เกิดอุบัติเหตุในที่ทำงาน ต้องดำเนินการและแจ้งหน่วยงานใดบ้าง
ช่วยชีวิตและส่งรักษาก่อน รักษาสถานที่และหลักฐานเท่าที่ไม่ขัดการช่วยเหลือ ถ้าลูกจ้างเสียชีวิต แจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีด้วยวิธีที่เร็วที่สุด และแจ้งเป็นหนังสือภายใน 7 วัน เหตุร้ายแรงเช่นไฟไหม้ ระเบิด หรือสารเคมีรั่วไหลก็ต้องแจ้งทันทีและเป็นหนังสือภายใน 7 วัน ส่วนสิทธิกองทุนเงินทดแทนแจ้งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วัน แล้วสอบสวนหาสาเหตุเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ
ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้
พ.ร.บ.ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 + กฎกระทรวงเฉพาะ; พ.ร.บ.เงินทดแทน; SSO/DLPW
บทความนี้ครอบคลุม
- ปฐมพยาบาลและส่งรักษา
- รักษาสถานที่และหลักฐาน
- การแจ้งหน่วยงานตามประเภทเหตุ
- สอบสวนหาสาเหตุ
- สิทธิกองทุนเงินทดแทน
- ผู้รับเหมาและผู้มาติดต่อ
หลักตัดสินที่ต้องใช้
- นายจ้างต้องจัดและดูแลสภาพแวดล้อมการทำงานให้ปลอดภัย (พ.ร.บ.ความปลอดภัยฯ พ.ศ. 2554)
- ลูกจ้างเสียชีวิต: แจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีด้วยวิธีที่เร็วที่สุด และแจ้งเป็นหนังสือภายใน 7 วัน
- อุบัติภัยร้ายแรง เช่น ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่วไหล: แจ้งทันทีและเป็นหนังสือภายใน 7 วัน พร้อมสาเหตุและการแก้ไข
- ลูกจ้างประสบอันตรายจากการทำงาน: แจ้งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วันนับแต่วันที่ทราบ
- สอบสวนหาสาเหตุเพื่อแก้ไขและป้องกัน ไม่ใช่เพื่อหาคนผิดก่อนจัดการสิทธิ
ตัดสินใจทีละขั้น
ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก
- 01มีผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิตหรือไม่ใช่ไปข้อถัดไปไม่ใช่บันทึกเหตุเกือบเกิด (near miss) และแก้ไขความเสี่ยง
- 02มีผู้เสียชีวิต หรือเป็นเหตุร้ายแรง เช่น ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่วไหลหรือไม่ใช่แจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันที และเป็นหนังสือภายใน 7 วัน (และแจ้ง สปส. ภายใน 15 วัน)ไม่ใช่ไปข้อถัดไป
- 03ลูกจ้างบาดเจ็บเนื่องจากการทำงานหรือไม่ใช่แจ้ง สปส. ภายใน 15 วัน และสอบสวนหาสาเหตุไม่ใช่ใช้สิทธิประกันสังคมหรือลาป่วยตามกรณี
มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

กำหนดผู้รับผิดชอบให้ชัด ตั้งแต่ผู้พบเหตุ หัวหน้างาน เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ฝ่ายบุคคล ผู้บริหาร จนถึงการแจ้งหน่วยงาน อย่ารอหาคนผิดก่อนดำเนินการเรื่องรักษาและสิทธิ
- ทำผังผู้รับผิดชอบและเบอร์ฉุกเฉิน
- ตั้งปฏิทินแจ้ง 7 วันและ 15 วัน
- ใช้แบบบันทึกเหตุและสอบสวนสาเหตุมาตรฐาน
- ประสานผู้รับเหมาและผู้มาติดต่อในขั้นตอนเดียวกัน
เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ
- บันทึกเหตุการณ์ ภาพ และพยาน
- รายงานเป็นหนังสือต่อพนักงานตรวจความปลอดภัย
- แบบแจ้งการประสบอันตรายต่อ สปส.
