HR-LAB · ประกัน กองทุน และภาษี

การหัก กยศ. ผ่านนายจ้าง

นายจ้างมีหน้าที่หักเงินกู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) เมื่อไร ใช้ยอดจากไหน ต้องนำส่งภายในวันใด และทำอย่างไรเมื่อพนักงานเข้าใหม่หรือลาออก

Handout PDF
อ่านบทความ ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569 · ปรับปรุงสื่อการสอน 9 ตุลาคม 2569
แจ้งแล้วเริ่มหน้าที่เมื่อได้รับแจ้งจากกองทุนอย่างเป็นทางการ
5ของเดือนเริ่มตรวจรายชื่อและยอดใน e-PaySLF
15ของเดือนกำหนดนำส่งตามประกาศปัจจุบัน
e-PaySLFแหล่งยอดใช้ยอดจากระบบ ไม่คำนวณเอง
KNOWLEDGEประกัน กองทุน และภาษี
UPDATED9 ต.ค. 69
SLIDES14 สไลด์พร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง
คำถามหลัก

พนักงานคนนี้ต้องถูกหัก กยศ. หรือไม่ หักเท่าไร และต้องนำส่งเมื่อไร

คำตอบสั้น

นายจ้างเริ่มมีหน้าที่เมื่อได้รับแจ้งจากกองทุนอย่างเป็นทางการ ใช้รายชื่อและยอดหักจากระบบ e-PaySLF เท่านั้น ตรวจและยืนยันยอดในรอบเดือน แล้วนำส่งตามกำหนดของกองทุน (ปัจจุบันภายในวันที่ 15 ของเดือน) และเก็บหลักฐานการนำส่ง การไม่หักหรือไม่นำส่งอาจทำให้นายจ้างต้องรับผิดชำระเงินจำนวนนั้น

มุมบริษัทและฝ่าย HRสิ่งที่ต้องตั้งค่า ตรวจ และเก็บหลักฐานมุมลูกจ้างสิทธิที่ต้องตรวจ หลักฐาน และช่องทางทักท้วง
NOW

ข้อมูลปัจจุบันที่ต้องใช้ก่อนอ่านต่อ

01

ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้

พ.ร.บ.กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา; e-PaySLF/ประกาศ กยศ. ล่าสุด

บทความนี้ครอบคลุม

  • นายจ้างที่มีหน้าที่หัก
  • รายชื่อและยอดจาก e-PaySLF
  • รอบหักและนำส่ง
  • ค่าจ้างไม่พอหัก
  • เข้าใหม่ ลาออก เปลี่ยนนายจ้าง
  • กระทบยอดและแก้ยอดผิด

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. นายจ้างมีหน้าที่หักเงินเดือนผู้กู้เมื่อได้รับแจ้งจากกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษาอย่างเป็นทางการ
  2. ใช้ยอดหักที่แจ้งในระบบ e-PaySLF ไม่คำนวณยอดเอง
  3. ตรวจรายชื่อและยอดได้ตั้งแต่วันที่ 5 ของเดือน และยืนยันในรอบเดือนนั้น
  4. นำส่งเงินตามกำหนดของกองทุน ปัจจุบันภายในวันที่ 15 ของเดือน ด้วย Pay-in Slip ล่าสุด
  5. นายจ้างที่ไม่หักหรือหักแล้วไม่นำส่ง อาจต้องรับผิดชำระเงินจำนวนนั้นพร้อมเงินเพิ่มตามกฎหมาย
02

ตัดสินใจทีละขั้น

ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก

  1. 01นายจ้างได้รับแจ้งจาก กยศ. อย่างเป็นทางการแล้วหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่ยังไม่มีหน้าที่หัก แต่ตรวจสถานะการนำเข้าระบบเป็นระยะ
  2. 02พนักงานมีรายชื่อและยอดหักใน e-PaySLF เดือนนี้หรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่ไม่หัก หรือแจ้งปรับปรุงข้อมูลถ้าควรมีรายชื่อ
  3. 03ค่าจ้างงวดนี้พอหักตามยอดที่แจ้งหรือไม่
    ใช่หักตามยอด ยืนยันในระบบ และนำส่งภายในกำหนด
    ไม่ใช่หักเท่าที่ทำได้ตามแนวทางของกองทุน และแจ้งผ่านระบบ
03

มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

กำหนดเจ้าของกระบวนการระหว่างฝ่ายบุคคล เงินเดือน และการเงินให้ชัด ดึงยอดจาก e-PaySLF ทุกเดือน นำส่งตามกำหนด และเก็บใบเสร็จไว้ตอบพนักงานเมื่อมีข้อสงสัย

  1. กำหนดเจ้าของกระบวนการหักและนำส่ง กยศ.
  2. ดึงยอดจาก e-PaySLF ทุกเดือนก่อนปิดงวด
  3. นำส่งตามกำหนดและเก็บใบเสร็จ
  4. อัปเดตระบบเมื่อพนักงานเข้าใหม่หรือลาออก

เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ

  • หนังสือแจ้งจากกองทุนถึงนายจ้าง
  • รายงานรายชื่อและยอดหักจาก e-PaySLF
  • รายงานเงินเดือนที่แสดงรายการหัก
  • Pay-in Slip และใบเสร็จการนำส่ง
04

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

หนี้ยังเป็นความรับผิดชอบของผู้กู้ แม้นายจ้างเป็นผู้หักนำส่ง ตรวจยอดผ่านระบบของ กยศ. เป็นระยะ และแจ้งฝ่ายบุคคลเมื่อยอดไม่ตรง

  1. ตรวจยอดหนี้กับ กยศ. เป็นระยะ
  2. เทียบยอดหักบนสลิปกับระบบ
  3. ติดต่อ กยศ. โดยตรงเมื่อข้อมูลหนี้ไม่ถูก

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ทักท้วงยอดหักหรือสถานะสมาชิกกับฝ่ายเงินเดือนเป็นลายลักษณ์อักษร และขอหลักฐานการนำส่งรายบุคคล
  2. ติดต่อหน่วยงานเจ้าของเรื่องโดยตรง: ประกันสังคม กองทุน กรมสรรพากร กรมบังคับคดี หรือ กยศ. ตามประเภทเงิน
  3. ถ้าเป็นการหักค่าจ้างที่ไม่มีฐานกฎหมาย ให้ยื่นเรื่องสิทธิแรงงานกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานแยกต่างหาก
05

ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด

  1. ได้รับแจ้งจากกองทุนลงทะเบียนนายจ้างในระบบและกำหนดผู้รับผิดชอบ
  2. ตั้งแต่วันที่ 5ตรวจรายชื่อและยอดหักของเดือน
  3. รอบเงินเดือนหักตามยอดและยืนยันในระบบ
  4. ภายในวันที่ 15นำส่งด้วย Pay-in Slip ล่าสุด และเก็บใบเสร็จ
06

ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง

01

พนักงานใหม่มีหนี้ กยศ.

พนักงานเริ่มงานวันที่ 1 และมีรายชื่อพร้อมยอดหัก 1,200 บาทใน e-PaySLF ของเดือนแรก

  1. ตรวจยอดใน e-PaySLFตั้งแต่วันที่ 5
  2. ยอดหักเดือนนี้1,200
  3. นำส่งภายในวันที่ 15
หัก 1,200 บาทในงวดเงินเดือน ยืนยันยอดในระบบ และนำส่งตามกำหนดพร้อมเก็บใบเสร็จ
02

ยอดหักไม่ตรงกับที่พนักงานคาด

พนักงานแจ้งว่าชำระหนี้ตรงกับกองทุนไปแล้วบางส่วน แต่ e-PaySLF ยังแสดงยอดหักเต็มจำนวน

  1. แหล่งยอดที่นายจ้างต้องใช้e-PaySLF
  2. ผู้แก้ข้อมูลหนี้ผู้กู้กับ กยศ.
นายจ้างหักตามยอดในระบบ และแนะนำให้พนักงานติดต่อ กยศ. เพื่อปรับข้อมูล งวดถัดไปจึงใช้ยอดใหม่
07

ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

เข้าใจผิดนายจ้างคำนวณยอดหักเองได้
ที่ถูกต้องใช้ยอดจาก e-PaySLF เท่านั้น
เข้าใจผิดนายจ้างหักแล้ว หนี้ไม่ใช่ของผู้กู้
ที่ถูกต้องหนี้ยังเป็นความรับผิดชอบของผู้กู้
เข้าใจผิดไม่นำส่งช้าไปบ้างไม่เป็นไร
ที่ถูกต้องนายจ้างอาจต้องรับผิดชำระเงินพร้อมเงินเพิ่ม
08

ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ

เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล

1นายจ้างเริ่มมีหน้าที่หัก กยศ. เมื่อไร

2ยอดหักต้องใช้จากแหล่งใด

3กำหนดนำส่งตามประกาศปัจจุบันคือ

09

คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR

รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การหัก กยศ. ผ่านนายจ้างบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerPayroll/Compensation & Benefits ร่วมกับ Finance และผู้ดูแลการยื่นต่อหน่วยงานผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionหน้าที่นายจ้างเริ่มเมื่อได้รับแจ้งอย่างเป็นทางการจาก กยศ. ไม่ใช่เพียงทราบว่าพนักงานเป็นผู้กู้; ตรวจรายชื่อและยอดใน e-PaySLF ได้ตั้งแต่วันที่ 5 ยืนยันในรอบเดือน และใช้ Pay-in Slip ล่าสุด; ใช้ยอดแจ้งจากระบบ กยศ.บันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน; ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด; แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineตรวจรายชื่อและยอดใน e-PaySLF ได้ตั้งแต่วันที่ 5 ยืนยันในรอบเดือน และใช้ Pay-in Slip ล่าสุด; องค์กรรอบใหม่เดือนกรกฎาคม 2569 มีประกาศนำส่งครั้งแรกภายใน 17 สิงหาคม 2569 และครั้งถัดไปภายในวันที่ 15 ของเดือนวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การหัก กยศ. ผ่านนายจ้างdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceระบบ/กำหนดเวลาและกลุ่มนายจ้างที่ถูกนำเข้าสู่ระบบมีการ rollout/เปลี่ยนแปลง — ตรวจ e-PaySLF ล่าสุดทุกครั้งแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

