HR-LAB · KNOWLEDGE

ค่าจ้างขั้นต่ำ

ให้ HR ตรวจได้ว่าลูกจ้างแต่ละคนต้องได้ไม่น้อยกว่าเท่าไร และอัตราใดใช้กับสถานประกอบกิจการจริง

เริ่มอ่านบทความ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569
KNOWLEDGEความรู้
UPDATED14 ส.ค. 69
SLIDESพร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง

ให้ HR ตรวจได้ว่าลูกจ้างแต่ละคนต้องได้ไม่น้อยกว่าเท่าไร และอัตราใดใช้กับสถานประกอบกิจการจริง

มุมบริษัทและฝ่าย HRเปลี่ยนหลักกฎหมายเป็นขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ เอกสาร และจุดตรวจมุมลูกจ้างเห็นเงื่อนไขสิทธิ หลักฐานที่ต้องเก็บ และช่องทางทักท้วง
NOW

ข้อมูลปัจจุบันที่ต้องใช้ก่อนอ่านต่อ

01

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน หมวดคณะกรรมการค่าจ้าง + ประกาศคณะกรรมการค่าจ้างฉบับล่าสุด

  1. อัตราตามจังหวัด/พื้นที่/ประเภทธุรกิจ
  2. ลูกจ้างรายวัน รายเดือน และการแปลงเพื่อทดสอบขั้นต่ำ
  3. การทำงานไม่เต็มวัน
  4. ค่าจ้างตามผลงาน
  5. อัตราค่าจ้างตามมาตรฐานฝีมือเมื่อเกี่ยวข้อง

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. อัตราค่าจ้างขั้นต่ำใช้ตามสถานที่ทำงานจริง ประเภทธุรกิจ และวันที่มีผล ไม่ใช่ที่อยู่ทะเบียนบริษัทอย่างเดียว
  2. ลูกจ้างรายเดือนต้องได้รับไม่น้อยกว่าขั้นต่ำเช่นกัน โดยตรวจค่าจ้างสำหรับเวลาทำงานปกติเทียบตามหน่วยที่ประกาศกำหนด
  3. ประกาศฉบับที่ 14 มีผล 1 กรกฎาคม 2568 ตามหน้ารวมของกระทรวงแรงงานที่ตรวจวันที่ 14 สิงหาคม 2569
02

มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

ตรวจ “สถานที่ทำงานจริง + ประเภทธุรกิจ + วันที่มีผล”; ตั้ง effective date ใน payroll; อย่าใช้ตารางเก่าค้างระบบ

  1. ตรวจ “สถานที่ทำงานจริง + ประเภทธุรกิจ + วันที่มีผล”
  2. ตั้ง effective date ใน payroll
  3. อย่าใช้ตารางเก่าค้างระบบ
  4. กระทบยอดตารางงาน เวลาจริง รายการอนุมัติ และผล Payroll ในรอบเดียวกัน
  5. แยกรหัสค่าจ้าง ค่าทำงานวันหยุด และ OT เพื่อไม่ให้ฐานหรืออัตราปะปนกัน

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. สัญญาจ้างและข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน
  2. ตารางงาน เวลาลงงาน และรายการอนุมัติ
  3. โครงสร้างค่าจ้าง payroll code และสลิปเงินเดือน
  4. ผลคำนวณพร้อมเวอร์ชันอัตราที่ใช้
  5. ฐานคำนวณ สูตร และผลกระทบยอดรายบุคคล
03

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

ตรวจอัตราที่ใช้กับพื้นที่/กิจการตนเอง ไม่ดูแต่ตัวเลขที่แชร์ในสื่อ

  1. ตรวจอัตราที่ใช้กับพื้นที่/กิจการตนเอง ไม่ดูแต่ตัวเลขที่แชร์ในสื่อ
  2. เก็บตารางงาน เวลาจริง สลิป และหลักฐานการสั่งหรือรับรู้การทำงานไว้ในช่วงเวลาเดียวกัน
  3. ขอรายละเอียดฐานหาร จำนวนชั่วโมง อัตราคูณ และยอดที่จ่ายเพิ่มเป็นลายลักษณ์อักษร

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “ค่าจ้างขั้นต่ำ” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง อัตราตามจังหวัด/พื้นที่/ประเภทธุรกิจ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง ลูกจ้างรายวัน รายเดือน และการแปลงเพื่อทดสอบขั้นต่ำ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง การทำงานไม่เต็มวัน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง ค่าจ้างตามผลงาน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
04

