ได้รับหนังสืออายัดเงินเดือนพนักงาน ต้องหักเท่าไร ส่งที่ไหน และเมื่อไร
ทำตามหนังสืออายัดที่ได้รับเป็นหลัก เงินเดือนหรือค่าจ้างส่วนที่ไม่เกินเดือนละ 20,000 บาทได้รับความคุ้มครองไม่ให้อายัด นายจ้างหักเฉพาะจำนวนและช่วงเวลาที่คำสั่งระบุ ส่งตามช่องทางและกำหนดในหนังสือ ตอบหนังสือภายในกำหนด และแจ้งเจ้าพนักงานเมื่อลูกจ้างพ้นสภาพหรือค่าจ้างเปลี่ยน
ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและประกาศ/คู่มือกรมบังคับคดี; คำสั่งจริงที่นายจ้างได้รับ
บทความนี้ครอบคลุม
- ขั้นตอนเมื่อได้รับหนังสืออายัด
- ส่วนคุ้มครอง 20,000 บาท
- เงินประเภทต่าง ๆ
- การนำส่งและตอบหนังสือ
- ลาออกหรือเปลี่ยนค่าจ้าง
หลักตัดสินที่ต้องใช้
- หนังสือหรือคำสั่งอายัดจริงที่นายจ้างได้รับเป็นแหล่งข้อมูลหลัก ห้ามหักก่อนมีคำสั่ง
- เงินเดือน ค่าจ้าง หรือเงินลักษณะเดียวกัน ส่วนที่ไม่เกินเดือนละ 20,000 บาท ได้รับความคุ้มครองไม่ให้อายัด
- หักเฉพาะจำนวน ประเภทเงิน และช่วงเวลาที่คำสั่งระบุ และนำส่งตามกำหนด
- เงินประเภทอื่น เช่น โบนัส หรือเงินเมื่อสิ้นสุดการจ้าง มีหลักเกณฑ์เฉพาะ ให้ทำตามที่ระบุในคำสั่ง
- แจ้งเจ้าพนักงานบังคับคดีเมื่อลูกจ้างลาออก ถูกเลิกจ้าง หรือค่าจ้างเปลี่ยนจนหักตามคำสั่งไม่ได้
ตัดสินใจทีละขั้น
ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก
- 01ได้รับหนังสืออายัดจากเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือศาลจริงหรือไม่ใช่ไปข้อถัดไปไม่ใช่ห้ามหัก แจ้งเจ้าหนี้ให้ดำเนินการผ่านเจ้าพนักงาน
- 02ค่าจ้างต่อเดือนเกินส่วนคุ้มครอง 20,000 บาทหรือไม่ใช่ไปข้อถัดไปไม่ใช่แจ้งเจ้าพนักงานว่าหักไม่ได้เพราะอยู่ในส่วนคุ้มครอง
- 03คำสั่งระบุจำนวน ประเภทเงิน และวิธีนำส่งชัดเจนหรือไม่ใช่หักและนำส่งตามคำสั่งทุกงวด พร้อมเก็บหลักฐานไม่ใช่สอบถามเจ้าพนักงานเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนหัก
มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

ตั้งผู้รับผิดชอบรับหนังสือ บันทึกวันที่รับ ตอบหนังสือภายในกำหนด และนำส่งพร้อมหลักฐานทุกงวด ข้อมูลอายัดเป็นข้อมูลส่วนบุคคล ให้เปิดเผยเฉพาะผู้ที่จำเป็น
- กำหนดผู้รับผิดชอบและทะเบียนรับหนังสืออายัด
- ตั้งรายการหักตามคำสั่งพร้อมวันเริ่มและวันสิ้นสุด
- เก็บหลักฐานการนำส่งทุกงวด
- จำกัดผู้เข้าถึงข้อมูลอายัด
เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ
- หนังสือหรือคำสั่งอายัดฉบับจริง
- ทะเบียนรับและหนังสือตอบ
- หลักฐานการนำส่งรายงวด
- หนังสือแจ้งพ้นสภาพหรือเปลี่ยนค่าจ้าง
มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน
ตรวจยอดที่ถูกอายัดบนสลิปกับคำสั่ง ถ้าเหลือเงินน้อยกว่าส่วนที่คุ้มครองหรือมีเหตุเฉพาะ สามารถยื่นคำร้องขอลดการอายัดต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีหรือศาลได้ตามเงื่อนไข
- ขอดูสำเนาคำสั่งอายัดที่เกี่ยวข้อง
- ตรวจยอดหักกับคำสั่งทุกงวด
- ยื่นคำร้องขอลดการอายัดเมื่อมีเหตุตามกฎหมาย
เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข
- ทักท้วงยอดหักหรือสถานะสมาชิกกับฝ่ายเงินเดือนเป็นลายลักษณ์อักษร และขอหลักฐานการนำส่งรายบุคคล
- ติดต่อหน่วยงานเจ้าของเรื่องโดยตรง: ประกันสังคม กองทุน กรมสรรพากร กรมบังคับคดี หรือ กยศ. ตามประเภทเงิน
- ถ้าเป็นการหักค่าจ้างที่ไม่มีฐานกฎหมาย ให้ยื่นเรื่องสิทธิแรงงานกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานแยกต่างหาก
ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด
- วันที่รับหนังสือลงทะเบียนรับ และแจ้งผู้รับผิดชอบ
- ภายในกำหนดในหนังสือตอบหนังสือเรื่องค่าจ้างและสถานะลูกจ้าง
- ทุกงวดเงินเดือนหักและนำส่งตามคำสั่ง พร้อมเก็บหลักฐาน
- ลาออกหรือเปลี่ยนค่าจ้างแจ้งเจ้าพนักงานบังคับคดีโดยเร็ว
ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง
เงินเดือน 35,000 บาท คำสั่งให้ส่งเดือนละ 5,000 บาท
นายจ้างได้รับหนังสืออายัดเงินเดือนพนักงานที่ได้เงินเดือน 35,000 บาท ให้ส่งเดือนละ 5,000 บาทจนครบยอดหนี้
- ส่วนคุ้มครอง20,000
- ส่วนที่อาจอายัดได้ = 35,000 − 20,00015,000
- จำนวนตามคำสั่ง5,000
พนักงานที่ถูกอายัดลาออก
พนักงานที่ถูกอายัดเงินเดือนลาออก มีผลสิ้นเดือนนี้ ยังมีหนี้คงเหลือ
- งวดสุดท้ายหักตามคำสั่ง
- เงินอื่นเมื่อออกตรวจคำสั่ง
- แจ้งเจ้าพนักงานพ้นสภาพ
ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน
ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ
เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล
1เงินเดือนส่วนใดได้รับความคุ้มครองไม่ให้อายัด
เฉลย B · ส่วนที่ไม่เกินเดือนละ 20,000 บาทได้รับความคุ้มครอง
2นายจ้างควรหักเงินตามอะไร
เฉลย B · คำสั่งที่ได้รับเป็นแหล่งข้อมูลหลัก
3พนักงานที่ถูกอายัดลาออก ต้องทำอะไร
เฉลย B · ต้องแจ้งเมื่อไม่สามารถหักตามคำสั่งต่อได้
คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR
รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง
Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
| FIELD | สิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้ | หลักฐานขั้นต่ำ |
|---|---|---|
| Trigger | เริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การหักเงินตามคำสั่งบังคับคดี | บันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ |
| Owner | Payroll/Compensation & Benefits ร่วมกับ Finance และผู้ดูแลการยื่นต่อหน่วยงาน | ผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม |
| Action | หักเมื่อได้รับคำสั่งอายัด/บังคับคดีที่ชอบและตรวจตัวบุคคล ยอดหนี้ ผู้ออกคำสั่ง วันที่รับ และบัญชีนำส่ง; เงินเดือนและรายได้บางส่วนได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายบังคับคดี จึงห้ามหักเต็มยอดโดยไม่คำนวณส่วนคุ้มครอง; actual writ/order เป็น source of truth | บันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ |
| Documents | ทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน; ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด; แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการ | ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้ |
| Deadline | หักเมื่อได้รับคำสั่งอายัด/บังคับคดีที่ชอบและตรวจตัวบุคคล ยอดหนี้ ผู้ออกคำสั่ง วันที่รับ และบัญชีนำส่ง; เงินเดือนและรายได้บางส่วนได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายบังคับคดี จึงห้ามหักเต็มยอดโดยไม่คำนวณส่วนคุ้มครอง; ประเภทเงิน เช่น เงินเดือน โบนัส OT ค่าชดเชย; เก็บหลักฐานนำส่งและตอบหนังสือภายใน deadline | วันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ |
| Evidence | เชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การหักเงินตามคำสั่งบังคับคดี | decision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน |
| Consequence | ตัวเลขยกเว้น/เปอร์เซ็นต์อาจแก้ไข และกรณีค่าอุปการะเลี้ยงดูหรือคำสั่งเฉพาะอาจต่างจากหนี้ทั่วไป | แผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง |
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม
เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง
- ขั้นตอนเมื่อนายจ้างได้รับคำสั่ง
- ประเภทเงิน เช่น เงินเดือน โบนัส OT ค่าชดเชย
- ส่วนที่กฎหมายคุ้มครอง/เพดานอายัด
- กรณีคำสั่งหรือหนี้บางประเภทมีหลักต่างกัน
- การนำส่งและการแจ้งเปลี่ยนงาน/พ้นสภาพ
- Deduct only after receiving and validating the enforcement or attachment order, employee identity, debt amount, issuing authority, receipt date, and remittance account.
