HR-LAB · วันหยุดและการลา

วันหยุดตามประเพณี

บริษัทต้องประกาศวันหยุดตามประเพณีกี่วัน ต้องมีวันไหนแน่ ๆ เมื่อตรงวันหยุดประจำสัปดาห์ต้องชดเชยอย่างไร และธุรกิจที่หยุดไม่ได้ทำอย่างไร

Handout PDF
อ่านบทความ ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569 · ปรับปรุงสื่อการสอน 9 ตุลาคม 2569
13วัน/ปีวันหยุดตามประเพณีขั้นต่ำม.29
1 พ.ค.วันแรงงานต้องอยู่ในรายการเสมอม.29
ชดเชยวันทำงานถัดไปเมื่อตรงวันหยุดประจำสัปดาห์ม.29
ทุกคนได้ค่าจ้างรวมลูกจ้างรายวันม.56
KNOWLEDGEวันหยุดและการลา
UPDATED9 ต.ค. 69
SLIDES14 สไลด์พร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง
คำถามหลัก

ปฏิทินวันหยุดที่ประกาศถูกต้องหรือไม่ และถ้าพนักงานต้องทำงานในวันหยุดตามประเพณีต้องจ่ายอย่างไร

คำตอบสั้น

ประกาศวันหยุดตามประเพณีอย่างน้อย 13 วันต่อปี รวมวันแรงงานแห่งชาติ 1 พฤษภาคม โดยพิจารณาจากวันหยุดราชการ วันสำคัญทางศาสนา หรือขนบธรรมเนียมท้องถิ่น ถ้าตรงวันหยุดประจำสัปดาห์ให้หยุดชดเชยในวันทำงานถัดไป ลูกจ้างทุกประเภทได้ค่าจ้างของวันหยุดนี้

มุมบริษัทและฝ่าย HRสิ่งที่ต้องตั้งค่า ตรวจ และเก็บหลักฐานมุมลูกจ้างสิทธิที่ต้องตรวจ หลักฐาน และช่องทางทักท้วง
01

ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 29 และประกาศวันหยุด/หลักที่เกี่ยวข้อง

บทความนี้ครอบคลุม

  • อย่างน้อย 13 วันต่อปี
  • วันแรงงานแห่งชาติ
  • วันหยุดชดเชย
  • ธุรกิจที่หยุดไม่ได้
  • ค่าจ้างวันหยุดตามประเพณี

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. ประกาศวันหยุดตามประเพณีไม่น้อยกว่าปีละ 13 วัน รวมวันแรงงานแห่งชาติ (ม.29)
  2. เลือกจากวันหยุดราชการประจำปี วันหยุดทางศาสนา หรือขนบธรรมเนียมแห่งท้องถิ่น
  3. วันหยุดตามประเพณีที่ตรงกับวันหยุดประจำสัปดาห์ ให้หยุดชดเชยในวันทำงานถัดไป
  4. งานที่หยุดไม่ได้ตามลักษณะงาน ตกลงหยุดวันอื่นแทนหรือจ่ายค่าทำงานในวันหยุดได้
  5. ลูกจ้างทุกประเภท รวมรายวัน มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุดตามประเพณี (ม.56)
02

ตัดสินใจทีละขั้น

ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก

  1. 01ปฏิทินมีวันหยุดตามประเพณีอย่างน้อย 13 วันหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่เพิ่มให้ครบ 13 วัน
  2. 02มีวันแรงงานแห่งชาติ 1 พฤษภาคมหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่ต้องเพิ่มวันแรงงานแห่งชาติ
  3. 03มีวันหยุดตรงกับวันหยุดประจำสัปดาห์หรือไม่
    ใช่ให้หยุดชดเชยในวันทำงานถัดไป
    ไม่ใช่ปฏิทินเป็นไปตามเกณฑ์
03

มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

ประกาศปฏิทินวันหยุดล่วงหน้าตั้งแต่ต้นปี ระบุวันแรงงานแห่งชาติให้ชัด และวางระบบวันชดเชยกับค่าทำงานในวันหยุดสำหรับหน่วยงานที่ต้องเปิดทำการ

  1. ประกาศปฏิทินวันหยุดล่วงหน้าตั้งแต่ต้นปี
  2. ตั้งวันชดเชยอัตโนมัติเมื่อวันหยุดตรงวันหยุดประจำสัปดาห์
  3. วางแผนกำลังคนและค่าทำงานในวันหยุดของหน่วยงานที่หยุดไม่ได้
  4. ตั้งค่าให้รายวันได้ค่าจ้างวันหยุดตามประเพณี

เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ

  • ประกาศปฏิทินวันหยุดตามประเพณีประจำปี
  • ประกาศวันหยุดชดเชย
  • ความยินยอมทำงานในวันหยุด
  • รายงานค่าจ้างวันหยุดและค่าทำงานในวันหยุด
04

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

วันหยุดของบริษัทไม่จำเป็นต้องตรงวันหยุดราชการทุกวัน แต่ต้องไม่น้อยกว่า 13 วันและมีวันแรงงานแห่งชาติ ถ้าต้องทำงานในวันนั้น ควรได้วันหยุดแทนหรือค่าทำงานในวันหยุด

  1. ตรวจปฏิทินบริษัทว่ามีครบ 13 วันและมีวันแรงงาน
  2. ถ้าต้องทำงานวันหยุด ขอวันหยุดแทนหรือค่าทำงานในวันหยุด
  3. ตรวจค่าจ้างวันหยุดบนสลิปของรายวัน

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ยื่นคำขอลาตามช่องทางที่กำหนด และขอเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษรเมื่อถูกปฏิเสธ เก็บตารางงานและยอดสิทธิไว้ชุดเดียว
  2. ใช้ช่องร้องทุกข์ภายในเมื่อเห็นต่างเรื่องสิทธิหรือการปฏิบัติที่ไม่เท่าเทียม
  3. ถ้ายังไม่ยุติ ติดต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1506 กด 3, 1546 หรือ E-Service และยื่นพนักงานตรวจแรงงานสำหรับเงินที่ค้าง
05

ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด

  1. ก่อนเริ่มปีประกาศปฏิทินวันหยุดตามประเพณีอย่างน้อย 13 วัน
  2. ตรวจปฏิทินหาวันที่ตรงวันหยุดประจำสัปดาห์และกำหนดวันชดเชย
  3. ก่อนวันหยุดขอความยินยอมทีมที่ต้องทำงาน หรือนัดวันหยุดแทน
  4. ปิดงวดจ่ายค่าจ้างวันหยุดและค่าทำงานในวันหยุดแยกรายการ
06

ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง

01

วันหยุดตรงวันเสาร์ของบริษัทที่หยุดเสาร์–อาทิตย์

บริษัทหยุดเสาร์–อาทิตย์ และวันหยุดตามประเพณีวันหนึ่งในปฏิทินตรงกับวันเสาร์

  1. วันหยุดตามประเพณีตรงวันหยุดประจำสัปดาห์ใช่
  2. วันทำงานถัดไปวันจันทร์
ประกาศให้วันจันทร์เป็นวันหยุดชดเชย เพื่อให้ยังได้วันหยุดตามประเพณีครบ 13 วัน
02

โรงงานเดินเครื่องในวันแรงงาน

โรงงานต้องเดินเครื่องต่อเนื่อง พนักงานรายวันค่าจ้างวันละ 400 บาท ทำงานวันแรงงานแห่งชาติ 8 ชั่วโมงโดยยินยอม

  1. ค่าจ้างวันหยุดตามประเพณี (มีสิทธิ)400
  2. ค่าทำงานในวันหยุด 1 เท่า400
  3. รวม800
จ่าย 800 บาท หรือถ้าตกลงหยุดวันอื่นแทน ให้กำหนดวันแทนที่ชัดเจน
07

ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

เข้าใจผิดต้องหยุดตามวันหยุดราชการทุกวัน
ที่ถูกต้องเลือกได้ แต่รวมต้องไม่น้อยกว่า 13 วันและมีวันแรงงาน
เข้าใจผิดวันหยุดตรงวันเสาร์–อาทิตย์ก็ถือว่าใช้ไปแล้ว
ที่ถูกต้องต้องหยุดชดเชยในวันทำงานถัดไป
เข้าใจผิดลูกจ้างรายวันไม่ได้ค่าจ้างวันหยุดนักขัตฤกษ์
ที่ถูกต้องลูกจ้างทุกประเภทได้ค่าจ้างวันหยุดตามประเพณี
08

ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ

เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล

1วันหยุดตามประเพณีต้องมีอย่างน้อยกี่วันต่อปี

2วันหยุดตามประเพณีตรงวันหยุดประจำสัปดาห์ ต้องทำอย่างไร

3ลูกจ้างรายวันได้ค่าจ้างวันหยุดตามประเพณีหรือไม่

09

คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR

รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ วันหยุดตามประเพณีบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerHR Operations ร่วมกับหัวหน้างาน ผู้อนุมัติการลา และ Payrollผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionต้องประกาศวันหยุดตามประเพณีไม่น้อยกว่า 13 วันต่อปี โดยรวมวันแรงงานแห่งชาติ; เลือกจากวันหยุดราชการ วันศาสนา หรือประเพณีท้องถิ่นให้เหมาะกับกิจการ; ไม่จำเป็นต้องตรงวันหยุดราชการทั้งหมด; ประกาศปฏิทินล่วงหน้าบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsปฏิทินวันหยุดและตารางงานที่ประกาศใช้; คำขอ/การแจ้งลาและหลักฐานส่ง; เอกสารประกอบเฉพาะสิทธิ เช่น ใบรับรองแพทย์ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineต้องประกาศวันหยุดตามประเพณีไม่น้อยกว่า 13 วันต่อปี โดยรวมวันแรงงานแห่งชาติ; เลือกจากวันหยุดราชการ วันศาสนา หรือประเพณีท้องถิ่นให้เหมาะกับกิจการ; ไม่จำเป็นต้องตรงวันหยุดราชการทั้งหมด; เมื่อวันหยุดตามประเพณีตรงวันหยุดประจำสัปดาห์ ต้องมีวันหยุดชดเชยในวันทำงานถัดไปตามหลักกฎหมาย; อย่างน้อย 13 วัน/ปีรวมวันแรงงานแห่งชาติ; พิจารณาวันหยุดราชการประจำปี วันทางศาสนา/ขนบธรรมเนียมท้องถิ่นวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ วันหยุดตามประเพณีdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceอย่าเรียกทุกอย่างว่า “วันหยุดนักขัตฤกษ์”; ตรวจหลักวันแรงงานแห่งชาติและวันชดเชยแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

  1. อย่างน้อย 13 วัน/ปีรวมวันแรงงานแห่งชาติ
  2. พิจารณาวันหยุดราชการประจำปี วันทางศาสนา/ขนบธรรมเนียมท้องถิ่น
  3. กรณีตรงวันหยุดประจำสัปดาห์และวันหยุดชดเชย

หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge

  1. ต้องประกาศวันหยุดตามประเพณีไม่น้อยกว่า 13 วันต่อปี โดยรวมวันแรงงานแห่งชาติ
  2. เลือกจากวันหยุดราชการ วันศาสนา หรือประเพณีท้องถิ่นให้เหมาะกับกิจการ; ไม่จำเป็นต้องตรงวันหยุดราชการทั้งหมด
  3. เมื่อวันหยุดตามประเพณีตรงวันหยุดประจำสัปดาห์ ต้องมีวันหยุดชดเชยในวันทำงานถัดไปตามหลักกฎหมาย
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
  1. บริษัทกำหนดวันหยุด 13 วัน แต่วันหนึ่งตรงวันหยุดประจำสัปดาห์: ตรวจวันหยุดชดเชยและประกาศที่ใช้จริง
  2. โรงงานที่หยุดไม่ได้จัดพนักงานทำงานวันแรงงานแห่งชาติ: แยกวันหยุดตามประเพณี ค่าทำงานวันหยุด และ OT วันหยุด
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง

ประกาศปฏิทินล่วงหน้า; ธุรกิจที่หยุดไม่ได้ต้องจัดระบบทำงานวันหยุดและค่าตอบแทน

  1. ประกาศปฏิทินล่วงหน้า
  2. ธุรกิจที่หยุดไม่ได้ต้องจัดระบบทำงานวันหยุดและค่าตอบแทน
  3. แยกสิทธิขั้นต่ำตามกฎหมายออกจากวันลาหรือวันหยุดที่บริษัทให้เพิ่ม
  4. ตั้งระบบให้เก็บวันที่ขอ วันที่เกิดเหตุ วันที่อนุมัติ และยอดสิทธิคงเหลือย้อนหลังได้

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ปฏิทินวันหยุดและตารางงานที่ประกาศใช้
  2. คำขอ/การแจ้งลาและหลักฐานส่ง
  3. เอกสารประกอบเฉพาะสิทธิ เช่น ใบรับรองแพทย์
  4. ยอดสิทธิสะสม การอนุมัติ และผลใน Payroll
  5. ปฏิทิน ตารางงาน คำขอ และยอดสิทธิก่อน–หลังรายการ

วันหยุดบริษัทไม่จำเป็นต้องตรงวันหยุดราชการทั้งหมด แต่ต้องไม่น้อยกว่าสิทธิและเป็นไปตามเกณฑ์

  1. วันหยุดบริษัทไม่จำเป็นต้องตรงวันหยุดราชการทั้งหมด แต่ต้องไม่น้อยกว่าสิทธิและเป็นไปตามเกณฑ์
  2. ตรวจว่าวันที่ลาเป็นวันทำงานหรือวันหยุดและสิทธิส่วนใดได้รับค่าจ้าง
  3. เก็บหลักฐานแจ้งลาให้ตรงช่องทางและเวลาที่ข้อบังคับกำหนด

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “วันหยุดตามประเพณี” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง อย่างน้อย 13 วัน/ปีรวมวันแรงงานแห่งชาติ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง พิจารณาวันหยุดราชการประจำปี วันทางศาสนา/ขนบธรรมเนียมท้องถิ่น เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง กรณีตรงวันหยุดประจำสัปดาห์และวันหยุดชดเชย เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 29 และประกาศวันหยุด/หลักที่เกี่ยวข้อง
  2. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  3. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน
MORE

บทความที่เกี่ยวข้อง