HR-LAB · วันหยุดและการลา

การลาเพื่อรับราชการทหาร

ลาเพื่อรับราชการทหารใช้ได้เมื่อไร นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างกี่วัน ต้องดูเอกสารอะไร และต่างจากการสมัครเป็นทหารเองอย่างไร

Handout PDF
อ่านบทความ ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569 · ปรับปรุงสื่อการสอน 9 ตุลาคม 2569
60วัน/ปีเพดานวันลาที่นายจ้างจ่ายค่าจ้างม.58
3เหตุเรียกตรวจสอบ · ฝึกวิชาทหาร · ทดสอบความพรั่งพร้อมม.35
ตลอดระยะที่ถูกเรียกลาได้ตลอดระยะเวลาตามหมายเรียกม.35
หมายเรียกหลักฐานเอกสารราชการเป็นหลักฐานหลัก
KNOWLEDGEวันหยุดและการลา
UPDATED9 ต.ค. 69
SLIDES14 สไลด์พร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง
คำถามหลัก

พนักงานได้รับหมายเรียกทางทหาร ต้องให้ลาและจ่ายค่าจ้างหรือไม่

คำตอบสั้น

ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อรับราชการทหารในการเรียกตรวจสอบ เพื่อฝึกวิชาทหาร หรือเพื่อทดสอบความพรั่งพร้อมตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร ลาได้ตลอดระยะเวลาที่ถูกเรียก และนายจ้างจ่ายค่าจ้างเท่ากับวันทำงานไม่เกินปีละ 60 วัน ต้องตรวจหมายเรียกเพื่อแยกเหตุให้ถูก

มุมบริษัทและฝ่าย HRสิ่งที่ต้องตั้งค่า ตรวจ และเก็บหลักฐานมุมลูกจ้างสิทธิที่ต้องตรวจ หลักฐาน และช่องทางทักท้วง
01

ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน บทลาเพื่อรับราชการทหาร + กฎหมายรับราชการทหารที่เกี่ยวข้อง

บทความนี้ครอบคลุม

  • เหตุที่เข้าข่าย
  • ลาได้ตลอดระยะที่ถูกเรียก
  • ค่าจ้างไม่เกิน 60 วันต่อปี
  • หมายเรียกและเอกสาร
  • การกลับเข้าทำงาน

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อรับราชการทหารในการเรียกตรวจสอบ ฝึกวิชาทหาร หรือทดสอบความพรั่งพร้อม ตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร (ม.35)
  2. นายจ้างจ่ายค่าจ้างเท่ากับค่าจ้างในวันทำงานตลอดระยะที่ลา แต่ไม่เกินปีละ 60 วัน (ม.58)
  3. ใช้หมายเรียกหรือเอกสารของทางราชการเป็นหลักฐาน ไม่บังคับให้ใช้วันลาพักผ่อนแทน
  4. การสมัครเข้ารับราชการทหารเองต่างจากการถูกเรียกตามกฎหมาย ต้องตรวจเหตุก่อนสรุปสิทธิ
02

ตัดสินใจทีละขั้น

ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก

  1. 01มีหมายเรียกหรือเอกสารราชการหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่ขอเอกสารก่อนจัดประเภทลา
  2. 02เป็นการเรียกตรวจสอบ ฝึกวิชาทหาร หรือทดสอบความพรั่งพร้อมตามกฎหมายหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่ไม่เข้ามาตรา 35 พิจารณาลาประเภทอื่นหรือการพักการจ้างตามข้อตกลง
  3. 03ปีนี้จ่ายค่าจ้างวันลาเพื่อรับราชการทหารไปแล้วไม่ถึง 60 วันหรือไม่
    ใช่อนุมัติและจ่ายค่าจ้างจนครบเพดาน
    ไม่ใช่ลาได้ต่อ แต่วันที่เกินไม่ต้องจ่ายตามกฎหมาย
03

มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

ตรวจหมายเรียกเพื่อจัดประเภทลาให้ถูก บันทึกจำนวนวันที่จ่ายค่าจ้างสะสมในปี และอย่าหักวันลาพักผ่อนแทนโดยอัตโนมัติ

  1. สร้างประเภทลาเพื่อรับราชการทหารพร้อมเพดาน 60 วันต่อปี
  2. เก็บสำเนาหมายเรียกไว้กับคำขอลา
  3. ติดตามยอดวันที่จ่ายแล้วในปี
  4. วางแผนงานทดแทนและรับกลับตำแหน่งเดิม

เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ

  • หมายเรียกหรือหนังสือของทางราชการ
  • คำขอลาและการอนุมัติ
  • ยอดวันลาที่ได้ค่าจ้างในปี
  • บันทึกวันกลับเข้าทำงาน
04

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

แจ้งและส่งสำเนาหมายเรียกให้ฝ่ายบุคคลโดยเร็ว แยกให้ชัดว่าเป็นการถูกเรียกตามกฎหมาย ไม่ใช่การสมัครเอง และแจ้งวันกลับเข้าทำงาน

  1. ส่งสำเนาหมายเรียกให้ฝ่ายบุคคลโดยเร็ว
  2. แจ้งวันเริ่มและวันสิ้นสุดตามเอกสาร
  3. ตรวจค่าจ้างระหว่างลาบนสลิป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ยื่นคำขอลาตามช่องทางที่กำหนด และขอเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษรเมื่อถูกปฏิเสธ เก็บตารางงานและยอดสิทธิไว้ชุดเดียว
  2. ใช้ช่องร้องทุกข์ภายในเมื่อเห็นต่างเรื่องสิทธิหรือการปฏิบัติที่ไม่เท่าเทียม
  3. ถ้ายังไม่ยุติ ติดต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1506 กด 3, 1546 หรือ E-Service และยื่นพนักงานตรวจแรงงานสำหรับเงินที่ค้าง
05

ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด

  1. ได้รับหมายเรียกลูกจ้างแจ้งและส่งสำเนาให้ฝ่ายบุคคลโดยเร็ว
  2. ก่อนเริ่มลาฝ่ายบุคคลจัดประเภทลาและตรวจยอดที่จ่ายแล้วในปี
  3. ระหว่างลาจ่ายค่าจ้างตามรอบปกติจนครบเพดาน 60 วัน
  4. กลับเข้าทำงานรับกลับตำแหน่งและบันทึกวันสิ้นสุดการลา
06

ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง

01

เรียกพลเพื่อฝึก 45 วัน

พนักงานรายเดือนเงินเดือน 27,000 บาท ได้รับหมายเรียกฝึกวิชาทหาร 45 วัน ปีนี้ยังไม่เคยลาประเภทนี้

  1. วันลาตามหมายเรียก45 วัน
  2. อยู่ในเพดาน 60 วันใช่
  3. ค่าจ้าง = 45 × (27,000 ÷ 30)40,500
จ่ายค่าจ้างครบ 45 วัน (40,500 บาท) คงเหลือเพดานที่ได้ค่าจ้างปีนี้ 15 วัน
02

ถูกเรียกสองครั้งในปีเดียว

ลูกจ้างรายวันค่าจ้างวันละ 450 บาท ถูกเรียกฝึกครั้งแรก 40 วัน และครั้งที่สองอีก 30 วันในปีเดียวกัน

  1. วันลารวม70 วัน
  2. วันที่ได้ค่าจ้าง60 วัน
  3. ค่าจ้าง = 60 × 45027,000
ลาได้ครบ 70 วัน จ่ายค่าจ้าง 60 วัน (27,000 บาท) อีก 10 วันไม่ต้องจ่ายตามกฎหมาย
07

ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

เข้าใจผิดลาทหารต้องใช้วันลาพักร้อน
ที่ถูกต้องเป็นสิทธิลาแยก มีค่าจ้างไม่เกิน 60 วันต่อปี
เข้าใจผิดถูกเรียกทุกกรณีได้ค่าจ้าง 60 วัน
ที่ถูกต้องจ่ายตามวันที่ลาจริง และไม่เกิน 60 วันรวมทั้งปี
เข้าใจผิดสมัครเป็นทหารเองก็ใช้สิทธินี้ได้
ที่ถูกต้องสิทธินี้สำหรับการเรียกตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร
08

ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ

เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล

1นายจ้างจ่ายค่าจ้างวันลาเพื่อรับราชการทหารไม่เกินปีละ

2ถูกเรียกฝึก 70 วันในปีเดียว ลาได้กี่วัน

3เอกสารใดเป็นหลักฐานหลัก

09

คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR

รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การลาเพื่อรับราชการทหารบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerHR Operations ร่วมกับหัวหน้างาน ผู้อนุมัติการลา และ Payrollผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionสิทธิครอบคลุมการลาเมื่อทางราชการเรียกพลเพื่อตรวจสอบ ฝึกวิชาทหาร หรือทดลองความพรั่งพร้อม ไม่ใช่ทุกกิจกรรมทหาร; นายจ้างจ่ายค่าจ้างในวันลาตามสิทธิไม่เกิน 60 วันต่อปี; ตรวจหมายเรียก ไม่ใช้ annual leave แทนอัตโนมัติบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsปฏิทินวันหยุดและตารางงานที่ประกาศใช้; คำขอ/การแจ้งลาและหลักฐานส่ง; เอกสารประกอบเฉพาะสิทธิ เช่น ใบรับรองแพทย์ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineนายจ้างจ่ายค่าจ้างในวันลาตามสิทธิไม่เกิน 60 วันต่อปี; ตรวจหมายเรียก วันเข้ารับราชการ และจำนวนวันใช้สิทธิสะสมในปี; นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน/ปีตามกฎหมาย; บันทึกจำนวนวันที่จ่าย; ไม่ใช้คำว่า “เกณฑ์ทหารทุกกรณี = นายจ้างจ่าย 60 วัน” โดยไม่ตรวจประเภทเหตุวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การลาเพื่อรับราชการทหารdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceไม่ใช้คำว่า “เกณฑ์ทหารทุกกรณี = นายจ้างจ่าย 60 วัน” โดยไม่ตรวจประเภทเหตุแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

  1. เหตุที่เข้าข่ายตามหมายเรียกของทางราชการ
  2. สิทธิลา
  3. นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน/ปีตามกฎหมาย
  4. เอกสารและการกลับเข้าทำงาน

หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge

  1. สิทธิครอบคลุมการลาเมื่อทางราชการเรียกพลเพื่อตรวจสอบ ฝึกวิชาทหาร หรือทดลองความพรั่งพร้อม ไม่ใช่ทุกกิจกรรมทหาร
  2. นายจ้างจ่ายค่าจ้างในวันลาตามสิทธิไม่เกิน 60 วันต่อปี
  3. ตรวจหมายเรียก วันเข้ารับราชการ และจำนวนวันใช้สิทธิสะสมในปี
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
  1. ได้รับหมายเรียกตรวจเลือกกับถูกเรียกเข้ารับราชการทหารเป็นคนละเหตุ ต้องตรวจเอกสารและสิทธิค่าจ้าง
  2. วันลาเพื่อรับราชการทหารสะสมในปีเดียว: ตรวจเพดานค่าจ้างตามกฎหมายและสิทธิบริษัทส่วนเพิ่ม
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง

ตรวจหมายเรียก ไม่ใช้ annual leave แทนอัตโนมัติ; บันทึกจำนวนวันที่จ่าย

  1. ตรวจหมายเรียก ไม่ใช้ annual leave แทนอัตโนมัติ
  2. บันทึกจำนวนวันที่จ่าย
  3. แยกสิทธิขั้นต่ำตามกฎหมายออกจากวันลาหรือวันหยุดที่บริษัทให้เพิ่ม
  4. ตั้งระบบให้เก็บวันที่ขอ วันที่เกิดเหตุ วันที่อนุมัติ และยอดสิทธิคงเหลือย้อนหลังได้

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ปฏิทินวันหยุดและตารางงานที่ประกาศใช้
  2. คำขอ/การแจ้งลาและหลักฐานส่ง
  3. เอกสารประกอบเฉพาะสิทธิ เช่น ใบรับรองแพทย์
  4. ยอดสิทธิสะสม การอนุมัติ และผลใน Payroll
  5. ปฏิทิน ตารางงาน คำขอ และยอดสิทธิก่อน–หลังรายการ

แจ้งและแสดงเอกสารโดยเร็ว; แยกการสมัครเข้ารับราชการเองจากการถูกเรียกตามกฎหมาย

  1. แจ้งและแสดงเอกสารโดยเร็ว
  2. แยกการสมัครเข้ารับราชการเองจากการถูกเรียกตามกฎหมาย
  3. ตรวจว่าวันที่ลาเป็นวันทำงานหรือวันหยุดและสิทธิส่วนใดได้รับค่าจ้าง
  4. เก็บหลักฐานแจ้งลาให้ตรงช่องทางและเวลาที่ข้อบังคับกำหนด

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การลาเพื่อรับราชการทหาร” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง เหตุที่เข้าข่ายตามหมายเรียกของทางราชการ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง สิทธิลา เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน/ปีตามกฎหมาย เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง เอกสารและการกลับเข้าทำงาน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน บทลาเพื่อรับราชการทหาร + กฎหมายรับราชการทหารที่เกี่ยวข้อง
  2. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  3. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน
MORE

บทความที่เกี่ยวข้อง