- รายงานสอบสวนสาเหตุและแผนแก้ไข
- เอกสารแพทย์และค่ารักษา
มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน
แจ้งเหตุให้เร็วและบอกให้ชัดว่าเกิดระหว่างทำงาน เก็บเอกสารแพทย์และรายละเอียดเหตุการณ์ สิทธิกองทุนเงินทดแทนไม่ใช่วันลาป่วยปกติ
- แจ้งหัวหน้าทันทีเมื่อเกิดเหตุ
- บอกสถานพยาบาลว่าเกิดจากการทำงาน
- เก็บเอกสารแพทย์และรายละเอียดเหตุการณ์
เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข
- อุบัติเหตุ: ช่วยชีวิตและแจ้งเหตุก่อน แล้วเก็บเอกสารแพทย์ บันทึกเหตุ ภาพ และพยาน; ข้อมูลรั่วไหล: หยุดความเสียหายและเก็บ log ระบบ
- แจ้งเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย ฝ่ายบุคคล หรือผู้ดูแลข้อมูลส่วนบุคคล และขอเลขเรื่องกับผลการแก้ไข
- เงินทดแทนติดต่อสำนักงานประกันสังคม ความปลอดภัยติดต่อกรมสวัสดิการฯ และสิทธิข้อมูลส่วนบุคคลติดต่อสำนักงาน PDPC
ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด
- นาทีแรกช่วยชีวิต ปฐมพยาบาล และส่งรักษา
- ทันทีหลังควบคุมเหตุกันพื้นที่ เก็บภาพ พยาน และหลักฐาน
- ภายใน 7 วัน (เหตุร้ายแรง)แจ้งเป็นหนังสือต่อพนักงานตรวจความปลอดภัย
- ภายใน 15 วันแจ้งสำนักงานประกันสังคมเรื่องลูกจ้างประสบอันตราย
ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง
นิ้วถูกเครื่องตัดบาด
พนักงานผลิตถูกเครื่องตัดบาดนิ้ว ส่งโรงพยาบาลทันที แพทย์ให้หยุดงาน 10 วัน
- ช่วยเหลือและส่งรักษาทันที
- แจ้งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วัน
- ค่าทดแทน (หยุดเกิน 3 วัน)70% ของค่าจ้าง
- สอบสวนสาเหตุที่ครอบเครื่องจักร
สารเคมีรั่วไหลในโกดัง
ถังสารเคมีรั่วไหล มีพนักงาน 3 คนเวียนศีรษะ ส่งโรงพยาบาล ไม่มีผู้เสียชีวิต
- เป็นอุบัติภัยร้ายแรงใช่
- แจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันที + หนังสือ 7 วัน
- แจ้ง สปส. ของผู้บาดเจ็บภายใน 15 วัน
ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน
ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ
เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล
1ลูกจ้างเสียชีวิตจากการทำงาน ต้องแจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยเมื่อไร
เฉลย A · แจ้งทันที และแจ้งเป็นหนังสือภายใน 7 วัน
2แจ้งสำนักงานประกันสังคมเรื่องลูกจ้างประสบอันตรายภายในกี่วัน
เฉลย B · ภายใน 15 วันนับแต่วันที่ทราบ
3เป้าหมายของการสอบสวนอุบัติเหตุคืออะไร
เฉลย B · การสอบสวนมุ่งแก้ไขสาเหตุและป้องกัน
คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR
รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง
Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
| FIELD | สิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้ | หลักฐานขั้นต่ำ |
|---|---|---|
| Trigger | เริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ อุบัติเหตุจากการทำงาน | บันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ |
| Owner | Safety/Occupational Health หรือ Data Protection Owner ร่วมกับ HR หัวหน้างาน และผู้บริหารเหตุการณ์ | ผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม |
| Action | เมื่อเกิดเหตุ ให้ช่วยชีวิต หยุดพลังงาน/อันตราย และรักษาพื้นที่เท่าที่ไม่ขัดการช่วยเหลือก่อน; เหตุร้ายแรงตามมาตรา 34 เช่น เสียชีวิต ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่ว หรืออุบัติภัยร้ายแรง ต้องแจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีและทำหนังสือภายใน 7 วันตามประเภทเหตุ; emergency contact, supervisor, Safety Officer, HR, management และ authority ต้องมี RACI | บันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ |
| Documents | การประเมินความเสี่ยง/วัตถุประสงค์และฐานการดำเนินการ; บันทึกเหตุ เวลา สถานที่ ผู้เกี่ยวข้อง และการตอบสนองแรก; รายงานแพทย์/การสอบสวน/บันทึกระบบตามประเภทเรื่อง | ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้ |
| Deadline | เหตุร้ายแรงตามมาตรา 34 เช่น เสียชีวิต ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่ว หรืออุบัติภัยร้ายแรง ต้องแจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีและทำหนังสือภายใน 7 วันตามประเภทเหตุ; เปิดสิทธิกองทุนเงินทดแทนควบคู่: แบบ กท.16 ต้องส่งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วันนับแต่ทราบหรือควรทราบ และกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ส่งสำเนาต่อพนักงานตรวจความปลอดภัยภายใน 7 วัน | วันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ |
| Evidence | เชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ อุบัติเหตุจากการทำงาน | decision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน |
| Consequence | แบบรายงานและ deadline ขึ้นกับประเภทเหตุ/กฎหมายเฉพาะ — ต้องตรวจ current OSH rules | แผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง |
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม
เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง
- first response/medical care
- preserve scene/evidence โดยไม่ขัดการช่วยชีวิต
- notification/reporting ตามประเภทเหตุ
- employer OSH duties
- accident investigation เน้น cause ไม่ใช่หาแพะ
- WCF claim
- serious/fatal incident
- contractor/visitor coordination
- return to work
- Protect life, isolate energy or hazards, and preserve the scene to the extent consistent with rescue.
