HR-LAB · ความปลอดภัยและข้อมูลพนักงาน

อุบัติเหตุจากการทำงาน

เมื่อเกิดอุบัติเหตุในงาน ต้องทำอะไรก่อนหลัง แจ้งใครภายในเมื่อไร สอบสาเหตุอย่างไรโดยไม่หาแพะ และต้องเชื่อมกับสิทธิกองทุนเงินทดแทนอย่างไร

Handout PDF
อ่านบทความ ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569 · ปรับปรุงสื่อการสอน 9 ตุลาคม 2569
ทันทีเมื่อเสียชีวิตแจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยด้วยวิธีที่เร็วที่สุดพ.ร.บ.ความปลอดภัยฯ
7วันแจ้งเป็นหนังสือหลังเหตุร้ายแรงพ.ร.บ.ความปลอดภัยฯ
15วันแจ้งสำนักงานประกันสังคมเพื่อสิทธิเงินทดแทนพ.ร.บ.เงินทดแทน
สาเหตุไม่ใช่แพะสอบสวนเพื่อป้องกันการเกิดซ้ำ
KNOWLEDGEความปลอดภัยและข้อมูลพนักงาน
UPDATED9 ต.ค. 69
SLIDES14 สไลด์พร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง
คำถามหลัก

เกิดอุบัติเหตุในที่ทำงาน ต้องดำเนินการและแจ้งหน่วยงานใดบ้าง

คำตอบสั้น

ช่วยชีวิตและส่งรักษาก่อน รักษาสถานที่และหลักฐานเท่าที่ไม่ขัดการช่วยเหลือ ถ้าลูกจ้างเสียชีวิต แจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีด้วยวิธีที่เร็วที่สุด และแจ้งเป็นหนังสือภายใน 7 วัน เหตุร้ายแรงเช่นไฟไหม้ ระเบิด หรือสารเคมีรั่วไหลก็ต้องแจ้งทันทีและเป็นหนังสือภายใน 7 วัน ส่วนสิทธิกองทุนเงินทดแทนแจ้งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วัน แล้วสอบสวนหาสาเหตุเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

มุมบริษัทและฝ่าย HRสิ่งที่ต้องตั้งค่า ตรวจ และเก็บหลักฐานมุมลูกจ้างสิทธิที่ต้องตรวจ หลักฐาน และช่องทางทักท้วง
01

ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้

พ.ร.บ.ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 + กฎกระทรวงเฉพาะ; พ.ร.บ.เงินทดแทน; SSO/DLPW

บทความนี้ครอบคลุม

  • ปฐมพยาบาลและส่งรักษา
  • รักษาสถานที่และหลักฐาน
  • การแจ้งหน่วยงานตามประเภทเหตุ
  • สอบสวนหาสาเหตุ
  • สิทธิกองทุนเงินทดแทน
  • ผู้รับเหมาและผู้มาติดต่อ

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. นายจ้างต้องจัดและดูแลสภาพแวดล้อมการทำงานให้ปลอดภัย (พ.ร.บ.ความปลอดภัยฯ พ.ศ. 2554)
  2. ลูกจ้างเสียชีวิต: แจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีด้วยวิธีที่เร็วที่สุด และแจ้งเป็นหนังสือภายใน 7 วัน
  3. อุบัติภัยร้ายแรง เช่น ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่วไหล: แจ้งทันทีและเป็นหนังสือภายใน 7 วัน พร้อมสาเหตุและการแก้ไข
  4. ลูกจ้างประสบอันตรายจากการทำงาน: แจ้งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วันนับแต่วันที่ทราบ
  5. สอบสวนหาสาเหตุเพื่อแก้ไขและป้องกัน ไม่ใช่เพื่อหาคนผิดก่อนจัดการสิทธิ
02