- Salary and other employment payments may have protected amounts or different ceilings; never attach the full amount without the statutory calculation.
- Sequence multiple orders according to law and the directions received rather than negotiating an allocation with creditors.
- Retain the order, calculation, remittance evidence, and any employment-change or separation notice.
หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge
- หักเมื่อได้รับคำสั่งอายัด/บังคับคดีที่ชอบและตรวจตัวบุคคล ยอดหนี้ ผู้ออกคำสั่ง วันที่รับ และบัญชีนำส่ง
- เงินเดือนและรายได้บางส่วนได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายบังคับคดี จึงห้ามหักเต็มยอดโดยไม่คำนวณส่วนคุ้มครอง
- หลายคำสั่งต้องจัดลำดับตามกฎหมาย/คำสั่ง ไม่แบ่งเองกับเจ้าหนี้
- เก็บสำเนาคำสั่ง ตารางหัก ใบนำส่ง และหนังสือแจ้งเมื่อสิ้นสุดการจ้าง
- Deduct only after receiving and validating the enforcement or attachment order, employee identity, debt amount, issuing authority, receipt date, and remittance account.
- Salary and other employment payments may have protected amounts or different ceilings; never attach the full amount without the statutory calculation.
- Sequence multiple orders according to law and the directions received rather than negotiating an allocation with creditors.
- Retain the order, calculation, remittance evidence, and any employment-change or separation notice.
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
- บริษัทได้รับหมายอายัดที่ระบุลูกจ้างและยอดหนี้: ตรวจผู้ออกคำสั่ง วันที่รับ และส่วนเงินที่กฎหมายคุ้มครองก่อนหัก
- มีหมายอายัดหลายฉบับ: จัดลำดับและส่งเงินตามคำสั่ง ไม่ตกลงแบ่งยอดเองกับเจ้าหนี้
- Case 1 — Test a real wage attachment under an enforcement order scenario against this rule: Deduct only after receiving and validating the enforcement or attachment order, employee identity, debt amount, issuing authority, receipt date, and remittance account. Record the facts and evidence supporting each element.
- Case 2 — Change one material fact and test the result against this rule: Salary and other employment payments may have protected amounts or different ceilings; never attach the full amount without the statutory calculation. Recalculate or rerun the workflow instead of copying the first outcome.
ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด
- ตัวอย่าง 1 — เงินเดือน 35,000 บาท: ตามตัวอย่างปัจจุบันของกรมบังคับคดี ต้องคงเหลือไม่น้อยกว่า 20,000 บาท จึงอายัดได้ไม่เกิน 15,000 บาท แม้เจ้าหนี้ขอ 20,000 บาท
- ตัวอย่าง 2 — เงินเดือน 15,000 บาทอยู่ต่ำกว่าส่วนคุ้มครอง 20,000 บาทในคู่มือปัจจุบัน จึงไม่อายัดเงินเดือนรายการนี้; โบนัส OT และเงินออกจากงานต้องตรวจเพดานเฉพาะแยกต่างหาก
- Example 1 — Monthly salary THB 35,000: under the current Legal Execution Department example, at least THB 20,000 remains protected, so no more than THB 15,000 is attached even if the creditor requests THB 20,000.
