HR-LAB · ค่าจ้างและเวลาทำงาน

ค่าจ้างขั้นต่ำ

ใช้อัตราของพื้นที่ไหน ฉบับใด เทียบอย่างไรสำหรับรายเดือนและรายวัน และตั้งระบบเงินเดือนไม่ให้อัตราเก่าค้างอยู่

Handout PDF
อ่านบทความ ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569 · ปรับปรุงสื่อการสอน 9 ตุลาคม 2569
พื้นที่ที่ทำงานจริงใช้อัตราของสถานที่ทำงาน ไม่ใช่ที่ตั้งสำนักงานใหญ่
วันที่มีผลตามประกาศต้องตั้งในระบบเงินเดือนก่อนถึงวันมีผล
÷ 30รายเดือน → รายวันแปลงเงินเดือนเป็นรายวันก่อนเทียบขั้นต่ำ
ทุกคนที่อยู่ในบังคับรวมพนักงานทดลองงานและแรงงานต่างด้าว
KNOWLEDGEค่าจ้างและเวลาทำงาน
UPDATED9 ต.ค. 69
SLIDES14 สไลด์พร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง
คำถามหลัก

ค่าจ้างที่จ่ายอยู่ไม่ต่ำกว่าค่าจ้างขั้นต่ำหรือไม่ และต้องใช้อัตราใด

คำตอบสั้น

ใช้อัตราตามประกาศคณะกรรมการค่าจ้างฉบับที่มีผลในวันทำงาน ของพื้นที่สถานที่ทำงานจริงและประเภทกิจการ แปลงค่าจ้างเป็นรายวันก่อนเทียบ ห้ามจ่ายต่ำกว่า และตั้งวันที่มีผลในระบบเงินเดือนให้ตรง

มุมบริษัทและฝ่าย HRสิ่งที่ต้องตั้งค่า ตรวจ และเก็บหลักฐานมุมลูกจ้างสิทธิที่ต้องตรวจ หลักฐาน และช่องทางทักท้วง
NOW

ข้อมูลปัจจุบันที่ต้องใช้ก่อนอ่านต่อ

01

ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน หมวดคณะกรรมการค่าจ้าง + ประกาศคณะกรรมการค่าจ้างฉบับล่าสุด

บทความนี้ครอบคลุม

  • อัตราตามพื้นที่และประเภทกิจการ
  • วันที่ประกาศมีผล
  • การเทียบรายเดือนและรายวัน
  • พนักงานทดลองงานและแรงงานต่างด้าว
  • บริษัทที่มีหลายสาขา

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างไม่ต่ำกว่าอัตราที่คณะกรรมการค่าจ้างประกาศ
  2. อัตราขึ้นกับพื้นที่ของสถานที่ทำงานจริง และบางประกาศแยกตามประเภทกิจการ
  3. ใช้ประกาศฉบับที่มีผลในวันทำงานนั้น ไม่ใช้ตัวเลขที่แชร์ในสื่อ
  4. ลูกจ้างรายเดือนให้แปลงเป็นรายวัน (เงินเดือน ÷ 30) ก่อนเทียบ
  5. ใช้กับลูกจ้างที่อยู่ในบังคับกฎหมาย รวมพนักงานทดลองงานและแรงงานต่างด้าว
02

ตัดสินใจทีละขั้น

ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก

  1. 01รู้จังหวัดหรือพื้นที่ของสถานที่ทำงานจริงและประเภทกิจการแล้วหรือยัง
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่ระบุก่อน เพราะอัตราต่างกันตามพื้นที่และบางประเภทกิจการ
  2. 02ใช้ประกาศฉบับที่มีผลในวันทำงานนั้นหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่อัปเดตอัตราตามวันที่มีผล ห้ามใช้ตารางเก่า
  3. 03ค่าจ้างต่อวัน (รายเดือน ÷ 30) ไม่ต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำหรือไม่
    ใช่ผ่านเกณฑ์ค่าจ้างขั้นต่ำ
    ไม่ใช่ปรับค่าจ้างและจ่ายส่วนต่างย้อนหลังตั้งแต่วันที่มีผล
03

มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

ความเสี่ยงหลักคืออัตราเก่าที่ค้างในระบบเงินเดือนและการใช้อัตราตามที่ตั้งสำนักงานใหญ่ ให้ผูกอัตรากับสถานที่ทำงานจริงและวันที่มีผล แล้วตรวจรายชื่อที่ต่ำกว่าเกณฑ์ทุกครั้งที่มีประกาศใหม่

  1. ทำตารางอัตราขั้นต่ำต่อพื้นที่พร้อมเลขประกาศและวันที่มีผล
  2. ผูกอัตรากับสถานที่ทำงานจริงของพนักงานแต่ละคน
  3. รันรายงานตรวจคนที่ต่ำกว่าเกณฑ์ทุกครั้งที่มีประกาศใหม่
  4. จ่ายส่วนต่างย้อนหลังทันทีเมื่อพบ

เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ

  • ประกาศคณะกรรมการค่าจ้างฉบับที่ใช้ พร้อมวันที่มีผล
  • ทะเบียนสถานที่ทำงานของพนักงานแต่ละคน
  • ตารางอัตราในระบบเงินเดือนและประวัติการแก้ไข
  • รายงานตรวจค่าจ้างต่ำกว่าเกณฑ์
  • หลักฐานการจ่ายส่วนต่างย้อนหลัง
04

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

ตรวจอัตราของจังหวัดหรือพื้นที่ที่ทำงานจริงจากประกาศฉบับล่าสุด ไม่ดูเฉพาะตัวเลขที่แชร์ในโซเชียล และเก็บสลิปไว้เทียบย้อนหลัง

  1. ตรวจอัตราของพื้นที่ที่ทำงานจริงจากประกาศฉบับล่าสุด
  2. แปลงเงินเดือนเป็นรายวันก่อนเทียบ
  3. เก็บสลิปไว้เทียบย้อนหลังเมื่อมีการปรับอัตรา

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ขอสรุปเวลาและการคำนวณค่าจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร: วัน เวลา ประเภทวัน ฐานค่าจ้าง ตัวคูณ และยอดที่เห็นต่าง
  2. ถ้ายังไม่แก้ไข ใช้ช่องร้องทุกข์ภายใน แล้วติดต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1506 กด 3, 1546 หรือ E-Service
  3. เงินตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานยื่นพนักงานตรวจแรงงานได้ ส่วนข้อพิพาทสัญญาหรือเลิกจ้างไม่เป็นธรรมใช้ศาลแรงงาน
05

ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด

  1. ประกาศใหม่ออกตรวจพื้นที่และประเภทกิจการที่ได้รับผล พร้อมวันที่มีผล
  2. ก่อนวันมีผลปรับอัตราในระบบเงินเดือนและแจ้งผู้เกี่ยวข้อง
  3. งวดแรกหลังมีผลรันรายงานหาคนที่ค่าจ้างต่อวันต่ำกว่าเกณฑ์
  4. ทุกครั้งที่ย้ายสาขาตรวจอัตราของพื้นที่ใหม่ก่อนจ่ายงวดถัดไป
06

ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง

01

พนักงานรายเดือนเทียบค่าจ้างขั้นต่ำ

ตัวอย่างสมมติ: อัตราขั้นต่ำของพื้นที่วันละ 400 บาท พนักงานได้เงินเดือน 11,500 บาท

  1. ค่าจ้างต่อวัน = 11,500 ÷ 30383.33
  2. อัตราขั้นต่ำของพื้นที่400.00
  3. ขาดวันละ16.67
  4. เงินเดือนขั้นต่ำ = 400 × 3012,000
ปรับเงินเดือนเป็นอย่างน้อย 12,000 บาท และจ่ายส่วนต่างย้อนหลังนับแต่วันที่มีผล
02

บริษัทที่มีหลายสาขา

สำนักงานใหญ่อยู่กรุงเทพฯ แต่พนักงานประจำคลังสินค้าในจังหวัดอื่น และบางคนย้ายสาขากลางเดือน

  1. อัตราที่ใช้จังหวัดที่ทำงานจริง
  2. ย้ายสาขากลางเดือนแยกช่วงวันตามพื้นที่
  3. ตั้งค่าในระบบเงินเดือนอัตรา + วันมีผล ต่อพื้นที่
ใช้อัตราตามสถานที่ทำงานจริงในแต่ละช่วง ไม่ใช่อัตราของสำนักงานใหญ่
07

ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

เข้าใจผิดระหว่างทดลองงานจ่ายต่ำกว่าขั้นต่ำได้
ที่ถูกต้องค่าจ้างขั้นต่ำใช้กับพนักงานทดลองงานด้วย
เข้าใจผิดใช้อัตราตามที่ตั้งสำนักงานใหญ่
ที่ถูกต้องใช้อัตราตามสถานที่ทำงานจริงของลูกจ้าง
เข้าใจผิดนำสวัสดิการหรือค่าน้ำมันมารวมเทียบขั้นต่ำได้
ที่ถูกต้องเทียบจากค่าจ้าง ไม่รวมเงินที่ไม่ใช่ค่าจ้าง
08

ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ

เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล

1พนักงานทดลองงานจ่ายต่ำกว่าค่าจ้างขั้นต่ำได้หรือไม่

2สำนักงานใหญ่อยู่กรุงเทพฯ พนักงานประจำที่ระยอง ใช้อัตราใด

3เงินเดือน 11,500 บาท อัตราพื้นที่วันละ 400 บาท ผ่านเกณฑ์หรือไม่

09

คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR

รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ ค่าจ้างขั้นต่ำบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerHR Operations ร่วมกับ Payroll และหัวหน้างานผู้อนุมัติเวลา/ค่าตอบแทนผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใช้ตามสถานที่ทำงานจริง ประเภทธุรกิจ และวันที่มีผล ไม่ใช่ที่อยู่ทะเบียนบริษัทอย่างเดียว; ลูกจ้างรายเดือนต้องได้รับไม่น้อยกว่าขั้นต่ำเช่นกัน โดยตรวจค่าจ้างสำหรับเวลาทำงานปกติเทียบตามหน่วยที่ประกาศกำหนด; ตรวจ “สถานที่ทำงานจริง + ประเภทธุรกิจ + วันที่มีผล”บันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsสัญญาจ้างและข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน; ตารางงาน เวลาลงงาน และรายการอนุมัติ; โครงสร้างค่าจ้าง payroll code และสลิปเงินเดือนต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใช้ตามสถานที่ทำงานจริง ประเภทธุรกิจ และวันที่มีผล ไม่ใช่ที่อยู่ทะเบียนบริษัทอย่างเดียว; ลูกจ้างรายเดือนต้องได้รับไม่น้อยกว่าขั้นต่ำเช่นกัน โดยตรวจค่าจ้างสำหรับเวลาทำงานปกติเทียบตามหน่วยที่ประกาศกำหนด; ประกาศฉบับที่ 14 มีผล 1 กรกฎาคม 2568 ตามหน้ารวมของกระทรวงแรงงานที่ตรวจวันที่ 14 สิงหาคม 2569; ลูกจ้างรายวัน รายเดือน และการแปลงเพื่อทดสอบขั้นต่ำ; การทำงานไม่เต็มวัน; ตรวจ “สถานที่ทำงานจริง + ประเภทธุรกิจ + วันที่มีผล”วันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ ค่าจ้างขั้นต่ำdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceอัตราเปลี่ยนได้; ห้าม hard-code ตัวเลขในบทความโดยไม่ระบุ “ข้อมูล ณ วันที่…” และแหล่งประกาศแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

  1. อัตราตามจังหวัด/พื้นที่/ประเภทธุรกิจ
  2. ลูกจ้างรายวัน รายเดือน และการแปลงเพื่อทดสอบขั้นต่ำ
  3. การทำงานไม่เต็มวัน
  4. ค่าจ้างตามผลงาน
  5. อัตราค่าจ้างตามมาตรฐานฝีมือเมื่อเกี่ยวข้อง

หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge

  1. อัตราค่าจ้างขั้นต่ำใช้ตามสถานที่ทำงานจริง ประเภทธุรกิจ และวันที่มีผล ไม่ใช่ที่อยู่ทะเบียนบริษัทอย่างเดียว
  2. ลูกจ้างรายเดือนต้องได้รับไม่น้อยกว่าขั้นต่ำเช่นกัน โดยตรวจค่าจ้างสำหรับเวลาทำงานปกติเทียบตามหน่วยที่ประกาศกำหนด
  3. ประกาศฉบับที่ 14 มีผล 1 กรกฎาคม 2568 ตามหน้ารวมของกระทรวงแรงงานที่ตรวจวันที่ 14 สิงหาคม 2569
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
  1. บริษัทมีสาขาหลายจังหวัด
  2. โรงแรม/สถานบริการที่อัตราอาจต่างจากอัตราพื้นที่ทั่วไป

ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด

  1. ตัวอย่าง 1 — สมมติอัตราที่ตรวจจากประกาศสำหรับพื้นที่/กิจการนั้นคือ R บาทต่อวัน: ลูกจ้างรายวันทำงาน 10 วัน ต้องมีค่าจ้างเวลาปกติอย่างน้อย 10 × R บาท โดยยังไม่รวม OT หรือค่าทำงานวันหยุด
  2. ตัวอย่าง 2 — ถ้า R = 400 บาทเพื่อสาธิตวิธีคิด ลูกจ้างรายเดือนที่ค่าจ้างครอบคลุมทั้งเดือนใช้จุดตรวจเบื้องต้น 400 × 30 = 12,000 บาทต่อเดือน แล้วต้องกลับไปยืนยันอัตรา R จริงและโครงสร้างเวลาทำงานก่อนสรุป
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง

ตรวจ “สถานที่ทำงานจริง + ประเภทธุรกิจ + วันที่มีผล”; ตั้ง effective date ใน payroll; อย่าใช้ตารางเก่าค้างระบบ

  1. ตรวจ “สถานที่ทำงานจริง + ประเภทธุรกิจ + วันที่มีผล”
  2. ตั้ง effective date ใน payroll
  3. อย่าใช้ตารางเก่าค้างระบบ
  4. กระทบยอดตารางงาน เวลาจริง รายการอนุมัติ และผล Payroll ในรอบเดียวกัน
  5. แยกรหัสค่าจ้าง ค่าทำงานวันหยุด และ OT เพื่อไม่ให้ฐานหรืออัตราปะปนกัน

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. สัญญาจ้างและข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน
  2. ตารางงาน เวลาลงงาน และรายการอนุมัติ
  3. โครงสร้างค่าจ้าง payroll code และสลิปเงินเดือน
  4. ผลคำนวณพร้อมเวอร์ชันอัตราที่ใช้
  5. ฐานคำนวณ สูตร และผลกระทบยอดรายบุคคล

ตรวจอัตราที่ใช้กับพื้นที่/กิจการตนเอง ไม่ดูแต่ตัวเลขที่แชร์ในสื่อ

  1. ตรวจอัตราที่ใช้กับพื้นที่/กิจการตนเอง ไม่ดูแต่ตัวเลขที่แชร์ในสื่อ
  2. เก็บตารางงาน เวลาจริง สลิป และหลักฐานการสั่งหรือรับรู้การทำงานไว้ในช่วงเวลาเดียวกัน
  3. ขอรายละเอียดฐานหาร จำนวนชั่วโมง อัตราคูณ และยอดที่จ่ายเพิ่มเป็นลายลักษณ์อักษร

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “ค่าจ้างขั้นต่ำ” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง อัตราตามจังหวัด/พื้นที่/ประเภทธุรกิจ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง ลูกจ้างรายวัน รายเดือน และการแปลงเพื่อทดสอบขั้นต่ำ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง การทำงานไม่เต็มวัน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง ค่าจ้างตามผลงาน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน หมวดคณะกรรมการค่าจ้าง + ประกาศคณะกรรมการค่าจ้างฉบับล่าสุด
  2. กระทรวงแรงงาน — อัตราค่าจ้างขั้นต่ำและประกาศฉบับล่าสุด
  3. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  4. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน
MORE

บทความที่เกี่ยวข้อง