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ

FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ ค่าจ้างขั้นต่ำบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerHR Operations ร่วมกับ Payroll และหัวหน้างานผู้อนุมัติเวลา/ค่าตอบแทนผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใช้ตามสถานที่ทำงานจริง ประเภทธุรกิจ และวันที่มีผล ไม่ใช่ที่อยู่ทะเบียนบริษัทอย่างเดียว; ลูกจ้างรายเดือนต้องได้รับไม่น้อยกว่าขั้นต่ำเช่นกัน โดยตรวจค่าจ้างสำหรับเวลาทำงานปกติเทียบตามหน่วยที่ประกาศกำหนด; ตรวจ “สถานที่ทำงานจริง + ประเภทธุรกิจ + วันที่มีผล”บันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsสัญญาจ้างและข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน; ตารางงาน เวลาลงงาน และรายการอนุมัติ; โครงสร้างค่าจ้าง payroll code และสลิปเงินเดือนต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใช้ตามสถานที่ทำงานจริง ประเภทธุรกิจ และวันที่มีผล ไม่ใช่ที่อยู่ทะเบียนบริษัทอย่างเดียว; ลูกจ้างรายเดือนต้องได้รับไม่น้อยกว่าขั้นต่ำเช่นกัน โดยตรวจค่าจ้างสำหรับเวลาทำงานปกติเทียบตามหน่วยที่ประกาศกำหนด; ประกาศฉบับที่ 14 มีผล 1 กรกฎาคม 2568 ตามหน้ารวมของกระทรวงแรงงานที่ตรวจวันที่ 14 สิงหาคม 2569; ลูกจ้างรายวัน รายเดือน และการแปลงเพื่อทดสอบขั้นต่ำ; การทำงานไม่เต็มวัน; ตรวจ “สถานที่ทำงานจริง + ประเภทธุรกิจ + วันที่มีผล”วันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ ค่าจ้างขั้นต่ำdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceอัตราเปลี่ยนได้; ห้าม hard-code ตัวเลขในบทความโดยไม่ระบุ “ข้อมูล ณ วันที่…” และแหล่งประกาศแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
05

ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง

  1. บริษัทมีสาขาหลายจังหวัด
  2. โรงแรม/สถานบริการที่อัตราอาจต่างจากอัตราพื้นที่ทั่วไป

ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด

  1. ตัวอย่าง 1 — สมมติอัตราที่ตรวจจากประกาศสำหรับพื้นที่/กิจการนั้นคือ R บาทต่อวัน: ลูกจ้างรายวันทำงาน 10 วัน ต้องมีค่าจ้างเวลาปกติอย่างน้อย 10 × R บาท โดยยังไม่รวม OT หรือค่าทำงานวันหยุด
  2. ตัวอย่าง 2 — ถ้า R = 400 บาทเพื่อสาธิตวิธีคิด ลูกจ้างรายเดือนที่ค่าจ้างครอบคลุมทั้งเดือนใช้จุดตรวจเบื้องต้น 400 × 30 = 12,000 บาทต่อเดือน แล้วต้องกลับไปยืนยันอัตรา R จริงและโครงสร้างเวลาทำงานก่อนสรุป
วิธีตรวจ

เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล

อย่าทำ

อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก

06

จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

ชื่อไม่ใช่ข้อเท็จจริงชื่อตำแหน่ง รายการเงิน หรือสัญญาไม่ตัดสินสิทธิเอง
ขั้นต่ำไม่ใช่เพดานบริษัทให้สิทธิมากกว่ากฎหมายได้ แต่ห้ามต่ำกว่า
วันที่มีผลสำคัญเอกสารเก่าอาจถูกต้องในอดีตแต่ใช้กับวันนี้ไม่ได้
ข้อยกเว้นต้องมาก่อนสูตรตรวจว่าอยู่ในบังคับก่อนคำนวณหรือสรุป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. เริ่มจากขอ time/payroll reconciliation เป็นลายลักษณ์อักษร พร้อมตารางวัน เวลา ประเภทวัน ฐานค่าจ้าง อัตรา และยอดที่เห็นต่าง
  2. หากยังไม่แก้ไข ใช้ช่องร้องทุกข์ภายใน แล้วติดต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1506 กด 3, 1546 หรือ E-Service
  3. สิทธิเงินตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานอาจใช้คำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน; ประเด็นสัญญา/คดีหรือเลิกจ้างไม่เป็นธรรมต้องเลือกช่องศาลแรงงานให้ตรงฐาน
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน หมวดคณะกรรมการค่าจ้าง + ประกาศคณะกรรมการค่าจ้างฉบับล่าสุด
  2. กระทรวงแรงงาน — อัตราค่าจ้างขั้นต่ำและประกาศฉบับล่าสุด
  3. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  4. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน

บทความที่เกี่ยวข้อง

ค่าจ้างและนิยามค่าจ้างวันและเวลาทำงานการทำงานล่วงเวลา (OT)ประกันสังคม