- Example 2 — Monthly salary THB 15,000 is below the THB 20,000 protected amount in the current guide, so this salary item is not attached. Test bonus, overtime, and separation payments separately under their applicable limits.
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง
actual writ/order เป็น source of truth; ห้ามหักก่อนมีฐานตามกฎหมาย; เก็บหลักฐานนำส่งและตอบหนังสือภายใน deadline
- actual writ/order เป็น source of truth
- ห้ามหักก่อนมีฐานตามกฎหมาย
- เก็บหลักฐานนำส่งและตอบหนังสือภายใน deadline
- เก็บ effective date ของอัตรา เพดาน และแบบยื่นไว้กับกฎ Payroll ทุกเวอร์ชัน
- กระทบยอดยอดหักจากลูกจ้าง ยอดสมทบนายจ้าง แบบยื่น และใบเสร็จทุกงวด
- Turn the rules for wage attachment under an enforcement order into an owned workflow with controlled documents, deadlines, review, and a traceable HRIS or payroll result.
- Store the effective date of every rate, ceiling, and filing form with each payroll-rule version
- Reconcile employee deductions, employer contributions, filings, and receipts each period
เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน
- ทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน
- ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด
- แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการ
- หนังสือแจ้งสิทธิหรือคำสั่งที่เป็นฐานการหัก
- ฐานคำนวณ สูตร และผลกระทบยอดรายบุคคล
- Employer, employee, or fund-member registration
- Contribution wage and deduction records by period
- Filed forms, receipts, and official system acknowledgements
- Entitlement notice or order supporting the deduction
- Individual calculation basis, formula, and reconciliation result
สามารถตรวจจำนวนที่ถูกอายัดและช่องทางขอลด/คัดค้านตามกฎหมายเมื่อเข้าเงื่อนไข
- สามารถตรวจจำนวนที่ถูกอายัดและช่องทางขอลด/คัดค้านตามกฎหมายเมื่อเข้าเงื่อนไข
- ตรวจฐานที่ใช้หักกับสลิปและประวัติในระบบทางการ ไม่ดูเฉพาะยอดสุทธิ
- แยกภาษี เงินสมทบ เงินสะสม และการอายัด เพราะสิทธิและช่องทางแก้ไขต่างกัน
- Check the facts, applicable conditions, dates, documents, and calculation or decision record for wage attachment under an enforcement order before accepting or challenging the outcome.
- Compare the deduction base with the payslip and official contribution history, not only net pay
- Separate tax, contributions, savings, and attachment because their rights and remedies differ
คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง
- ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การหักเงินตามคำสั่งบังคับคดี” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง ขั้นตอนเมื่อนายจ้างได้รับคำสั่ง เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง ประเภทเงิน เช่น เงินเดือน โบนัส OT ค่าชดเชย เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง ส่วนที่กฎหมายคุ้มครอง/เพดานอายัด เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง กรณีคำสั่งหรือหนี้บางประเภทมีหลักต่างกัน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
- Who is covered by “Wage Attachment under an Enforcement Order”, and what work, status, or event creates an exclusion?
- What were the actual facts about Deduct only after receiving and validating the enforcement or attachment order, employee identity, debt amount, issuing authority, receipt date, and remittance account. when the right arose?
- What were the actual facts about Salary and other employment payments may have protected amounts or different ceilings; never attach the full amount without the statutory calculation. when the right arose?
- What were the actual facts about Sequence multiple orders according to law and the directions received rather than negotiating an allocation with creditors. when the right arose?
- What were the actual facts about Retain the order, calculation, remittance evidence, and any employment-change or separation notice. when the right arose?
- Which document version applied on the event date, and did actual practice match it?
กฎหมายและเอกสารอ้างอิง
ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี
- ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและประกาศ/คู่มือกรมบังคับคดี; คำสั่งจริงที่นายจ้างได้รับ
- กรมบังคับคดี — ตัวอย่างการอายัดเงินเดือนและส่วนคุ้มครอง 20,000 บาท
- กรมบังคับคดี — คู่มือติดต่อราชการเรื่องการอายัดสิทธิเรียกร้องและเงินเดือน
- กรมบังคับคดี — คู่มือติดต่อราชการ: สิทธิเรียกร้องและการอายัดเงินเดือน

