธิและช่องทางแก้ไขต่างกัน
- Check the facts, applicable conditions, dates, documents, and calculation or decision record for workmen's compensation fund before accepting or challenging the outcome.
- Compare the deduction base with the payslip and official contribution history, not only net pay
- Separate tax, contributions, savings, and attachment because their rights and remedies differ
คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง
- ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “กองทุนเงินทดแทน” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง ใครอยู่ในบังคับ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง นายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง การประสบอันตราย/เจ็บป่วย/สูญหาย/ทุพพลภาพ/ตายเนื่องจากการทำงาน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง ประเภทเงินทดแทน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
- Who is covered by “Workmen's Compensation Fund”, and what work, status, or event creates an exclusion?
- What were the actual facts about The Workmen's Compensation Fund covers work-related injury, illness, disappearance, disability, or death and must be distinguished from ordinary sickness under social security. when the right arose?
- What were the actual facts about The employer alone pays the fund contribution; it may not be deducted from the employee's wages. when the right arose?
- What were the actual facts about Benefits may include medical expenses, compensation, rehabilitation, and funeral expenses under the current conditions. when the right arose?
- What were the actual facts about The employer submits Form Kor Thor 16 to SSO within 15 days after knowing or when it should have known of the event. An employee or eligible person may also claim within the statutory period, so case opening should not wait for blame to be assigned. when the right arose?
- Which document version applied on the event date, and did actual practice match it?
กฎหมายและเอกสารอ้างอิง
ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี
- พ.ร.บ.เงินทดแทน พ.ศ. 2537 และฉบับที่ 2 พ.ศ. 2561; SSO/WCF
- สำนักงานประกันสังคม — สิทธิและบริการกองทุนเงินทดแทน
- พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ. 2537 — ราชกิจจานุเบกษา