  1. นายจ้างรายใดมีหน้าที่
  2. การรับข้อมูลรายชื่อ/ยอดหัก
  3. รอบหักและนำส่ง
  4. กรณีค่าจ้างไม่พอ
  5. เข้าใหม่/ออก/เปลี่ยนนายจ้าง
  6. reconciliation
  7. การแก้ไขยอดผิด

หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge

  1. หน้าที่นายจ้างเริ่มเมื่อได้รับแจ้งอย่างเป็นทางการจาก กยศ. ไม่ใช่เพียงทราบว่าพนักงานเป็นผู้กู้
  2. ตรวจรายชื่อและยอดใน e-PaySLF ได้ตั้งแต่วันที่ 5 ยืนยันในรอบเดือน และใช้ Pay-in Slip ล่าสุด
  3. หากลูกจ้างโต้แย้งยอด ให้ติดต่อกองทุนเพื่อแก้ไข; นายจ้างไม่ควรหยุดหรือปรับยอดเองโดยไม่มีข้อมูลใหม่จากกองทุน
  4. องค์กรรอบใหม่เดือนกรกฎาคม 2569 มีประกาศนำส่งครั้งแรกภายใน 17 สิงหาคม 2569 และครั้งถัดไปภายในวันที่ 15 ของเดือน
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
  1. กยศ.แจ้งยอดหักใหม่กลางปี: ใช้ยอดและงวดตามระบบทางการ พร้อมกระทบยอดใบเสร็จ
  2. พนักงานโต้แย้งยอด: นายจ้างไม่ควรหยุดหักเอง แต่ให้พนักงานแก้ไขกับกองทุนและใช้ผลยืนยันฉบับใหม่

ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด

  1. ตัวอย่าง 1 — e-PaySLF แจ้งยอด 2,500 บาทสำหรับรอบเดือน: Payroll หัก 2,500 บาทตามยอดทางการ ยืนยันรายการในรอบ และนำส่งด้วย Pay-in Slip ล่าสุด ไม่เปลี่ยนยอดจากคำบอกเล่า
  2. ตัวอย่าง 2 — ระบบแจ้ง 3,000 บาทแต่ลูกจ้างมีข้อโต้แย้ง: นายจ้างยังใช้ยอดทางการจนกองทุนแก้ไข; เมื่อได้รับยอดใหม่จึงทำ adjustment และเก็บรายงานก่อน–หลัง ไม่สร้างยอดคืนเองนอกระบบ
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง

ใช้ยอดแจ้งจากระบบ กยศ.; กำหนดเจ้าของ process ระหว่าง HR/Payroll/Finance; ส่งตามกำหนดและเก็บ receipt

  1. ใช้ยอดแจ้งจากระบบ กยศ.
  2. กำหนดเจ้าของ process ระหว่าง HR/Payroll/Finance
  3. ส่งตามกำหนดและเก็บ receipt
  4. เก็บ effective date ของอัตรา เพดาน และแบบยื่นไว้กับกฎ Payroll ทุกเวอร์ชัน
  5. กระทบยอดยอดหักจากลูกจ้าง ยอดสมทบนายจ้าง แบบยื่น และใบเสร็จทุกงวด

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน
  2. ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด
  3. แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการ
  4. หนังสือแจ้งสิทธิหรือคำสั่งที่เป็นฐานการหัก

หนี้ยังเป็นความรับผิดของผู้กู้; ควรตรวจยอด กยศ. แม้นายจ้างเป็นผู้หักนำส่ง

  1. หนี้ยังเป็นความรับผิดของผู้กู้
  2. ควรตรวจยอด กยศ. แม้นายจ้างเป็นผู้หักนำส่ง
  3. ตรวจฐานที่ใช้หักกับสลิปและประวัติในระบบทางการ ไม่ดูเฉพาะยอดสุทธิ
  4. แยกภาษี เงินสมทบ เงินสะสม และการอายัด เพราะสิทธิและช่องทางแก้ไขต่างกัน

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การหัก กยศ. ผ่านนายจ้าง” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง นายจ้างรายใดมีหน้าที่ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง การรับข้อมูลรายชื่อ/ยอดหัก เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง รอบหักและนำส่ง เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง กรณีค่าจ้างไม่พอ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา; e-PaySLF/ประกาศ กยศ. ล่าสุด
  2. กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา — ระบบ e-PaySLF และกำหนดรายเดือน
  3. กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา — การหักเงินเดือนตาม พ.ร.บ. กยศ. และฉบับแก้ไข
  4. กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา — การหักเงินเดือนผ่านองค์กรนายจ้าง
MORE

บทความที่เกี่ยวข้อง