HR-LAB · KNOWLEDGE

การลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้

อธิบายสิทธิลาเรียนรู้ที่มีเงื่อนไขและไม่เท่ากับ training leave ทุกชนิด

เริ่มอ่านบทความ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569
KNOWLEDGEความรู้
UPDATED14 ส.ค. 69
SLIDESพร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง

อธิบายสิทธิลาเรียนรู้ที่มีเงื่อนไขและไม่เท่ากับ training leave ทุกชนิด

มุมบริษัทและฝ่าย HRเปลี่ยนหลักกฎหมายเป็นขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ เอกสาร และจุดตรวจมุมลูกจ้างเห็นเงื่อนไขสิทธิ หลักฐานที่ต้องเก็บ และช่องทางทักท้วง
01

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน + กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์การลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถ

  1. ประเภทหลักสูตร/การสอบที่เข้าข่าย
  2. แจ้งเหตุและหลักฐานล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน
  3. นายจ้างอาจไม่อนุญาตเมื่อปีนั้นลาแล้วไม่น้อยกว่า 30 วันหรือ 3 ครั้ง หรือพิสูจน์ผลเสียหาย/กระทบธุรกิจได้
  4. การลาตามกฎหมายนี้โดยทั่วไปไม่ใช่สิทธิค่าจ้าง เว้นแต่นโยบายหรือข้อตกลงให้มากกว่า

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. ใช้กับการอบรมที่เป็นประโยชน์ต่อแรงงาน/สวัสดิการสังคมหรือเพิ่มทักษะการทำงานตามหลักสูตรชัดเจน และการสอบที่ทางราชการจัดหรืออนุญาต
  2. ต้องแจ้งเหตุและหลักฐานถ้ามีล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน
  3. นายจ้างอาจไม่อนุญาตเมื่อปีนั้นลาแล้วไม่น้อยกว่า 30 วันหรือ 3 ครั้ง หรือพิสูจน์ผลเสียหาย/กระทบธุรกิจได้
  4. กฎหมายไม่ได้บังคับให้จ่ายค่าจ้างสำหรับวันลาประเภทนี้ เว้นแต่นโยบายหรือข้อตกลงให้มากกว่า
02

มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

แยก “บริษัทส่งอบรม” ซึ่งเป็นงาน/พัฒนาที่นายจ้างกำหนด ออกจาก “ลูกจ้างใช้สิทธิลาไปอบรม”

  1. แยก “บริษัทส่งอบรม” ซึ่งเป็นงาน/พัฒนาที่นายจ้างกำหนด ออกจาก “ลูกจ้างใช้สิทธิลาไปอบรม”
  2. แยกสิทธิขั้นต่ำตามกฎหมายออกจากวันลาหรือวันหยุดที่บริษัทให้เพิ่ม
  3. ตั้งระบบให้เก็บวันที่ขอ วันที่เกิดเหตุ วันที่อนุมัติ และยอดสิทธิคงเหลือย้อนหลังได้

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ปฏิทินวันหยุดและตารางงานที่ประกาศใช้
  2. คำขอ/การแจ้งลาและหลักฐานส่ง
  3. เอกสารประกอบเฉพาะสิทธิ เช่น ใบรับรองแพทย์
  4. ยอดสิทธิสะสม การอนุมัติ และผลใน Payroll
  5. ปฏิทิน ตารางงาน คำขอ และยอดสิทธิก่อน–หลังรายการ
03

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

ต้องใช้หลักสูตร/วัตถุประสงค์และขั้นตอนที่เข้าเงื่อนไข ไม่ใช่คอร์สใดก็ได้

  1. ต้องใช้หลักสูตร/วัตถุประสงค์และขั้นตอนที่เข้าเงื่อนไข ไม่ใช่คอร์สใดก็ได้
  2. ตรวจว่าวันที่ลาเป็นวันทำงานหรือวันหยุดและสิทธิส่วนใดได้รับค่าจ้าง
  3. เก็บหลักฐานแจ้งลาให้ตรงช่องทางและเวลาที่ข้อบังคับกำหนด

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง ประเภทหลักสูตร/การสอบที่เข้าข่าย เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง แจ้งเหตุและหลักฐานล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง นายจ้างอาจไม่อนุญาตเมื่อปีนั้นลาแล้วไม่น้อยกว่า 30 วันหรือ 3 ครั้ง หรือพิสูจน์ผลเสียหาย/กระทบธุรกิจได้ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง การลาตามกฎหมายนี้โดยทั่วไปไม่ใช่สิทธิค่าจ้าง เว้นแต่นโยบายหรือข้อตกลงให้มากกว่า เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
04