- A serious event under section 34, including death, fire, explosion, chemical release, or another major incident, may require immediate notice to the safety inspector and written notice within seven days according to the event type.
- Open the Workmen's Compensation Fund case in parallel: submit Form Kor Thor 16 to SSO within 15 days after knowing or when the employer should have known, and send the statutory copy to the safety inspector within seven days where required.
- Investigate immediate, underlying, and system causes and close corrective action with evidence; do not delay notification or benefits while seeking fault.
หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge
- เมื่อเกิดเหตุ ให้ช่วยชีวิต หยุดพลังงาน/อันตราย และรักษาพื้นที่เท่าที่ไม่ขัดการช่วยเหลือก่อน
- เหตุร้ายแรงตามมาตรา 34 เช่น เสียชีวิต ไฟไหม้ ระเบิด สารเคมีรั่ว หรืออุบัติภัยร้ายแรง ต้องแจ้งพนักงานตรวจความปลอดภัยทันทีและทำหนังสือภายใน 7 วันตามประเภทเหตุ
- เปิดสิทธิกองทุนเงินทดแทนควบคู่: แบบ กท.16 ต้องส่งสำนักงานประกันสังคมภายใน 15 วันนับแต่ทราบหรือควรทราบ และกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ส่งสำเนาต่อพนักงานตรวจความปลอดภัยภายใน 7 วัน
- สอบสวนจาก immediate, underlying และ system causes แล้วปิด corrective action ด้วยหลักฐาน ไม่รอหาผู้ผิดก่อนแจ้งเหตุหรือรักษาสิทธิ
- Protect life, isolate energy or hazards, and preserve the scene to the extent consistent with rescue.
- A serious event under section 34, including death, fire, explosion, chemical release, or another major incident, may require immediate notice to the safety inspector and written notice within seven days according to the event type.
- Open the Workmen's Compensation Fund case in parallel: submit Form Kor Thor 16 to SSO within 15 days after knowing or when the employer should have known, and send the statutory copy to the safety inspector within seven days where required.
- Investigate immediate, underlying, and system causes and close corrective action with evidence; do not delay notification or benefits while seeking fault.
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
- เกิดอุบัติเหตุเครื่องจักร: ช่วยเหลือ หยุดพลังงาน รักษาพื้นที่ เก็บหลักฐาน แจ้งตามประเภทเหตุ และเปิดสิทธิกองทุนเงินทดแทน
- ผู้รับเหมาบาดเจ็บในพื้นที่: ประสานนายจ้างต้นสังกัดและหน้าที่ด้านความปลอดภัยของแต่ละฝ่าย ไม่ผลักภาระกัน
- Case 1 — Test a real workplace accidents scenario against this rule: Protect life, isolate energy or hazards, and preserve the scene to the extent consistent with rescue. Record the facts and evidence supporting each element.
- Case 2 — Change one material fact and test the result against this rule: A serious event under section 34, including death, fire, explosion, chemical release, or another major incident, may require immediate notice to the safety inspector and written notice within seven days according to the event type. Recalculate or rerun the workflow instead of copying the first outcome.