ตัดสินใจทีละขั้น

ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก

  1. 01มีผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิตหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่บันทึกเหตุเกือบเกิด (near miss) และแก้ไขความเสี่ยง
  2. 02มีผู้เสียชีวิต หรือเป็นเหตุร้ายแรง เช่น ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่วไหลหรือไม่
    ใช่แจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันที และเป็นหนังสือภายใน 7 วัน (และแจ้ง สปส. ภายใน 15 วัน)
    ไม่ใช่ไปข้อถัดไป
  3. 03ลูกจ้างบาดเจ็บเนื่องจากการทำงานหรือไม่
    ใช่แจ้ง สปส. ภายใน 15 วัน และสอบสวนหาสาเหตุ
    ไม่ใช่ใช้สิทธิประกันสังคมหรือลาป่วยตามกรณี
03

มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

กำหนดผู้รับผิดชอบให้ชัด ตั้งแต่ผู้พบเหตุ หัวหน้างาน เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ฝ่ายบุคคล ผู้บริหาร จนถึงการแจ้งหน่วยงาน อย่ารอหาคนผิดก่อนดำเนินการเรื่องรักษาและสิทธิ

  1. ทำผังผู้รับผิดชอบและเบอร์ฉุกเฉิน
  2. ตั้งปฏิทินแจ้ง 7 วันและ 15 วัน
  3. ใช้แบบบันทึกเหตุและสอบสวนสาเหตุมาตรฐาน
  4. ประสานผู้รับเหมาและผู้มาติดต่อในขั้นตอนเดียวกัน

เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ

  • บันทึกเหตุการณ์ ภาพ และพยาน
  • รายงานเป็นหนังสือต่อพนักงานตรวจความปลอดภัย
  • แบบแจ้งการประสบอันตรายต่อ สปส.
  • รายงานสอบสวนสาเหตุและแผนแก้ไข
  • เอกสารแพทย์และค่ารักษา
04

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

แจ้งเหตุให้เร็วและบอกให้ชัดว่าเกิดระหว่างทำงาน เก็บเอกสารแพทย์และรายละเอียดเหตุการณ์ สิทธิกองทุนเงินทดแทนไม่ใช่วันลาป่วยปกติ

  1. แจ้งหัวหน้าทันทีเมื่อเกิดเหตุ
  2. บอกสถานพยาบาลว่าเกิดจากการทำงาน
  3. เก็บเอกสารแพทย์และรายละเอียดเหตุการณ์

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. อุบัติเหตุ: ช่วยชีวิตและแจ้งเหตุก่อน แล้วเก็บเอกสารแพทย์ บันทึกเหตุ ภาพ และพยาน; ข้อมูลรั่วไหล: หยุดความเสียหายและเก็บ log ระบบ
  2. แจ้งเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ฝ่ายบุคคล หรือผู้ดูแลข้อมูลส่วนบุคคล และขอเลขเรื่องกับผลการแก้ไข
  3. เงินทดแทนติดต่อสำนักงานประกันสังคม ความปลอดภัยติดต่อกรมสวัสดิการฯ และสิทธิข้อมูลส่วนบุคคลติดต่อสำนักงาน PDPC
05

ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด

  1. นาทีแรกช่วยชีวิต ปฐมพยาบาล และส่งรักษา
  2. ทันทีหลังควบคุมเหตุกันพื้นที่ เก็บภาพ พยาน และหลักฐาน
  3. ภายใน 7 วัน (เหตุร้ายแรง)แจ้งเป็นหนังสือต่อพนักงานตรวจความปลอดภัย
  4. ภายใน 15 วันแจ้งสำนักงานประกันสังคมเรื่องลูกจ้างประสบอันตราย
06

ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง

01

นิ้วถูกเครื่องตัดบาด

พนักงานผลิตถูกเครื่องตัดบาดนิ้ว ส่งโรงพยาบาลทันที แพทย์ให้หยุดงาน 10 วัน

  1. ช่วยเหลือและส่งรักษาทันที
  2. แจ้งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วัน
  3. ค่าทดแทน (หยุดเกิน 3 วัน)70% ของค่าจ้าง
  4. สอบสวนสาเหตุที่ครอบเครื่องจักร
แจ้ง สปส. ภายใน 15 วัน ลูกจ้างได้ค่ารักษาและค่าทดแทน และแก้ไขที่ครอบเครื่องจักรก่อนเปิดใช้งานต่อ
02

สารเคมีรั่วไหลในโกดัง

ถังสารเคมีรั่วไหล มีพนักงาน 3 คนเวียนศีรษะ ส่งโรงพยาบาล ไม่มีผู้เสียชีวิต

  1. เป็นอุบัติภัยร้ายแรงใช่
  2. แจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันที + หนังสือ 7 วัน
  3. แจ้ง สปส. ของผู้บาดเจ็บภายใน 15 วัน
แจ้งทั้งสองช่องทางตามกำหนด กันพื้นที่ เก็บหลักฐาน และรายงานสาเหตุกับการแก้ไข
07

ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

เข้าใจผิดต้องหาคนผิดก่อนแล้วค่อยแจ้ง
ที่ถูกต้องแจ้งตามกำหนดก่อน การสอบสวนเป็นเรื่องป้องกัน
เข้าใจผิดบาดเจ็บเล็กน้อยไม่ต้องบันทึก
ที่ถูกต้องบันทึกทุกเหตุ รวมเหตุเกือบเกิด เพื่อป้องกัน
เข้าใจผิดวันหยุดเพราะบาดเจ็บใช้โควตาลาป่วย
ที่ถูกต้องเป็นสิทธิกองทุนเงินทดแทน ไม่ใช่วันลาป่วย
08

ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ

เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล

1ลูกจ้างเสียชีวิตจากการทำงาน ต้องแจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยเมื่อไร

2แจ้งสำนักงานประกันสังคมเรื่องลูกจ้างประสบอันตรายภายในกี่วัน

3เป้าหมายของการสอบสวนอุบัติเหตุคืออะไร

09

คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR

รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ อุบัติเหตุจากการทำงานบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerSafety/Occupational Health หรือ Data Protection Owner ร่วมกับ HR หัวหน้างาน และผู้บริหารเหตุการณ์ผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionเมื่อเกิดเหตุ ให้ช่วยชีวิต หยุดพลังงาน/อันตราย และรักษาพื้นที่เท่าที่ไม่ขัดการช่วยเหลือก่อน; เหตุร้ายแรงตามมาตรา 34 เช่น เสียชีวิต ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่ว หรืออุบัติภัยร้ายแรง ต้องแจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีและทำหนังสือภายใน 7 วันตามประเภทเหตุ; emergency contact, supervisor, Safety Officer, HR, management และ authority ต้องมี RACIบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsการประเมินความเสี่ยง/วัตถุประสงค์และฐานการดำเนินการ; บันทึกเหตุ เวลา สถานที่ ผู้เกี่ยวข้อง และการตอบสนองแรก; รายงานแพทย์/การสอบสวน/บันทึกระบบตามประเภทเรื่องต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineเหตุร้ายแรงตามมาตรา 34 เช่น เสียชีวิต ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่ว หรืออุบัติภัยร้ายแรง ต้องแจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีและทำหนังสือภายใน 7 วันตามประเภทเหตุ; เปิดสิทธิกองทุนเงินทดแทนควบคู่: แบบ กท.16 ต้องส่งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วันนับแต่ทราบหรือควรทราบ และกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ส่งสำเนาต่อพนักงานตรวจความปลอดภัยภายใน 7 วันวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ อุบัติเหตุจากการทำงานdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceแบบรายงานและ deadline ขึ้นกับประเภทเหตุ/กฎหมายเฉพาะ — ต้องตรวจ current OSH rulesแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

  1. first response/medical care
  2. preserve scene/evidence โดยไม่ขัดการช่วยชีวิต
  3. notification/reporting ตามประเภทเหตุ
  4. employer OSH duties
  5. accident investigation เน้น cause ไม่ใช่หาแพะ
  6. WCF claim
  7. serious/fatal incident
  8. contractor/visitor coordination
  9. return to work

หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge

  1. เมื่อเกิดเหตุ ให้ช่วยชีวิต หยุดพลังงาน/อันตราย และรักษาพื้นที่เท่าที่ไม่ขัดการช่วยเหลือก่อน
  2. เหตุร้ายแรงตามมาตรา 34 เช่น เสียชีวิต ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่ว หรืออุบัติภัยร้ายแรง ต้องแจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีและทำหนังสือภายใน 7 วันตามประเภทเหตุ
  3. เปิดสิทธิกองทุนเงินทดแทนควบคู่: แบบ กท.16 ต้องส่งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วันนับแต่ทราบหรือควรทราบ และกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ส่งสำเนาต่อพนักงานตรวจความปลอดภัยภายใน 7 วัน
  4. สอบสวนจาก immediate, underlying และ system causes แล้วปิด corrective action ด้วยหลักฐาน ไม่รอหาผู้ผิดก่อนแจ้งเหตุหรือรักษาสิทธิ
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
  1. เกิดอุบัติเหตุเครื่องจักร: ช่วยเหลือ หยุดพลังงาน รักษาพื้นที่ เก็บหลักฐาน แจ้งตามประเภทเหตุ และเปิดสิทธิกองทุนเงินทดแทน
  2. ผู้รับเหมาบาดเจ็บในพื้นที่: ประสานนายจ้างต้นสังกัดและหน้าที่ด้านความปลอดภัยของแต่ละฝ่าย ไม่ผลักภาระกัน
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง

emergency contact, supervisor, Safety Officer, HR, management และ authority ต้องมี RACI; ห้ามรอหาคนผิดก่อนจัดการสิทธิ

  1. emergency contact, supervisor, Safety Officer, HR, management และ authority ต้องมี RACI
  2. ห้ามรอหาคนผิดก่อนจัดการสิทธิ
  3. ช่วยชีวิต/หยุดความเสี่ยงหรือจำกัดเหตุรั่วไหลก่อน แล้วจึงรักษาหลักฐานและสอบสวน
  4. ติดตาม corrective action ถึงวันปิดจริง ไม่จบที่การเขียนรายงาน

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. การประเมินความเสี่ยง/วัตถุประสงค์และฐานการดำเนินการ
  2. บันทึกเหตุ เวลา สถานที่ ผู้เกี่ยวข้อง และการตอบสนองแรก
  3. รายงานแพทย์/การสอบสวน/บันทึกระบบตามประเภทเรื่อง
  4. การแจ้งหน่วยงาน มาตรการแก้ไข และหลักฐานติดตาม

แจ้งเหตุให้เร็วและบอกความเกี่ยวเนื่องกับงาน; เก็บเอกสารแพทย์/เหตุการณ์; สิทธิ WCF ไม่ใช่ sick leave ปกติ

  1. แจ้งเหตุให้เร็วและบอกความเกี่ยวเนื่องกับงาน
  2. เก็บเอกสารแพทย์/เหตุการณ์
  3. สิทธิ WCF ไม่ใช่ sick leave ปกติ
  4. แจ้งเหตุทันทีผ่านช่องทางที่พิสูจน์เวลาได้และเก็บเอกสารแพทย์/ระบบ
  5. บันทึกความเกี่ยวเนื่องกับงานหรือผลกระทบต่อข้อมูลโดยไม่แก้ไขหลักฐานต้นฉบับ

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “อุบัติเหตุจากการทำงาน” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง first response/medical care เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง preserve scene/evidence โดยไม่ขัดการช่วยชีวิต เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง notification/reporting ตามประเภทเหตุ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง employer OSH duties เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 + กฎกระทรวงเฉพาะ; พ.ร.บ.เงินทดแทน; SSO/DLPW
  2. รวมกฎหมายความปลอดภัยในการทำงาน ฉบับปรับปรุง มิถุนายน 2569 — กองความปลอดภัยแรงงาน
  3. พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 — กองความปลอดภัยแรงงาน
  4. สำนักงานประกันสังคม — สิทธิและบริการกองทุนเงินทดแทน
  5. พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ. 2537 — ราชกิจจานุเบกษา
  6. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
MORE

บทความที่เกี่ยวข้อง