HR-LAB · วินัยและข้อพิพาทภายใน

การพักงาน

นายจ้างสั่งพักงานระหว่างสอบสวนได้เมื่อไร นานเท่าไร ต้องจ่ายค่าจ้างเท่าไร และถ้าสอบแล้วไม่ผิดต้องคืนเงินอย่างไร

Handout PDF
อ่านบทความ ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569 · ปรับปรุงสื่อการสอน 9 ตุลาคม 2569
7วันสูงสุดระยะพักงานระหว่างสอบสวนม.116
50%ขั้นต่ำของค่าจ้างวันทำงานก่อนพักม.116
15%ต่อปีดอกเบี้ยเมื่อสอบแล้วไม่ผิดม.117
หนังสือก่อนพักระบุความผิดและระยะเวลาม.116
KNOWLEDGEวินัยและข้อพิพาทภายใน
UPDATED9 ต.ค. 69
SLIDES14 สไลด์พร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง
คำถามหลัก

บริษัทต้องการพักงานพนักงานระหว่างสอบสวน ต้องทำอย่างไร และต้องจ่ายค่าจ้างเท่าไร

คำตอบสั้น

สั่งพักงานเพื่อสอบสวนได้เมื่อข้อบังคับหรือข้อตกลงให้อำนาจไว้ ต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิดและระยะเวลา แจ้งก่อนพักงาน พักได้ไม่เกิน 7 วัน และจ่ายเงินระหว่างพักไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของค่าจ้างวันทำงาน ถ้าสอบแล้วไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนที่หักไว้ให้ครบเท่าค่าจ้าง พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี

มุมบริษัทและฝ่าย HRสิ่งที่ต้องตั้งค่า ตรวจ และเก็บหลักฐานมุมลูกจ้างสิทธิที่ต้องตรวจ หลักฐาน และช่องทางทักท้วง
01

ขอบเขตและหลักตัดสินที่ต้องใช้

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 116–117; ข้อบังคับ/ข้อตกลง

บทความนี้ครอบคลุม

  • อำนาจตามข้อบังคับหรือข้อตกลง
  • คำสั่งเป็นหนังสือ
  • ไม่เกิน 7 วัน
  • เงินระหว่างพักอย่างน้อย 50%
  • คืนเงินพร้อมดอกเบี้ยเมื่อไม่ผิด
  • แยกจากการพักงานเป็นโทษ

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. นายจ้างสั่งพักงานระหว่างสอบสวนได้เมื่อข้อบังคับหรือข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกำหนดไว้ (ม.116)
  2. ต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิดและกำหนดระยะเวลา แจ้งลูกจ้างทราบก่อนพักงาน
  3. พักงานได้ไม่เกิน 7 วัน
  4. จ่ายเงินระหว่างพักตามข้อบังคับหรือข้อตกลง แต่ไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของค่าจ้างในวันทำงานก่อนถูกพัก
  5. สอบแล้วไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนที่ขาดให้ครบพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปีนับแต่วันพักงาน (ม.117)
02

ตัดสินใจทีละขั้น

ไล่คำถามจากบนลงล่าง และหยุดเมื่อเจอผลลัพธ์แรก

  1. 01ข้อบังคับหรือข้อตกลงให้อำนาจพักงานระหว่างสอบสวนหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่สั่งพักงานไม่ได้ ต้องให้ทำงานและจ่ายค่าจ้างตามปกติระหว่างสอบ
  2. 02มีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิดและระยะเวลาไม่เกิน 7 วันหรือไม่
    ใช่ไปข้อถัดไป
    ไม่ใช่ออกคำสั่งให้ครบก่อนเริ่มพักงาน
  3. 03สอบแล้วลูกจ้างมีความผิดหรือไม่
    ใช่ดำเนินการทางวินัยตามข้อบังคับ เงินระหว่างพักเป็นไปตามที่จ่ายแล้ว
    ไม่ใช่จ่ายส่วนที่ขาดให้ครบเท่าค่าจ้าง พร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปี
03

มุมบริษัทและฝ่าย HR: สิ่งที่ต้องทำให้ครบ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

การพักงานระหว่างสอบสวนไม่ใช่การตัดสินล่วงหน้า ใช้เมื่อจำเป็นต่อการรักษาหลักฐาน จำกัดการเข้าระบบได้แต่ต้องมีคำสั่งและเหตุผล และวางแผนให้สอบเสร็จภายใน 7 วัน

  1. ตรวจว่าข้อบังคับมีอำนาจพักงานและอัตราเงินระหว่างพัก
  2. ใช้แม่แบบคำสั่งพักงานที่ระบุความผิดและระยะเวลา
  3. ตั้งเป้าสอบให้เสร็จภายใน 7 วัน
  4. ตั้งระบบคำนวณเงินคืนพร้อมดอกเบี้ย

เอกสารและหลักฐานที่ต้องเก็บ

  • ข้อบังคับเรื่องการพักงาน
  • คำสั่งพักงานเป็นหนังสือ
  • บันทึกการสอบสวน
  • หนังสือแจ้งผลสอบ
  • หลักฐานการจ่ายเงินระหว่างพักและเงินคืน
04

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

เก็บคำสั่งพักงานและสลิปเงินระหว่างพัก ตรวจว่าเป็นการพักเพื่อสอบสวนหรือเป็นโทษ ถ้าสอบแล้วไม่ผิด คุณมีสิทธิได้เงินส่วนที่ขาดพร้อมดอกเบี้ย

  1. ขอคำสั่งพักงานเป็นหนังสือ
  2. ตรวจเงินระหว่างพักบนสลิป
  3. ขอผลสอบเป็นลายลักษณ์อักษร

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ขอทราบข้อกล่าวหา ข้อบังคับที่ใช้ หลักฐาน และโอกาสชี้แจง เก็บหนังสือเตือนหรือคำสั่งทุกฉบับ
  2. ใช้ช่องร้องทุกข์ที่ข้ามหัวหน้าได้ เมื่อผู้ถูกร้องเป็นหัวหน้าหรือฝ่ายบุคคล และขอให้ผู้ไม่มีส่วนได้เสียทบทวน
  3. ถ้ามีการหักเงิน พักงานไม่ชอบ หรือเลิกจ้าง ให้ยื่นเรื่องเงินหรือการเลิกจ้างแยกต่อพนักงานตรวจแรงงานหรือศาลแรงงาน
05

ลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องไม่พลาด

  1. ก่อนพักงานตรวจอำนาจในข้อบังคับและออกคำสั่งเป็นหนังสือ
  2. วันที่ 1–7สอบข้อเท็จจริงให้เสร็จ จ่ายเงินอย่างน้อยร้อยละ 50
  3. เมื่อสอบเสร็จแจ้งผลเป็นหนังสือ
  4. ถ้าไม่มีความผิดจ่ายส่วนที่ขาดพร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปี
06

ตัวอย่างคำนวณและการตัดสินกับกรณีจริง

01

พักงาน 7 วัน สอบแล้วไม่ผิด

ค่าจ้างวันละ 600 บาท ข้อบังคับให้จ่ายระหว่างพักร้อยละ 50 พักงาน 7 วันเพื่อสอบเรื่องสินค้าหาย สอบแล้วไม่มีความผิด

  1. ค่าจ้างเต็ม 7 วัน = 7 × 6004,200
  2. จ่ายระหว่างพัก 50%2,100
  3. ส่วนที่ต้องจ่ายคืน2,100
  4. บวกดอกเบี้ย 15% ต่อปีนับแต่วันพักงานตามจำนวนวัน
จ่ายคืน 2,100 บาทพร้อมดอกเบี้ย และบันทึกผลสอบว่าไม่มีความผิด
02

สั่งพักงาน 14 วันโดยไม่จ่ายเงิน

หัวหน้าสั่งพักงาน 14 วันโดยไม่จ่ายเงิน ระหว่างรอผลสอบเรื่องทะเลาะวิวาท และไม่มีคำสั่งเป็นหนังสือ

  1. เกินกรอบ 7 วัน7 วัน
  2. จ่ายต่ำกว่า 50%ใช่
  3. คำสั่งเป็นหนังสือไม่มี
ไม่เป็นไปตามมาตรา 116 ต้องแก้คำสั่ง จ่ายเงินให้ครบตามกฎหมาย และถ้าเป็นโทษต้องใช้ฐานในข้อบังคับแยกต่างหาก
07

ความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

เข้าใจผิดพักงานได้นานจนกว่าจะสอบเสร็จ
ที่ถูกต้องพักงานระหว่างสอบสวนได้ไม่เกิน 7 วัน
เข้าใจผิดพักงานแล้วไม่ต้องจ่ายเงิน
ที่ถูกต้องต้องจ่ายไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของค่าจ้าง
เข้าใจผิดสอบแล้วไม่ผิดก็ไม่ต้องคืนเงิน
ที่ถูกต้องต้องจ่ายส่วนที่ขาดพร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปี
08

ทดสอบความเข้าใจ 3 ข้อ

เลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยและเหตุผล

1พักงานระหว่างสอบสวนได้สูงสุดกี่วัน

2เงินระหว่างพักงานต้องไม่น้อยกว่าเท่าไร

3สอบแล้วไม่ผิด ต้องจ่ายดอกเบี้ยส่วนที่ขาดเท่าไร

09

คู่มือปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทีม HR

รวม Workflow 7 จุด หลักตัดสิน ตัวอย่าง และรายการตรวจฉบับเต็มตามมาตรฐาน Knowledge ของ HR-LAB เปิดดูเมื่อต้องใช้กับกรณีจริง

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ
FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การพักงานบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerEmployee Relations ร่วมกับหัวหน้างาน ผู้สอบสวน และผู้มีอำนาจลงโทษผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionพักงานระหว่างสอบสวนทำได้เมื่อข้อบังคับหรือข้อตกลงให้อำนาจ และต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิด; ระยะพักงานไม่เกิน 7 วันและต้องแจ้งก่อนพัก; suspension ไม่ใช่คำพิพากษาล่วงหน้าบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsข้อบังคับและนโยบายฉบับที่ใช้ในวันเกิดเหตุ; บันทึกข้อกล่าวหา พยาน เอกสาร และโอกาสชี้แจง; คำสั่ง/หนังสือเตือนพร้อมเหตุและวันที่ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineระยะพักงานไม่เกิน 7 วันและต้องแจ้งก่อนพัก; จ่ายไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างในวันทำงานก่อนพัก หรือตามอัตราที่ให้มากกว่า; หากสอบแล้วไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนค่าจ้างที่ขาดพร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปีตามมาตรา 117; ระยะพักสอบสวนไม่เกิน 7 วัน; ค่าจ้างระหว่างพักตามข้อบังคับ/ข้อตกลงแต่ไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างวันทำงานก่อนพัก; suspension ไม่ใช่คำพิพากษาล่วงหน้าวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การพักงานdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceหากสอบแล้วไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนค่าจ้างที่ขาดพร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปีตามมาตรา 117; ห้ามใช้การพักงานสอบสวนเป็นโทษล่วงหน้าแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
ขอบเขตและหลักตัดสินฉบับเต็ม

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

  1. นายจ้างจะสั่งพักระหว่างสอบสวนได้เมื่อข้อบังคับ/ข้อตกลงให้อำนาจ
  2. ต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิด
  3. ระยะพักสอบสวนไม่เกิน 7 วัน
  4. ค่าจ้างระหว่างพักตามข้อบังคับ/ข้อตกลงแต่ไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างวันทำงานก่อนพัก
  5. หากสอบแล้วไม่มีความผิดต้องจ่ายส่วนที่ขาดให้ครบพร้อมดอกเบี้ยตามกฎหมาย
  6. disciplinary suspension ต้องดูฐานใน work rules แยกต่างหาก

หลักตัดสินตามมาตรฐาน Knowledge

  1. พักงานระหว่างสอบสวนทำได้เมื่อข้อบังคับหรือข้อตกลงให้อำนาจ และต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิด
  2. ระยะพักงานไม่เกิน 7 วันและต้องแจ้งก่อนพัก
  3. จ่ายไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างในวันทำงานก่อนพัก หรือตามอัตราที่ให้มากกว่า
  4. หากสอบแล้วไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนค่าจ้างที่ขาดพร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปีตามมาตรา 117
ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง
  1. พักงานสอบสวน 7 วันตามข้อบังคับและจ่าย 50%: หากสอบแล้วไม่ผิดต้องจ่ายส่วนที่ขาดพร้อมดอกเบี้ยตามกฎหมาย
  2. สั่ง ‘หยุดงานจนกว่าจะสอบเสร็จ’ โดยไม่มีกำหนด: เสี่ยงเกินกรอบพักงานและอาจกลายเป็นการไม่ให้ทำงานโดยไม่ชอบ

ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด

  1. ตัวอย่าง 1 — ค่าจ้างวันละ 1,000 บาท พักงานสอบสวน 7 วันและจ่ายขั้นต่ำ 50%: จ่ายระหว่างพัก 1,000 × 50% × 7 = 3,500 บาท
  2. ตัวอย่าง 2 — ถ้าผลสอบไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนขาดอีก 3,500 บาท พร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปีตามระยะค้าง; ถ้าข้อบังคับกำหนดจ่ายระหว่างพัก 70% ให้ใช้ 700 × 7 = 4,900 บาทตั้งแต่แรก
รายการตรวจของบริษัทและลูกจ้าง

suspension ไม่ใช่คำพิพากษาล่วงหน้า; จำกัดการเข้าระบบได้เพื่อรักษาหลักฐานแต่ต้องมี process

  1. suspension ไม่ใช่คำพิพากษาล่วงหน้า
  2. จำกัดการเข้าระบบได้เพื่อรักษาหลักฐานแต่ต้องมี process
  3. แยกผู้ร้อง ผู้สอบสวน ผู้พิจารณา และผู้อนุมัติเมื่อความเสี่ยงหรือผลประโยชน์ทับซ้อนสูง
  4. ใช้หลักสัดส่วนและความสม่ำเสมอ โดยเทียบกรณีใกล้เคียงและเหตุบรรเทา/เพิ่มโทษ

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ข้อบังคับและนโยบายฉบับที่ใช้ในวันเกิดเหตุ
  2. บันทึกข้อกล่าวหา พยาน เอกสาร และโอกาสชี้แจง
  3. คำสั่ง/หนังสือเตือนพร้อมเหตุและวันที่
  4. หลักฐานส่งมอบ ผลติดตาม และการเก็บอย่างจำกัดสิทธิ
  5. บันทึกสัมภาษณ์ คำชี้แจง และหลักฐานว่าเปิดโอกาสให้ตอบข้อกล่าวหา

เก็บคำสั่งพักและ payslip; ตรวจว่าเป็น investigation suspension หรือ punishment

  1. เก็บคำสั่งพักและ payslip
  2. ตรวจว่าเป็น investigation suspension หรือ punishment
  3. ขอให้ข้อกล่าวหา เหตุการณ์ และข้อบังคับที่อ้างระบุชัดก่อนชี้แจง
  4. เก็บคำชี้แจงและหลักฐานที่ส่ง ไม่เซ็นรับสารภาพหากเป็นเพียงการรับเอกสาร

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การพักงาน” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง นายจ้างจะสั่งพักระหว่างสอบสวนได้เมื่อข้อบังคับ/ข้อตกลงให้อำนาจ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง ต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิด เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง ระยะพักสอบสวนไม่เกิน 7 วัน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง ค่าจ้างระหว่างพักตามข้อบังคับ/ข้อตกลงแต่ไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างวันทำงานก่อนพัก เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และปรับปรุงสื่อการสอนพร้อมตรวจทานเพิ่มเติม 9 ตุลาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 116–117; ข้อบังคับ/ข้อตกลง
  2. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  3. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน
MORE

บทความที่เกี่ยวข้อง