HR-LAB · KNOWLEDGE

การพักงาน

แยก “พักงานระหว่างสอบสวน” ตามกฎหมายจาก “โทษพักงาน” ตามระเบียบ

เริ่มอ่านบทความ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569
KNOWLEDGEความรู้
UPDATED14 ส.ค. 69
SLIDESพร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง

แยก “พักงานระหว่างสอบสวน” ตามกฎหมายจาก “โทษพักงาน” ตามระเบียบ

มุมบริษัทและฝ่าย HRเปลี่ยนหลักกฎหมายเป็นขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ เอกสาร และจุดตรวจมุมลูกจ้างเห็นเงื่อนไขสิทธิ หลักฐานที่ต้องเก็บ และช่องทางทักท้วง
01

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 116–117; ข้อบังคับ/ข้อตกลง

  1. นายจ้างจะสั่งพักระหว่างสอบสวนได้เมื่อข้อบังคับ/ข้อตกลงให้อำนาจ
  2. ต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิด
  3. ระยะพักสอบสวนไม่เกิน 7 วัน
  4. ค่าจ้างระหว่างพักตามข้อบังคับ/ข้อตกลงแต่ไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างวันทำงานก่อนพัก
  5. หากสอบแล้วไม่มีความผิดต้องจ่ายส่วนที่ขาดให้ครบพร้อมดอกเบี้ยตามกฎหมาย
  6. disciplinary suspension ต้องดูฐานใน work rules แยกต่างหาก

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. พักงานระหว่างสอบสวนทำได้เมื่อข้อบังคับหรือข้อตกลงให้อำนาจ และต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิด
  2. ระยะพักงานไม่เกิน 7 วันและต้องแจ้งก่อนพัก
  3. จ่ายไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างในวันทำงานก่อนพัก หรือตามอัตราที่ให้มากกว่า
  4. หากสอบแล้วไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนค่าจ้างที่ขาดพร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปีตามมาตรา 117
02

มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

suspension ไม่ใช่คำพิพากษาล่วงหน้า; จำกัดการเข้าระบบได้เพื่อรักษาหลักฐานแต่ต้องมี process

  1. suspension ไม่ใช่คำพิพากษาล่วงหน้า
  2. จำกัดการเข้าระบบได้เพื่อรักษาหลักฐานแต่ต้องมี process
  3. แยกผู้ร้อง ผู้สอบสวน ผู้พิจารณา และผู้อนุมัติเมื่อความเสี่ยงหรือผลประโยชน์ทับซ้อนสูง
  4. ใช้หลักสัดส่วนและความสม่ำเสมอ โดยเทียบกรณีใกล้เคียงและเหตุบรรเทา/เพิ่มโทษ

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ข้อบังคับและนโยบายฉบับที่ใช้ในวันเกิดเหตุ
  2. บันทึกข้อกล่าวหา พยาน เอกสาร และโอกาสชี้แจง
  3. คำสั่ง/หนังสือเตือนพร้อมเหตุและวันที่
  4. หลักฐานส่งมอบ ผลติดตาม และการเก็บอย่างจำกัดสิทธิ
  5. บันทึกสัมภาษณ์ คำชี้แจง และหลักฐานว่าเปิดโอกาสให้ตอบข้อกล่าวหา
03

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

เก็บคำสั่งพักและ payslip; ตรวจว่าเป็น investigation suspension หรือ punishment

  1. เก็บคำสั่งพักและ payslip
  2. ตรวจว่าเป็น investigation suspension หรือ punishment
  3. ขอให้ข้อกล่าวหา เหตุการณ์ และข้อบังคับที่อ้างระบุชัดก่อนชี้แจง
  4. เก็บคำชี้แจงและหลักฐานที่ส่ง ไม่เซ็นรับสารภาพหากเป็นเพียงการรับเอกสาร

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “การพักงาน” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง นายจ้างจะสั่งพักระหว่างสอบสวนได้เมื่อข้อบังคับ/ข้อตกลงให้อำนาจ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง ต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิด เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง ระยะพักสอบสวนไม่เกิน 7 วัน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง ค่าจ้างระหว่างพักตามข้อบังคับ/ข้อตกลงแต่ไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างวันทำงานก่อนพัก เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
04

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ

FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ การพักงานบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerEmployee Relations ร่วมกับหัวหน้างาน ผู้สอบสวน และผู้มีอำนาจลงโทษผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionพักงานระหว่างสอบสวนทำได้เมื่อข้อบังคับหรือข้อตกลงให้อำนาจ และต้องมีคำสั่งเป็นหนังสือระบุความผิด; ระยะพักงานไม่เกิน 7 วันและต้องแจ้งก่อนพัก; suspension ไม่ใช่คำพิพากษาล่วงหน้าบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsข้อบังคับและนโยบายฉบับที่ใช้ในวันเกิดเหตุ; บันทึกข้อกล่าวหา พยาน เอกสาร และโอกาสชี้แจง; คำสั่ง/หนังสือเตือนพร้อมเหตุและวันที่ต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineระยะพักงานไม่เกิน 7 วันและต้องแจ้งก่อนพัก; จ่ายไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างในวันทำงานก่อนพัก หรือตามอัตราที่ให้มากกว่า; หากสอบแล้วไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนค่าจ้างที่ขาดพร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปีตามมาตรา 117; ระยะพักสอบสวนไม่เกิน 7 วัน; ค่าจ้างระหว่างพักตามข้อบังคับ/ข้อตกลงแต่ไม่น้อยกว่า 50% ของค่าจ้างวันทำงานก่อนพัก; suspension ไม่ใช่คำพิพากษาล่วงหน้าวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ การพักงานdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceหากสอบแล้วไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนค่าจ้างที่ขาดพร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปีตามมาตรา 117; ห้ามใช้การพักงานสอบสวนเป็นโทษล่วงหน้าแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
05

ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง

  1. พักงานสอบสวน 7 วันตามข้อบังคับและจ่าย 50%: หากสอบแล้วไม่ผิดต้องจ่ายส่วนที่ขาดพร้อมดอกเบี้ยตามกฎหมาย
  2. สั่ง ‘หยุดงานจนกว่าจะสอบเสร็จ’ โดยไม่มีกำหนด: เสี่ยงเกินกรอบพักงานและอาจกลายเป็นการไม่ให้ทำงานโดยไม่ชอบ

ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด

  1. ตัวอย่าง 1 — ค่าจ้างวันละ 1,000 บาท พักงานสอบสวน 7 วันและจ่ายขั้นต่ำ 50%: จ่ายระหว่างพัก 1,000 × 50% × 7 = 3,500 บาท
  2. ตัวอย่าง 2 — ถ้าผลสอบไม่มีความผิด ต้องจ่ายส่วนขาดอีก 3,500 บาท พร้อมดอกเบี้ย 15% ต่อปีตามระยะค้าง; ถ้าข้อบังคับกำหนดจ่ายระหว่างพัก 70% ให้ใช้ 700 × 7 = 4,900 บาทตั้งแต่แรก
วิธีตรวจ

เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล

อย่าทำ

อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก

06

จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

ชื่อไม่ใช่ข้อเท็จจริงชื่อตำแหน่ง รายการเงิน หรือสัญญาไม่ตัดสินสิทธิเอง
ขั้นต่ำไม่ใช่เพดานบริษัทให้สิทธิมากกว่ากฎหมายได้ แต่ห้ามต่ำกว่า
วันที่มีผลสำคัญเอกสารเก่าอาจถูกต้องในอดีตแต่ใช้กับวันนี้ไม่ได้
ข้อยกเว้นต้องมาก่อนสูตรตรวจว่าอยู่ในบังคับก่อนคำนวณหรือสรุป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ขอทราบข้อกล่าวหา กฎที่ใช้ หลักฐาน และโอกาสชี้แจง พร้อมเก็บหนังสือเตือน/คำสั่ง/บันทึกสอบสวนฉบับที่ได้รับ
  2. ใช้ช่องร้องทุกข์ที่ข้ามผู้บังคับบัญชาได้เมื่อผู้ถูกร้องเป็นหัวหน้าหรือ HR และขอทบทวนโดยผู้ไม่มีส่วนได้เสีย
  3. ถ้ามีการหักค่าจ้าง พักงานไม่ชอบ หรือเลิกจ้าง ให้แยกสิทธิเงิน/สิทธิเลิกจ้างไปยัง DLPW พนักงานตรวจแรงงาน หรือศาลแรงงานตามฐาน
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 116–117; ข้อบังคับ/ข้อตกลง
  2. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — ราชกิจจานุเบกษา
  3. กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน — กฎหมายคุ้มครองแรงงาน

บทความที่เกี่ยวข้อง

เลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชย — มาตรา 119วินัยและการลงโทษทางวินัยหนังสือเตือนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน