HR-LAB · KNOWLEDGE

กองทุนเงินทดแทน

แยก work-related injury/illness ออกจาก sickness ทั่วไปและประกันสังคม

เริ่มอ่านบทความ↓
ตรวจทาน 14 สิงหาคม 2569
KNOWLEDGEความรู้
UPDATED14 ส.ค. 69
SLIDESพร้อมนำเสนอ
2 VIEWSบริษัท / ลูกจ้าง

แยก work-related injury/illness ออกจาก sickness ทั่วไปและประกันสังคม

มุมบริษัทและฝ่าย HRเปลี่ยนหลักกฎหมายเป็นขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ เอกสาร และจุดตรวจมุมลูกจ้างเห็นเงื่อนไขสิทธิ หลักฐานที่ต้องเก็บ และช่องทางทักท้วง
01

เรื่องนี้คืออะไร และต้องตรวจใครบ้าง

พ.ร.บ.เงินทดแทน พ.ศ. 2537 และฉบับที่ 2 พ.ศ. 2561; SSO/WCF

  1. ใครอยู่ในบังคับ
  2. นายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบ
  3. การประสบอันตราย/เจ็บป่วย/สูญหาย/ทุพพลภาพ/ตายเนื่องจากการทำงาน
  4. ประเภทเงินทดแทน
  5. การแจ้งเหตุและเอกสาร
  6. การประเมินอัตราเงินสมทบนายจ้าง
  7. ความสัมพันธ์กับ OSH และ SSO

หลักตัดสินที่ต้องใช้

  1. กองทุนเงินทดแทนใช้กับอันตราย เจ็บป่วย สูญหาย ทุพพลภาพ หรือตายเนื่องจากการทำงาน; ต้องแยกจากการเจ็บป่วยทั่วไปในประกันสังคม
  2. นายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบกองทุน ไม่หักจากค่าจ้างลูกจ้าง
  3. สิทธิอาจรวมค่ารักษาพยาบาล ค่าทดแทน ค่าฟื้นฟู และค่าทำศพตามเหตุ/เกณฑ์ปัจจุบัน
  4. นายจ้างแจ้งสำนักงานประกันสังคมด้วยแบบ กท.16 ภายใน 15 วันนับแต่ทราบหรือควรทราบเหตุ; ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิยังยื่นคำร้องได้เองภายในกรอบกฎหมาย จึงไม่ควรรอการหาคนผิดก่อนเปิดเคส
02

มุมบริษัทและฝ่าย HR: จากหลักกฎหมายสู่การปฏิบัติ

ระบบที่ดีต้องทำให้คำตัดสิน เอกสาร และผลใน Payroll หรือ HRIS เชื่อมกัน

ห้ามหักเงินพนักงานเป็นเงินสมทบ WCF; มี incident workflow และรายงานค่าจ้าง/เงินสมทบตามกำหนด; เก็บหลักฐานข้อเท็จจริงของเหตุ

  1. ห้ามหักเงินพนักงานเป็นเงินสมทบ WCF
  2. มี incident workflow และรายงานค่าจ้าง/เงินสมทบตามกำหนด
  3. เก็บหลักฐานข้อเท็จจริงของเหตุ
  4. เก็บ effective date ของอัตรา เพดาน และแบบยื่นไว้กับกฎ Payroll ทุกเวอร์ชัน
  5. กระทบยอดยอดหักจากลูกจ้าง ยอดสมทบนายจ้าง แบบยื่น และใบเสร็จทุกงวด

เอกสารที่บริษัทควรเปิดพร้อมกัน

  1. ทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน
  2. ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด
  3. แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการ
  4. หนังสือแจ้งสิทธิหรือคำสั่งที่เป็นฐานการหัก
  5. ฐานคำนวณ สูตร และผลกระทบยอดรายบุคคล
03

มุมลูกจ้าง: ตรวจสิทธิจากเงื่อนไขและหลักฐาน

สิทธิไม่ได้ขึ้นกับการมี sick leave เหลือ; จุดสำคัญคือความเกี่ยวเนื่องกับงานและหลักฐาน

  1. สิทธิไม่ได้ขึ้นกับการมี sick leave เหลือ
  2. จุดสำคัญคือความเกี่ยวเนื่องกับงานและหลักฐาน
  3. ตรวจฐานที่ใช้หักกับสลิปและประวัติในระบบทางการ ไม่ดูเฉพาะยอดสุทธิ
  4. แยกภาษี เงินสมทบ เงินสะสม และการอายัด เพราะสิทธิและช่องทางแก้ไขต่างกัน

คำถามข้อเท็จจริงก่อนโต้แย้ง

  1. ใครอยู่ในบังคับของเรื่อง “กองทุนเงินทดแทน” และมีข้อยกเว้นจากงาน สถานะ หรือเหตุการณ์ใด
  2. ข้อเท็จจริงเรื่อง ใครอยู่ในบังคับ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  3. ข้อเท็จจริงเรื่อง นายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบ เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  4. ข้อเท็จจริงเรื่อง การประสบอันตราย/เจ็บป่วย/สูญหาย/ทุพพลภาพ/ตายเนื่องจากการทำงาน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  5. ข้อเท็จจริงเรื่อง ประเภทเงินทดแทน เป็นอย่างไรในวันที่สิทธิเกิด
  6. เอกสารฉบับใดมีผลในวันเกิดเหตุ และการปฏิบัติจริงตรงกับเอกสารหรือไม่
04

Workflow เฉพาะเรื่อง: เจ็ดจุดที่ต้องปิดให้ครบ

FIELDสิ่งที่ต้องทำกับเรื่องนี้หลักฐานขั้นต่ำ
Triggerเริ่มเคสเมื่อเกิดคำขอ เหตุการณ์ หรือผล Payroll ที่เกี่ยวกับ กองทุนเงินทดแทนบันทึกรับเรื่องพร้อมวัน เวลา ผู้แจ้ง และช่วงสิทธิ
OwnerPayroll/Compensation & Benefits ร่วมกับ Finance และผู้ดูแลการยื่นต่อหน่วยงานผู้รับผิดชอบ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และผู้มีอำนาจลงนาม
Actionกองทุนเงินทดแทนใช้กับอันตราย เจ็บป่วย สูญหาย ทุพพลภาพ หรือตายเนื่องจากการทำงาน; ต้องแยกจากการเจ็บป่วยทั่วไปในประกันสังคม; นายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบกองทุน ไม่หักจากค่าจ้างลูกจ้าง; ห้ามหักเงินพนักงานเป็นเงินสมทบ WCFบันทึกการตรวจองค์ประกอบ ข้อยกเว้น และการอนุมัติ
Documentsทะเบียนนายจ้าง/ลูกจ้างหรือสมาชิกกองทุน; ฐานค่าจ้างและรายการหักรายงวด; แบบยื่น ใบเสร็จ และผลตอบรับจากระบบราชการต้นฉบับ/สำเนาที่ตรวจสอบแหล่งที่มาและเวอร์ชันได้
Deadlineนายจ้างแจ้งสำนักงานประกันสังคมด้วยแบบ กท.16 ภายใน 15 วันนับแต่ทราบหรือควรทราบเหตุ; ลูกจ้างหรือผู้มีสิทธิยังยื่นคำร้องได้เองภายในกรอบกฎหมาย จึงไม่ควรรอการหาคนผิดก่อนเปิดเคสวันเริ่มนับ วันครบกำหนด และหลักฐานส่ง/รับ
Evidenceเชื่อมข้อเท็จจริง เอกสาร สูตร/ขั้นตอน ผลอนุมัติ และผลในระบบสำหรับ กองทุนเงินทดแทนdecision record ผลคำนวณ/ผลดำเนินการ และ audit trail ที่มีผู้ตรวจทาน
Consequenceจำนวนเงิน/เพดานสิทธิและแบบฟอร์มต้องตรวจ SSO ล่าสุดแผนแก้ไข ผู้รับผิดชอบ กำหนดเสร็จ และช่องทางทักท้วง
05

ตัวอย่างและวิธีใช้กับกรณีจริง

  1. อุบัติเหตุเครื่องจักร
  2. โรคจากการทำงาน
  3. อุบัติเหตุที่ต้องวิเคราะห์ว่าเกี่ยวกับงานหรือไม่

ตัวอย่างคำนวณและการกระทบยอด

  1. ตัวอย่าง 1 — สมมติฐานค่าจ้างที่อยู่ในฐานเงินสมทบรวม 1,000,000 บาทและอัตราตามประเภทกิจการ 0.5%: เงินสมทบนายจ้าง = 1,000,000 × 0.5% = 5,000 บาท; ห้ามหัก 5,000 บาทนี้จากลูกจ้าง
  2. ตัวอย่าง 2 — อุบัติเหตุหนึ่งเหตุอาจมีค่ารักษา ค่าทดแทน และค่าฟื้นฟูหลายรายการ: ให้คำนวณแต่ละสิทธิตามเพดาน/อัตราปัจจุบันของกองทุนแล้วรวมใน reconciliation เดียว ไม่ใช่ใช้อัตราเงินสมทบมาคำนวณสิทธิ
วิธีตรวจ

เริ่มจากข้อเท็จจริง → ระบุฐานกฎหมายและวันที่มีผล → ตรวจผู้ได้รับสิทธิ/ข้อยกเว้น → คำนวณหรือเดินตาม workflow → เก็บหลักฐานและทบทวนผล

อย่าทำ

อย่าเริ่มจากคำตอบสำเร็จรูป ชื่อตำแหน่ง ชื่อเงิน หรือเอกสารเพียงชิ้นเดียว แล้วตัดองค์ประกอบอื่นออก

06

จุดเสี่ยงและความเข้าใจผิดที่ต้องหยุดก่อน

ชื่อไม่ใช่ข้อเท็จจริงชื่อตำแหน่ง รายการเงิน หรือสัญญาไม่ตัดสินสิทธิเอง
ขั้นต่ำไม่ใช่เพดานบริษัทให้สิทธิมากกว่ากฎหมายได้ แต่ห้ามต่ำกว่า
วันที่มีผลสำคัญเอกสารเก่าอาจถูกต้องในอดีตแต่ใช้กับวันนี้ไม่ได้
ข้อยกเว้นต้องมาก่อนสูตรตรวจว่าอยู่ในบังคับก่อนคำนวณหรือสรุป

เมื่อเห็นต่างหรือยังไม่ได้รับการแก้ไข

  1. ทักท้วงยอดหรือสถานะสมาชิกกับ Payroll/เจ้าของกองทุนเป็นลายลักษณ์อักษร และขอรายงานนำส่ง/ใบเสร็จ/statement รายบุคคล
  2. ติดต่อหน่วยงานเจ้าของเรื่องโดยตรง: SSO สำหรับประกันสังคมและกองทุนเงินทดแทน, ก.ล.ต./ผู้จัดการกองทุนสำหรับ PVD, กรมสรรพากรสำหรับภาษี, กรมบังคับคดีสำหรับอายัด และ กยศ. สำหรับ e-PaySLF
  3. ถ้าข้อพิพาทเกี่ยวกับการหักค่าจ้างหรือสิทธิแรงงานด้วย ให้แยกใช้ช่อง DLPW/พนักงานตรวจแรงงานจากการแก้ข้อมูลกับหน่วยงานกองทุน
REF

กฎหมายและเอกสารอ้างอิง

ตรวจทานวันที่ 14 สิงหาคม 2569 การใช้กับกรณีจริงต้องพิจารณาตัวบทที่มีผล ประกาศที่เกี่ยวข้อง และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

  1. พ.ร.บ.เงินทดแทน พ.ศ. 2537 และฉบับที่ 2 พ.ศ. 2561; SSO/WCF
  2. สำนักงานประกันสังคม — สิทธิและบริการกองทุนเงินทดแทน
  3. พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ. 2537 — ราชกิจจานุเบกษา

บทความที่เกี่ยวข้อง

การลาป่วยประกันสังคมอุบัติเหตุจากการทำงานการเจ็บป่วยหรือประสบอันตรายเนื่องจากการทำงาน