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง
emergency contact, supervisor, Safety Officer, HR, management และ authority ต้องมี RACI; ห้ามรอหาคนผิดก่อนจัดการสิทธิ
- emergency contact, supervisor, Safety Officer, HR, management และ authority ต้องมี RACI
- ห้ามรอหาคนผิดก่อนจัดการสิทธิ
- ช่วยชีวิต/หยุดความเสี่ยงหรือจำกัดเหตุรั่วไหลก่อน แล้วจึงรักษาหลักฐานและสอบสวน
- ติดตาม corrective action ถึงวันปิดจริง ไม่จบที่การเขียนรายงาน
- Turn the rules for workplace accidents into an owned workflow with controlled documents, deadlines, review, and a traceable HRIS or payroll result.
- Protect life, stop the hazard, or contain the breach first; then preserve evidence and investigate
- Track corrective action to verified closure rather than ending with a report
เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน
- การประเมินความเสี่ยง/วัตถุประสงค์และฐานการดำเนินการ
- บันทึกเหตุ เวลา สถานที่ ผู้เกี่ยวข้อง และการตอบสนองแรก
- รายงานแพทย์/การสอบสวน/บันทึกระบบตามประเภทเรื่อง
- การแจ้งหน่วยงาน มาตรการแก้ไข และหลักฐานติดตาม
- Risk assessment or documented purpose and lawful basis
- Incident time, place, persons involved, and first response
- Medical, investigation, or system logs according to the issue
- Authority notification, corrective action, and follow-up evidence
แจ้งเหตุให้เร็วและบอกความเกี่ยวเนื่องกับงาน; เก็บเอกสารแพทย์/เหตุการณ์; สิทธิ WCF ไม่ใช่ sick leave ปกติ
- แจ้งเหตุให้เร็วและบอกความเกี่ยวเนื่องกับงาน
- เก็บเอกสารแพทย์/เหตุการณ์
- สิทธิ WCF ไม่ใช่ sick leave ปกติ
- แจ้งเหตุทันทีผ่านช่องทางที่พิสูจน์เวลาได้และเก็บเอกสารแพทย์/ระบบ
- บันทึกความเกี่ยวเนื่องกับงานหรือผลกระทบต่อข้อมูลโดยไม่แก้ไขหลักฐานต้นฉบับ
- Check the facts, applicable conditions, dates, documents, and calculation or decision record for workplace accidents before accepting or challenging the outcome.
- Report promptly through a timestamped channel and keep medical or system records
- Record the work connection or data impact without altering original evidence
คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง
- ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “อุบัติเหตุจากการทำงาน” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง first response/medical care เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง preserve scene/evidence โดยไม่ขัดการช่วยชีวิต เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง notification/reporting ตามประเภทเหตุ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- ข้อเท็จจริงเรื่อง employer OSH duties เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
- เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
- Who is covered by “Workplace Accidents”, and what work, status, or event creates an exclusion?
- What were the actual facts about Protect life, isolate energy or hazards, and preserve the scene to the extent consistent with rescue. when the right arose?
- What were the actual facts about A serious event under section 34, including death, fire, explosion, chemical release, or another major incident, may require immediate notice to the safety inspector and written notice within seven days according to the event type. when the right arose?
- What were the actual facts about Open the Workmen's Compensation Fund case in parallel: submit Form Kor Thor 16 to SSO within 15 days after knowing or when the employer should have known, and send the statutory copy to the safety inspector within seven days where required. when the right arose?
- What were the actual facts about Investigate immediate, underlying, and system causes and close corrective action with evidence; do not delay notification or benefits while seeking fault. when the right arose?
- Which document version applied on the event date, and did actual practice match it?
กฎหมายและเอกสารอ้างอิง
ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี
- พ.ร.บ.ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 + กฎกระทรวงเฉพาะ; พ.ร.บ.เงินทดแทน; SSO/DLPW
- รวมกฎหมายความปลอดภัยในการทำงาน ฉบับปรับปรุง มิถุนายน 2569 — กองความปลอดภัยแรงงาน
- พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 — กองความปลอดภัยแรงงาน
- สำนักงานประกันสังคม — สิทธิและบริการกองทุนเงินทดแทน
- พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ. 2537 — ราชกิจจานุเบกษา
- พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา