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ

FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้บันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerHR Operations ร่วมกับหัวหน้างาน ผู้อนุมัติการลา และ Payrollผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionใช้กับการอบรมที่เป็นประโยชน์ต่อแรงงาน/สวัสดิการสังคมหรือเพิ่มทักษะการทำงานตามหลักสูตรชัดเจน และการสอบที่ทางราชการจัดหรืออนุญาต; ต้องแจ้งเหตุและหลักฐานถ้ามีล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน; แยก “บริษัทส่งอบรม” ซึ่งเป็นงาน/พัฒนาที่นายจ้างกำหนด ออกจาก “ลูกจ้างใช้สิทธิลาไปอบรม”บันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsปฏิทินวันหยุดและตารางงานที่ประกาศใช้; คำขอ/การแจ้งลาและหลักฐานส่ง; เอกสารประกอบเฉพาะสิทธิ เช่น ใบรับรองแพทย์ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineต้องแจ้งเหตุและหลักฐานถ้ามีล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน; นายจ้างอาจไม่อนุญาตเมื่อปีนั้นลาแล้วไม่น้อยกว่า 30 วันหรือ 3 ครั้ง หรือพิสูจน์ผลเสียหาย/กระทบธุรกิจได้; กฎหมายไม่ได้บังคับให้จ่ายค่าจ้างสำหรับวันลาประเภทนี้ เว้นแต่นโยบายหรือข้อตกลงให้มากกว่า; แจ้งเหตุและหลักฐานล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน; นายจ้างอาจไม่อนุญาตเมื่อปีนั้นลาแล้วไม่น้อยกว่า 30 วันหรือ 3 ครั้ง หรือพิสูจน์ผลเสียหาย/กระทบธุรกิจได้; อย่าสับสนการอบรมที่นายจ้างสั่งให้เข้ากับการใช้สิทธิลาเพื่อพัฒนาความรู้ และต้องนับเงื่อนไข 7 วัน, 30 วัน หรือ 3 ครั้งจากข้อเท็จจริงจริงวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้decision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceอย่าสับสนการอบรมที่นายจ้างสั่งให้เข้ากับการใช้สิทธิลาเพื่อพัฒนาความรู้ และต้องนับเงื่อนไข 7 วัน, 30 วัน หรือ 3 ครั้งจากข้อเท็จจริงจริงแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
05

ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง

  1. ลูกจ้างแจ้งลาไปอบรมก่อนตามกำหนดแต่กระทบงานสำคัญ: ตรวจเหตุที่นายจ้างอาจปฏิเสธตามกฎหมาย
  2. การอบรมที่นายจ้างส่งไปเองไม่ควรถูกหักจากสิทธิลาเพื่อพัฒนาความรู้โดยอัตโนมัติ
วิธีตรวจ

เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล

อย่าทำ

อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก

06

จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

ชื่อไม่ใช่ข้อเท็จจริงชื่อตำแหน่ง รายการเงิน หรือสัญญาไม่ตัดสินสิทธิเอง
ขั้นต่ำไม่ใช่เพดานบริษัทให้สิทธิมากกว่ากฎหมายได้ แต่ห้ามต่ำกว่า
วันที่มีผลสำคัญเอกสารเก่าอาจถูกต้องในอดีตแต่ใช้กับวันนี้ไม่ได้
ข้อยกเว้นต้องมาก่อนสูตรตรวจว่าอยู่ในบังคับก่อนคำนวณหรือสรุป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ยื่นคำขอ/แจ้งลาและขอเหตุผลการอนุมัติหรือปฏิเสธเป็นลายลักษณ์อักษร โดยเก็บตารางงาน ยอดสิทธิ และเอกสารประกอบไว้ชุดเดียว
  2. ใช้กระบวนการร้องทุกข์ภายในเมื่อมีข้อโต้แย้งเรื่องสิทธิหรือการเลือกปฏิบัติ
  3. หากยังไม่ยุติ ติดต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1506 กด 3, 1546 หรือ E-Service; สิทธิเงินที่ค้างอาจใช้คำร้องพนักงานตรวจแรงงาน
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน + กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์การลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถ
  2. กฎกระทรวง ฉบับที่ 5 (พ.ศ. 2541) — การลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถ
  3. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  4. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน

บทความที่เกี่ยวข้อง

ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน